PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Porażenie kukurydzy chorobami w zależności od rodzaju nawozu azotowego

Zarówno rodzaj nawozu azotowego, jak i typ odmiany (stay green, tradycyjny) w istotny sposób wpływają na porażenie kukurydzy chorobami grzybowymi.



Prawdą jest, że pobierane przez rośliny składniki mineralne są przez nie wykorzystywane do wzrostu i rozwoju. Mniej znanym oddziaływaniem jest ich wpływ na poziom odporności roślin wobec porażenia chorobami grzybowymi.

Oddziaływanie tego typu dotyczy zarówno makro-, jak i mikroelementów, obejmuje korzenie oraz część nadziemną wraz z organami generatywnymi. Wysoka zasobność roślin w poszczególne pierwiastki nie zawsze oznacza wzrost odporności. Zdarza się, że jest przyczyną jej spadku.

AZOT SPRZYJA WYSTĄPIENIU CHORÓB GRZYBOWYCH

Fizjologiczne i plonotwórcze działanie azotu na roślinę jest nadrzędne w odniesieniu do innych składników mineralnych. Azot jest pierwiastkiem najszybciej pobieranym i bierze udział we wszystkich procesach metabolicznych zachodzących w roślinach. Stanowi podstawowy składnik białek i kwasów nukleinowych, wchodzi w skład chlorofilu, regulatorów wzrostu i licznych enzymów spełniających rolę katalizatorów w reakcjach biochemicznych. Jednocześnie jego wpływ na zdrowotność roślin jest zróżnicowany. Ogólny wzrost zawartości azotu w roślinie najczęściej powoduje zwiększenie podatności roślin na porażenie przez patogeny.

Nawożenie azotem bardzo korzystnie wpływa na wzrost masy wegetatywnej i generatywnej roślin uprawnych, umożliwiając osiąganie dużych plonów. Jednak stosowanie intensywnego nawożenia tym pierwiastkiem skutkuje wytwarzaniem u roślin tkanek delikatniejszych, bardziej podatnych na infekcje patogenami. Intensywne nawożenie wpływa również w sposób pośredni na nasilenie występowania chorób. Tkanki roślin zasobnych w azot charakteryzują się zwiększoną zawartością rozpuszczalnych związków azotu i węglowodanów prostych, stanowiących doskonałe źródło substancji odżywczych dla grzybów patogenicznych. Wzrost i rozwój grzybów, które w tych warunkach zainfekowały roślinę uprawną, przebiega niezwykle szybko.

Jak wskazują obserwacje naukowców, wzrost nawożenia roślin azotem różnicuje presję poszczególnych gatunków patogenów. Zauważono, że wyższe dawki azotu w rzepaku ozimym wpływają na częstsze występowanie mączniaka prawdziwego, mączniaka rzekomego, czerni krzyżowych, suchej zgnilizny kapustnych i szarej pleśni. Natomiast przyczyniają się do słabszego porażenia przez zgniliznę twardzikową oraz werticiliozę.

Zróżnicowane oddziaływanie azotu na zdrowotność roślin wiąże się także z formą chemiczną, w jakiej dostarczany jest on roślinom. Ciekawy przykład stanowi wpływ azotu na odporność korzeni pszenicy ozimej wobec grzyba powodującego zgorzel podstawy źdźbła. Zastosowanie nawozu, w którym azot występuje w formie amonowej (NH4), podnosi odporność pszenicy na porażenie, natomiast postać saletrzana (NO3) potęguje występowanie choroby.

DOŚWIADCZENIE Z KUKURYDZĄ

Podobny temat badań, ale w odniesieniu do kukurydzy zrealizowano w Katedrze Agronomii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Autor publikacji dokonał analizy porównawczej zdrowotności roślin różnych typów odmian kukurydzy. Celem przeprowadzonego eksperymentu była ocena w warunkach polowych porażenia chorobami dwóch typów odmian mieszańcowych kukurydzy (stay green i tradycyjny) w zależności od formy chemicznej nawozu azotowego.

Podłożem pojawiania się u niektórych odmian cechy stay green jest opóźnienie wystąpienia procesu starzenia się roślin. Podstawa fizjologiczna tej cechy u kukurydzy pozostaje w dużej mierze nieznana. Niedawne badania (m.in. własne) powiązały ją ze zróżnicowaniem genomu regulującego postęp starzenia się. Stwierdzono w nich, że indeks remobilizacji (przemieszczania) azotu dla odmiany tradycyjnej jest dodatni, tzn., że w fazie wzrostu generatywnego mieszaniec ten korzysta z zasobów azotu zgromadzonych w fazie wzrostu wegetatywnego. Z kolei zachowanie roślin odmiany typu stay green jest odmienne. Indeks remobilizacji azotu jest ujemny. Świadczy to o tym, że głównym źródłem akumulacji azotu w fazie wzrostu generatywnego są wyłącznie zasoby glebowe. Takie zachowanie roślin kukurydzy typu stay green powinno zatem implikować system nawożenia nawozami azotowymi wolno działającymi. Deficyt azotu w glebie w okresie dojrzewania kukurydzy typu stay green może być zatem klasycznym przykładem prawa minimum Liebiga.

