PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Potas i magnez w odżywianiu mineralnym roślin

Potas i magnez w odżywianiu mineralnym roślin Typowe objawy niedoboru magnezu. Fot. W. Konieczny

Kluczową rolę w przeciwdziałaniu negatywnym skutkom stresu środowiskowego odgrywa dostępność dla roślin składników odżywczych. Przy wysokiej zasobności gleb w potas i magnez są one znacznie bardziej odporne na czynniki stresowe.



Firma K+S Polska zorganizowała w Warszawie konferencję poświęconą roli potasu i magnezu w odżywianiu roślin. Referat na ten temat wygłosił Ershad Tavakol z Institute of Apllied Plant Nutrition w Getyndze. Oba te pierwiastki odgrywają kluczową rolę zarówno w budowaniu plonu, jak i przeciwdziałaniu negatywnym skutkom stresu środowiskowego.

Potas należy do "wielkiej trójki" makroelementów mających wpływ na rozwój i plonowanie roślin. W odróżnieniu od azotu i fosforu nie wchodzi w skład związków budujących komórki. Spełnia on jednak szereg zasadniczych funkcji w roślinie. Po pierwsze, reguluje gospodarkę wodną, tzn. turgor komórek i wiązek przewodzących, oraz steruje ruchami aparatów szparkowych i wymiany gazów. Tym samym zwiększa odporność roślin na suszę. Po drugie, jest aktywatorem ponad 50 enzymów w chloroplastach, mitochondriach i cytozolu, a po trzecie, poprzez aktywację tych enzymów bierze udział w procesie fotosyntezy i o ddychania.

POTAS W RÓŻNEJ ROLI

Z rolniczego punktu widzenia opisane powyżej funkcje potasu przekładają się na zwiększenie krzewienia roślin i pobudzania ich do wytwarzania nowych łodyg. Rośliny uprawne właściwie nawożone tym makroelementem odznaczają się zwiększoną zimotrwałością, odpornością na suszę, na choroby i wyleganie, a w chłodne i pochmurne lata nie następuje znaczący spadek ich plonu. Ziarno zaś ma większą zawartość skrobi, natomiast bulwy ziemniaka odznaczają się lepszą jakością spożywczą i wartością przechowalniczą.

Rośliny pobierają go z gleby w postaci jonu K+. W przeważającej większości występuje on w mineralnej frakcji gleby. Wyróżniamy trzy formy tego składnika pokarmowego w glebie: nieprzyswajalny (uwsteczniony - związany trwale przez minerały ilaste), trudno przyswajalny (unieruchomienie następuje np. podczas wysychania wilgotnej gleby) oraz łatwo przyswajany, występujący w glebie w bardzo małych ilościach ze względu na dużą podatność na wymywanie.

Uwstecznianie potasu przebiega tym szybciej, im:

więcej minerałów ilastych znajduje się w glebie,

większe jest wyczerpanie potasu z gleby,

niższe jest nawożenie tym pierwiastkiem,

większe są zmiany wilgotności gleby,

mniej jest materii organicznej w glebie.

Pobieranie potasu przez rośliny ogranicza wysokie stężenie w roztworze glebowym jonów wapnia, wodoru, magnezu i sodu. Stąd też gleby węglanowe o dużej zawartości wapnia oraz kwaśne charakteryzują się małą zasobnością w potas przyswajalny. Ważna tutaj jest także gospodarka azotowa. Wzrost stężenia anionów NO3- sprzyja przenikaniu potasu do roślin.

Najwięcej potasu występuje w glebach zawierających dużo frakcji ilastych, najmniej zaś w glebach lekkich. Jego deficyt powoduje zaburzenia przebiegu większości procesów fizjologicznych. Głównie jednak wpływa na zmniejszenie przepływu asymilatów i zahamowanie wzrostu, szczególnie korzeni.

Objawy niedoboru tego składnika mogą być niewidoczne aż do osiągnięcia punktu krytycznego. Ponieważ potas przemieszcza się z liści starszych do młodszych, to początkowe objawy niedoboru obserwujemy na najniżej położonych liściach. Stają się one matowe. Brzegi liści stają się jasno zielone, występuje chloroza. Z czasem obumierają i opadają, a to bezpośrednio prowadzi do obniżenia plonu.

