Duża część rolników nawozi swoje pola, opierając się na wynikach badań gleb przeprowadzonych przez Stację Chemiczno-Rolniczą. Niemniej jest też grono osób, które nawożą w "ciemno" (na oko). Wcześniej czy później prowadzi to do sytuacji skrajnych, a więc występowania deficytu składników - szczególnie wapnia. Efektem jest spadek plonów, wzrost kosztów produkcji oraz degradacja gleby. Aktualnie 28 proc. gleb użytkowanych rolniczo wykazuje odczyn bardzo kwaśny (pH poniżej 4,5). Gleby kwaśne i bardzo kwaśne stanowią łącznie 59 proc. użytków rolnych.

Przyczyną utrzymywania się silnego zakwaszenia na tak dużej powierzchni są straty wapnia z gleby. Według badań IUNG, roczny ubytek tego pierwiastka z ha użytków rolnych sięga ok. 140 kg CaO. Przy obecnym poziomie zużycia nawozów wapniowych - poniżej 40 kg CaO/ha - straty te nie są w najmniejszym stopniu równoważone.

Utrzymywanie gleb w stanie niskiego pH (bardzo kwaśnych) prowadzi do ich chemicznej degradacji polegającej na wzroście stężenia toksycznego dla roślin glinu i manganu oraz uwalniania się metali ciężkich, głównie kadmu, cynku, ołowiu i niklu, przy jednoczesnym zubożeniu gleby w magnez dostępny dla roślin.

Odczyn gleby decyduje też o zachowaniu (bądź utracie) fizycznych właściwości gleby, jak np. jej struktura, pojemność wodna, pojemność cieplna. Jego wartość warunkuje także życie biologiczne gleby - skład i liczebność mikroorganizmów w niej bytujących.

Kwasowość gleby w bardzo istotny sposób wpływa na dostępność składników pokarmowych dla roślin. W warunkach niskiego pH, najpowszechniej występującymi pierwiastkami w roztworze glebowym są żelazo i cynk. Brakuje natomiast głównie jonów wapnia i potasu. Na glebach bardzo kwaśnych obserwujemy najczęściej zahamowanie wzrostu, redukcję wielkości blaszek liściowych, słabe wiązanie nasion oraz niedorastanie ich do charakterystycznej wielkości. Zmiany te spowodowane są przede wszystkim zahamowaniem wzrostu systemu korzeniowego, ograniczeniem pobierania wielu składników mineralnych - zwłaszcza fosforu, wapnia, magnezu, molibdenu - niezbędnych do prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin. Gleby kwaśne są też ubogie w dostępny dla roślin bor, co w przypadku takich gatunków jak rzepak, burak cukrowy, ma bardzo negatywny wpływ na wielkość plonu.