Hipoteza doświadczenia zakładała, że forma nawozu azotowego może w istotny sposób kształtować zdrowotność roślin kukurydzy. Doświadczenie polowe uwzględniało dwa czynniki badawcze. Pierwszym z nich była zastosowana forma chemiczna azotu:

saletra amonowa (NH4NO3),

siarczan amonu (NH4)2SO4),

mocznik (CO(NH2)2 ),

saletrzak Canwil (NH4NO3 + CaCO3 + MgCO3),

saletra amonowa 50 proc. dawki N + mocznik 50 proc. dawki N (NH4NO3 + CO(NH2)2 ),

bez nawożenia (kontrola).

Drugim analizowanym czynnikiem był typ kukurydzy - tradycyjny (ES Palazzo) i stay green (ES Paroli).

Przed zbiorem kukurydzy określono występowanie fuzarioz i głowni kukurydzy jako liczbę roślin, które zostały porażone przez danego patogena.

PORAŻENIE ROŚLIN CHOROBAMI FUZARYJNYMI

Przeprowadzone doświadczenie wykazało istotny wpływ rodzaju nawozu azotowego oraz typu mieszańca kukurydzy na liczbę roślin kukurydzy porażonych grzybami z rodzaju Fusarium ssp. (tab. 1). Istotnie najmniejsze porażenie roślin odnotowano na kukurydzy nawożonej nawozami wolno działającymi, tzn. siarczanem amonu, mocznikiem oraz mieszaniną saletry amonowej z mocznikiem, z 50-proc. udziałem każdego w dawce. Przy stosowaniu nawozów azotowych charakteryzujących się szybkim działaniem, tzn. saletry amonowej oraz saletrzaka, porażenie roślin chorobami fuzaryjnymi było większe.

W pracy tej wykazano, że różne typy odmian kukurydzy różnią się podatnością na porażenie przez grzyby rodzaju Fusarium. Objęty doświadczeniem mieszaniec typu stay green był istotnie mniej porażony.

Toksycznym następstwem rozwoju Fusarium spp. jest obecność produktów jego wtórnego metabolizmu, takich jak fumonizyny. Przeprowadzone doświadczenie pozwoliło stwierdzić, że odmiana ES Paroli typu stay green jest zdecydowanie bardziej odporna na kumulowanie fumonizyn niż odmiana tradycyjna ES Palazzo.

Skala porażenia roślin kukurydzy grzybami z rodzaju Fusarium ssp. zależała również od współdziałania rodzaju nawozu azotowego z typem mieszańca kukurydzy. Mieszaniec typu stay green traktowany każdym z badanych nawozów azotowych charakteryzował się niższym porażeniem roślin w porównaniu z odmianą tradycyjną. Ponadto na nawozach wolno działających, takich jak: siarczan amonu, mocznik, przewaga odmiany typu stay-green nad odmianą tradycyjną pod kątem zdrowotności roślin była istotnie większa niż na obiektach: bez stosowania nawozu azotowego, przy zastosowaniu saletry amonowej, saletrzaku Canwil i mieszaniny saletry amonowej z mocznikiem z 50-proc. udziałem każdego znawozów w dawce.

PORAŻENIE ROŚLIN GŁOWNIĄ GUZOWATĄ

Uzyskane wyniki wskazały na istotne znaczenie warunków pogodowych zróżnicowanych pomiędzy latami badań na wielkość porażenia kukurydzy przez głownię guzowatą (tab. 2). Natomiast eksperyment nie wykazał istotnego wpływu rodzaju nawozu azotowego na wielkość porażenia roślin kukurydzy tym patogenem. Stwierdzono wyłącznie istotny wpływ typu mieszańca kukurydzy na wielkość porażenia głownią kukurydzy. Istotnie mniejszym porażeniem roślin charakteryzowała się odmiana ES Paroli typu stay green w porównaniu z mieszańcem tradycyjnym.

WNIOSKI

Przebieg warunków pogodowych w latach badań w istotny sposób determinował wielkość porażenia roślin kukurydzy przez grzyby z rodzaju Fusarium ssp. oraz głownię kukurydzy.

Istotnie mniejszy odsetek roślin kukurydzy porażonych przez grzyby z rodzaju Fusarium ssp. odnotowano na nawozach azotowych wolno działających (siarczan amonu, mocznik, mieszanina saletry amonowej z mocznikiem z 50-proc. udziałem każdego z nawozów w dawce nawozu) w porównaniu z obiektami: bez stosowania nawozu azotowego, z zastosowaniem saletry amonowej i saletrzaka Canwil.

Na nawozach wolno działających, takich jak: siarczan amonu i mocznik, przewaga odmiany typu stay green nad odmianą klasyczną pod kątem porażenia roślin przez grzyby z rodzaju Fusarium ssp. była istotnie większa (rośliny zdrowsze) niż na obiektach: bez stosowania nawozu azotowego, z saletrą amonową, saletrzakiem Canwil i mieszaniną saletry amonowej z mocznikiem z 50-proc. udziałem każdego z nawozów.

Nie wykazano istotnego wpływu rodzaju nawozu azotowego na wielkość porażenia roślin głownią kukurydzy.

Mieszaniec typu stay green charakteryzował się istotnie mniejszym odsetkiem roślin porażonych przez choroby fuzaryjne oraz głownię kukurydzy w porównaniu z odmianą ES Palazzo.

Artykuł pochodzi z tematu numeru kwietniowego wydania miesięcznika Farmer

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.123.74
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!