Spośród wszystkich składników pokarmowych buraki cukrowe pobierają najwięcej potasu. Na wytworzenie tony korzeni wraz z odpowiednią ilością liści potrzebują 7 kg potasu (K2O), co przy plonie 50 t z hektara oznacza 350 kg potasu z hektara. Ilość pobieranego potasu zależy między innymi od ulistnienia roślin. W plonie liści jest nawet trzykrotnie więcej potasu niż w plonie korzeni.
Potas występuje w większym stężeniu w młodych, rosnących częściach roślin. Dlatego ważne jest dobre zaopatrzenie roślin w ten składnik już od początku wegetacji. Jest on najbardziej potrzebny roślinom od fazy 4 liści do zwarcia rzędów. Podczas pierwszych 8 tygodni wzrostu buraki pobierają do 250 kg potasu z hektara, a w ciągu następnych 4 tygodni kolejne 200 kg. Pobieranie potasu przez rośliny zostaje ukończone na początku sierpnia.

Dawki potasu na polach, gdzie stosowano obornik, wahają się od 120 do 200 kg na hektar. Jeśli pole nie było nawożone obornikiem, dawki potasu są odpowiednio większe i wynoszą 150-250 kg potasu na hektar. Potas jest słabo zatrzymywany w glebie i łatwo z niej wymywany. Dlatego konieczne jest systematyczne dostarczanie go do gleby. Na glebach zwięzłych, mało przewiewnych, nadmiernie uwilgotnionych, wykorzystanie potasu przez rośliny jest słabsze. Buraki cukrowe są nie tylko potaso-, ale i chlorolubne, dlatego najlepszym nawozem potasowym w ich uprawie są wysokoprocentowe sole potasowe.

Potas bierze udział w regulacji gospodarki wodnej roślin. Przy dobrym zaopatrzeniu roślin w ten składnik ułatwiony jest przepływ wody przez komórki korzeni i jej transport w wiązkach przewodzących. Potas odgrywa główną rolę w otwieraniu i zamykaniu aparatów szparkowych w liściach. Rośliny dobrze odżywione potasem zużywają mniej wody na wytworzenie jednostki suchej masy, lepiej przetrzymują suszę i wolniej więdną. Duże stężenie potasu w soku komórkowym zwiększa turgor komórek i pośrednio przyspiesza wzrost roślin.

Potas wpływa na wytwarzanie w roślinach większej ilości białka, cukrów prostych i złożonych oraz tłuszczów. Pod wpływem potasu zwiększa się aktywność fotosyntezy i szybkość odprowadzania składników odżywczych z liści do innych organów. Niedostateczne zaopatrzenie buraków w potas zmniejsza plony korzeni i cukru, a jego dostatek zwiększa zawartość cukru i przyspiesza dojrzewanie. Jeszcze do niedawna uznawano potas za jeden z głównych związków melasotwórczych, czyli takich, które utrudniają wydobycie cukru z korzeni. Obecnie jednak przypisuje się mu coraz mniejsze znaczenie i w stosowanym obecnie systemie przerobu buraków nie ma on praktycznego znaczenia. Jednocześnie w miarę poprawy zaopatrzenia roślin w potas zmniejsza się zawartość azotu szkodliwego, czyli głównego związku melasotwórczego w korzeniach. Podczas suszy mają zwiędnięty pokrój.

Niedobór potasu powoduje także chlorozę krawędziową starszych liści, która z czasem przechodzi w nekrozę oraz zahamowanie wzrostu. Ogonki liściowe są skrócone. Występują też zakłócenia w pobieraniu azotu. Objawy niedoboru potasu wzmaga upalna i bezdeszczowa pogoda.

Potas zwiększa odporność roślin na zjawiska stresogenne. Składnik ten wpływa na wzrost odporności roślin na porażenie przez bakterie i grzyby poprzez wytwarzanie przez rośliny grubszych błon komórkowych. Poza tym w soku zmniejsza się stężenie rozpuszczalnych związków azotowych, z których bakterie i grzyby pobierają azot mineralny.

Nawożenie potasowe zwiększa o 20 proc. plon korzeni i cukru w porównaniu do pól, których potasem nie nawożono. Każdy kilogram prawidłowo zastosowanego potasu powoduje zwyżkę plonu buraków o 10-40 kg korzeni.

Źródło: "Farmer" 06/2005