PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Poprawnie określić drugą dawkę azotu w zbożach

Poprawnie określić drugą dawkę azotu w zbożach

Autor: dr hab. Renata Gaj, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Dodano: 19-04-2017 08:00

Zbliża się  termin stosowania drugiej dawki azotu w zbożach ozimych, określanej  terminem „dawki korekcyjnej”. Termin aplikacji azotu przypada na okres od końca krzewienia (BBCH29/30) do ukazania się stadium języczka liściowego (BBCH/39-/49).



Dawka składnika i termin stosowania ściśle wiąże się z aktualnym stanem plantacji. Celem stosowania drugiej dawki N jest kontrola struktury łanu, czyli liczby źdźbeł na jednostce powierzchni, liczby zawiązanych kłosów i liczby ziarniaków w kłosie. Druga dawka azotu dla spodziewanego plonu ziarna na poziomie 7 t/ha w zależności od stanu łanu powinna kształtować się w zakresie od 30 kg (łan dobry) do 50 kg N/ha (łan słaby). Zarówno niedobór jak i nadmiar azotu wywołuje określone skutki produkcyjne. Duża dawka azotu w nawożeniu zbóż prowadzi do produkcji nadmiernej masy wegetatywnej o zbyt dużej masie liści i słabych łodygach, a tym samym zwiększonej podatności na wyleganie i choroby grzybowe. Rośliny przenawożone azotem później osiągają fazę kwitnienia, wolniej dojrzewają, co w konsekwencji prowadzi do spadku plonu ziarna. W łanach dobrze rozwiniętych spośród nawozów stałych zalecana jest saletra amonowa, saletra wapniowa lub RSM. Natomiast w łanach słabszych korekta żywieniowa powinna być dodatkowo wzbogacona i uzupełniona nawozami dolistnymi zawierającymi magnez,  miedź i mangan. Działanie magnezu jest wielofunkcyjne, ale w tej fazie rozwojowej sprowadza się do wpływu na gospodarkę azotem, która ostatecznie przekłada się na liczbę wykształconych kłosów. Szczególnej uwagi w tej fazie rozwojowej zbóż wymaga nawożenie miedzią. Stosowanie wysokich dawek azotu wiąże się z pobieraniem przez roślinę większej ilości Cu, która jest aktywatorem wielu enzymów uczestniczących w metabolizmie azotowym i przemianach białkowych roślin. Znaczenie wymienionego mikroskładnika sprowadza się do kształtowania ważnych procesów fizjologicznych decydujących o szybkości przetwarzania pobranego przez rośliny azotu w białko oraz wpływie tego mikroskładnika na powstawanie i żywotność pyłku. Ponadto dobre zaopatrzenie w miedź wzmacnia źdźbła zbóż, zwiększając tym samym odporność roślin na choroby. Niedobór miedzi najsilniej zaznacza się ograniczeniem rozwoju części generatywnych, powodując słabe wykształcenie nasion.

Kolejnym ważnym mikroskładnikiem o który należy zadbać w technologii nawożenia zbóż  w okresie wiosennym jest mangan. Do roślin szczególnie wrażliwych na niedobór Mn zalicza się pszenicę ozimą. Znaczenie tego pierwiastka wynika zarówno z określonych potrzeb fizjologicznych rośliny, jak również uprawy jej na stanowiskach o potencjalnie małej dostępności manganu – pH gleby powyżej 6. Pszenica ozima nagromadza w swoich tkankach około 115 – 294 g Mn ha-1. Szereg badań naukowych wskazuje, że dolistne nawożenie manganem zwiększa odporność roślin na stres biotyczny, wywołany zwłaszcza przez grzyby. Mangan uczestniczy w metabolizmie związków azotowych, poprzez oddziaływanie na aktywność peptydaz, oksydazy IAA i stymulowanie biosyntezy kwasów nukleinowych, w efekcie wzrasta zawartość białka, a zmniejsza się zawartość niskocząsteczkowych metabolitów azotowych. Tym samym pierwiastek ten stwarza korzystne warunki do wzrostu i plonowania rośliny uprawnej, a jednocześnie niekorzystne dla wirulencji patogena. Plonotwórcza efektywność nawożenia pszenicy manganem na plon i zdrowotność roślin może wiązać się nie tylko z występowaniem określonych patogenów, lecz także bezpośrednio z dostępnością manganu z gleby. O ilości pobranego przez rośliny manganu decyduje pH rizosfery oraz wilgotność gleby.

