Rośliny uprawne, aby mogły zrealizować swój potencjał plonotwórczy, muszą być uprawiane w żyznej glebie. Zatem, jak wynika z analizy rysunku 1, poza wodą, która powinna być produktywna (co niestety w praktyce nie zawsze ma miejsce), prowadząc produkcję roślinną, w pierwszej kolejności należy zadbać o właściwy odczyn gleby i racjonalnie gospodarować materią organiczną. Następnie zaś opracować taki system nawożenia, który zapewni odpowiedni poziom zasobności gleby w przyswajalne i dostępne składniki pokarmowe, co umożliwi pokrycie uprawianym roślinom ich potrzeb pokarmowych. Znaczenie odczynu gleby jest przy tym nadrzędne. Nawet najlepsze bowiem nawożenie (zasobność gleby) nie przyniesie pożądanego efektu, gdy będziemy uprawiać rośliny na glebie kwaśnej.

Jak wspomniano, jednym z podstawowych czynników produkcji, który rzutuje na poziom plonowania roślin, a w konsekwencji na stan finansowy gospodarstwa, jest odczyn gleby, czyli stopień jej zakwaszenia. Trzeba wiedzieć, że rośliny uprawne plonują najlepiej, jeśli rosną w glebie o optymalnym lub tolerowanym przez nie zakresie odczynu (tab.). Przy czym nawet rośliny tolerujące kwaśny odczyn gleby wyżej plonują, gdy pH mieści się w granicach lekko kwaśnego (wynika to z wpływu odczynu na warunki ich życia). Jak wynika z wartości zamieszczonych w tabeli, wrażliwość roślin uprawnych na odczyn jest zróżnicowana. Przykładowo przyjmuje się, że optymalny przedział odczynu dla rzepaku ozimego mieści się w zakresie pH od 6,0-7,0 (obowiązuje zasada, że im gleba cięższa, tym wyższa wartość odczynu w podanym przedziale).

Odczyn gleby, którego miernikiem jest wartość pH, ma tak podstawowe znaczenie dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin, że gdy jest niekorzystny (zwykle zbyt niski), rośliny reagują znacznym spadkiem plonu. Jednakże reakcji tej nie da się porównać z niedoborem żadnego ze składników pokarmowych, takich jak przykładowo azotu, fosforu czy potasu, gdyż w przeciwieństwie do ich niedoborów, które bezpośrednio ograniczają wzrost roślin, wartość pH ma kolosalny wpływ na środowisko ich życia, tj. glebę. Decyduje o tym, co żyje w danej glebie - od najmniejszego mikroorganizmu przez bakterie czy grzyby po rośliny uprawne (optymalne pH dla rozwoju pożytecznych mikroorganizmów zwykle kształtuje się w zakresie odczynu od obojętnego do zasadowego). Wpływa na toksyczność niektórych pierwiastków, przykładowo glinu, który może przy niskim pH (już poniżej 5,5) stanowić zagrożenie dla rozwoju roślin (glin ogranicza przede wszystkim rozwój systemu korzeniowego - fot.). Wpływa również na procesy wietrzenia minerałów i magazynowania składników pokarmowych w glebie (sorpcja), co decyduje o ilości składników pokarmowych dostępnych dla roślin. Wartość pH ma także wpływ na jakość i tempo powstawania w glebie próchnicy, jak również na procesy uwalniania z niej oraz z przyoranych nawozów organicznych i naturalnych składników pokarmowych. A przede wszystkim decyduje o dostępności składników pokarmowych z gleby dla roślin i to zarówno makro-, jak i mikroelementów (rys. 2). Poza tym odczyn ma bardzo istotny wpływ na strukturę gleby (wapń stanowi lepiszcze agregatów glebowych - gruzełków).