Ershad Tavakol przedstawił również wyniki przeprowadzonych w Getyndze doświadczeń. Wykonał on doświadczenie, w którym zastosował niskie i wysokie nawożenie potasem w warunkach suszy i przy optymalnym zaopatrzeniu roślin w wodę. Najlepiej prezentowały się oczywiście rośliny, które miały pod dostatkiem wody i potasu. Wytworzona biomasa była intensywniej zielona i było jej po prostu najwięcej. Najgorzej w doświadczeniu wypadły natomiast te słabo zaopatrzone w potas i poddane stresowi suszy. Jak stwierdził naukowiec, w warunkach niskiego nawożenia potasem, plon może zmaleć nawet o 60-65 proc., gdyż następuje redukcja biomasy.

MAGNEZ TO NIE TYLKO CHLOROFIL

Kolejnym ważnym składnikiem w odżywianiu mineralnym roślin jest magnez. Pełni ważną funkcję w procesie fotosyntezy, ponieważ stanowi główny element chlorofilu, analogicznie jak atom żelaza w hemoglobinie. Nawet 35 proc. magnezu pobieranego przez rośliny koncentruje się właśnie w chlorofilu. Pierwiastek ten bierze też udział w budowaniu odporności roślin na poparzenia słoneczne i stresy. Jak przedstawił Ershad Tavakol, w przypadku niedoboru tego składnika, w warunkach silnej operacji słonecznej następuje odbarwienie liści oraz występuje chloroza. Magnez niezbędny jest w transporcie i magazynowaniu asymilatów. Wpływa na wzrost i rozwój korzeni. Jeśli roślina ma go pod dostatkiem, wówczas skuteczniejsze jest pobieranie z gleby pozostałych składników odżywczych, a proces asymilacji jest efektywniejszy. Kolejną ważną funkcją tego pierwiastka jest aktywowanie wielu enzymów. Magnez ma ogromne znaczenie w tworzeniu kwasu rybonukleinowego, który umożliwia przenoszenie informacji genetycznej z DNA przy powstawaniu białek.

Prelegent przedstawił wyniki doświadczeń, w których aplikowano roślinom różne dawki magnezu. Im mniej dostarczano im tego pierwiastka, tym ich kondycja była słabsza. Niedobór tego pierwiastka w pierwszej kolejności widoczny jest na starszych liściach. Pomiędzy ich nerwami pojawia się chloroza z efektem marmurkowatości. Z czasem dochodzi do czerwonych lub purpurowych przebarwień. Jak stwierdził prelegent, w momencie pojawienia się objawów jest już za późno na odtworzenie pełnej kondycji fizjologicznej roślin. Straty w plonie są nieuniknione. Na tak późnym etapie, najbardziej intensywne dokarmianie nalistne nie zminimalizuje szkód.

W podsumowaniu naukowiec przedstawił efekty działania na rośliny takich stresów abiotycznych, jak: susza, wysoka temperatura, silne nasłonecznienie, mróz, wiatr, niskie pH. Następstwem ich wystąpienia są zaburzenia w metabolizmie roślin, czego konsekwencją jest spadek plonu. Kluczową rolę w osłabianiu oddziaływania wymienionych czynników stresowych odgrywa dostępność dla roślin składników odżywczych. Przy wysokiej zasobności gleb w potas i magnez rośliny są znacznie bardziej odporne na czynniki stresowe.

WSPÓŁCZESNE WYZWANIA W NAWOŻENIU - JAK IM SPROSTAĆ?

Wzrost populacji ludzi na świecie to jednocześnie rosnące zapotrzebowanie na żywność. Dotykają nas zmiany klimatyczne, przez które może nastąpić ograniczenie zasobów wodnych. Kolejnym problemem są wyczerpujące się paliwa kopalne, a co za tym idzie przeznaczanie gruntów rolnych nie do produkcji żywności, lecz źródeł energii, np. komponentów biodiesla. Są to nowe wyzwania, wymagające rozwiązania.

W opinii Tavakola mają one związek z odżywianiem mineralnym roślin. W związku z tym musi ono ewoluować w kierunku bardziej racjonalnego, uwzględniającego zmieniające się warunki. Niezbędne jest dalsze poszukiwanie nowych rozwiązań i ulepszanie już wykorzystywanych. Należy również zastanowić się nad możliwością poprawy technik do wczesnego wykrywania pojawienia się czynnika stresowego. Właśnie tymi zagadnieniami zajmuje się w Getyndze przybyły do Polski prelegent. W swojej pracy korzysta on z szeregu nowoczesnych narzędzi badawczych, jak chociażby kamery termowizyjne, dzięki którym można poznać intensywność transpiracji roślin potraktowanych różną dawką potasu. Wykonuje również pomiary fluorescencyjne, obrazujące efektywność fotosyntezy roślin w warunkach stresowych.