Stan odżywienia azotem przed zastosowaniem drugiej dawki można określić precyzyjnie, stosując bezpośrednie lub pośrednie testy roślinne. Testy bezpośrednie polegają na oznaczaniu całkowitej zawartości składnika w suchej masie roślin lub oznaczaniu zawartości azotanów w soku roślinnym. W grupie testów pośrednich wykorzystuje się proste urządzenia pomiarowe, takie jak chlorofilometr (N-tester), czujniki optyczne oraz okna nawozowe. Duża część azotu zawartego w liściach jest wbudowana w cząsteczki chlorofilu, dlatego też oznaczanie zawartości chlorofilu jest pośrednią miarą stanu odżywienia mineralnego rośliny azotem. W okresie wegetacji przepływ azotu ze starszych organów rośliny do młodszych zachodzi z różną szybkością. Pomiar zawartości chlorofilu w liściu przeprowadza się bezpośrednio na polu za pomocą N-testera wykonując 30 pomiarów, które składają się na wynik średni wyświetlany na ekranie aparatu w formie tzw. jednostek SPAD. Test SPAD tzw. indeks zieloności liści, polega na pomiarze różnic pomiędzy ilością światła absorbowanego (o długości fali 650 nm) i przepuszczonego (o długości fali 940 nm) przez tkankę  liścia. Iloraz tych różnic jest indeksem SPAD.

W gospodarstwach wielkoobszarowych nastawionych na intensywną produkcję wykorzystuje się  technologie bardziej zaawansowane polegające na zastosowaniu urządzeń optycznych sprzężonych z maszyną aplikującą nawóz. Spośród nowoczesnych narzędzi wykorzystywanych w precyzyjnym nawożeniu do najbardziej popularnych należą różnego rodzaju czujniki optyczne. Montuje się je w głowicach umieszczonych z prawej i lewej strony ramienia zamieszczonego na przednim zawieszeniu ciągnika. Podczas pomiaru czujniki utrzymywane są na wysokości 80 cm nad uprawą. Każda głowica skanuje powierzchnię o średnicy 50 cm. Urządzenie może być również wykorzystywane zarówno w dzień jak i w nocy, dzięki zastosowaniu aktywnego oświetlenia LED. Pomiar prowadzi się w sposób ciągły wynikający z ruchu pojazdu. Zdolność barwników asymilacyjnych do pochłaniania światła wiąże się z ich budową chemiczną. W trakcie wegetacji dodatkowym pomocnym wskaźnikiem przy ocenie wzrokowej stanu odżywienia azotem mogą być pozostawione „okna nawozowe - są to pozostawione w łanie powierzchnie kontrolne, na których celowo zastosowano mniejsze dawki azotu.

Niedobory azotu w zbożach przejawiają się w postaci jasnozielonej barwy liści starszych, a przy pogłębiającym się niedoborze składnika chloroza obejmuje całą powierzchnię blaszki liściowej. W skrajnych warunkach chloroza przechodzi w nekrozy, a w konsekwencji najstarsze liście żółkną i usychają. W dalszej kolejności niedobór azotu ujawnia się w postaci skróconych i cienkich źdźbeł, które są słabo ulistnione. W stadium początkowym wizualne objawy niedoboru azotu można pomylić z niedoborami siarki i magnezu, gdyż przyjmują postać chlorozy międzynaczyniowej. Zasadnicza różnica pomiędzy składnikami sprowadza się do lokalizacji symptomów - niedobory N ujawniają się na liściach starszych, natomiast siarki na najmłodszych. Niedobór azotu od magnezu odróżniają nekrozy, które w przypadku magnezu pojawiają się we wczesnym stadium niedoboru składnika.

Program nawożenia dolistnego zbóż firmy ADOB:

 Artykuł promocyjny dostarczony przez firmę ADOB Sp. z o.o. Sp. k.

 

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.166.203.17
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!