Jeśli temat Was zainteresował i chcielibyście podzielić się Waszym doświadczeniem z innymi rolnikami, to zapraszamy na nasze forum!

 

Artykuł pochodzi z numeru 1/2016 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (8)

  • rp. 2016-02-01 11:12:54
    z.., Gratuluję poczucia humoru. Jeżeli ci nie dowieźli to ok nie było wyjścia. Ale wiesz na jaką głębokość idzie korzeń rzepaku i wszystkie papu powinno być podane w miare równo w całej warstwie uprawnej. Wszystko tak robię już 7 lat i jest tylko na plus. Nawet w tak suchym roku jak poprzedni rośliny całkiem dobrze sobie poradziły , a to dzięki temu że zmuszone były szukać pokarmu głębiej. Cieszy mnie że też skrzydełek nie używasz ;) Ja to wywaliłem i dzięki temu przerywam podeszwę podpłużną przez co uzyskałem w glebie lepszą sorbcję wody a przy suszy dużo lepsze podsiąkanie przez kapilary. Proponuję żebyś spróbował, ja też długo się wzbraniałem.
  • z.. 2016-01-31 20:49:23
    @ rp. nie dałam wielo-składnika....:) nie przywieźli,:):) zapomniałam......
    Dałam 200 kg Mikr......-który aktywizuje fosfor i 100 kg mocznika .
    Potem na zielone .3-4 liść..Agri...... ...a i takie tam inne ....a w ziemie 200kg Korn -C......to nie reklama......idę na szóstkę....rzepak ma się super oby wiosna nie głupiała.....
    Tyle w temacie....broń boże skrzydełka z GPS-em....wracam do domu na oponach bez red bula.
  • rp. 2016-01-31 20:04:02
    Do z... Niby masz rację że sucho było i roślina nie pobierze ale dałeś wieloskładnik pogłównie i może ci się okazać że braknie w tym rzepaku fosforu bo ten ci się przemieści max na pare centów w głąb. I że się tak wyrażę pizdryk. Ja ph mam od 5,5 najgorsze do 7 i tam tez musze uważać. Ale co rok idzie 1-1,5 t dolomit i robię wszystko bezorkowo. A NPK co roku idzie pożądny i pod gruber / 4 belki wąskie łapki i broń boże skrzydełka / na ok 25cm jedynie pod buraki i ziemniaki 30-35cm . I wtedy zmuszam rosliny do uokrzeniania się co jest waż przy niedoborach wody. A z badań zawartości też mam wszystko ok, a oszczędności PK to można robić jak się ma rozsiewacz z wagą i GPSem i dokładny skan gleb.
  • z.. 2016-01-31 13:53:30
    Myślę, że nie. Jestem po badaniach kompleksowych pól na mikro i makro i jest :)więcej niż dobrze (na suchej górce, mały obszar tu pH7.. przedobrzone.. blokuje żarcie roślinki ciut przymulone, susza troszkę pomogła)
    Nawet jeśli nie było sypane pod korzeń, z mojej gleby składniki łatwo nie uciekają, szczególnie jak poprzednia roślina nie miała szansy zeżreć, nie wypłukało się też ...bo nie było wody. Działanie było świadome.
    Plonu nie zredukuje, tylko pogoda....
  • tomaszL 2016-01-31 10:51:05
    jak wtedy sypales to on juz czul dawno niedobor, i plon zostal zredukowany
  • z.. 2016-01-30 21:43:57
    Rzepak posiany był w pył bez kompletu nawozu. Jak popadało i przyszedł termin kiedy unia zakazuje sypać w polu...rzepaczek dostał potas , siarkę i magnez....potem była fajna pogoda na przekór unii, więc ten sobie nielegalnie ćpał.......a teraz jest ok. nażarty tym czym trzeba czeka..... czeka w dobrej kondycji... na ciepełko wiosenne .
  • grzesiekk 2016-01-30 19:28:19
    nawozy trzeba zmieniac co jakis czas, czasem wieloskladniki, czasem w pojedynczych formach
  • jarki 2016-01-30 19:02:46
    Mówią jak nie włożysz
    To nie wyjmiesz ;)
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.156.51.193
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!