Około 80 proc. gleb w naszym kraju, odznacza się niską zawartością tego pierwiastka. Ilość boru dostępnego dla roślin jest jeszcze mniejsza. To zaledwie 10 proc. zawartości ogólnej, a jeżeli uwzględnimy straty pierwiastka na skutek wymywania, to można uznać, że występuje w ilościach śladowych.

Chcąc uzyskać zadowalający plon o dobrych parametrach jakościowych, koniecznością staje się więc nawożenie borem. Największy niedobór boru wykazują gleby lekkie i bardzo lekkie, które stanowią zadecydowaną większość gleb w Polsce. Im gleba cięższa, tym zawartość boru ogółem i boru przyswajalnego jest większa.

Niemniej nawet na takich glebach system korzeniowy roślin nie zawsze jest na tyle sprawny, aby w krytycznych fazach wzrostu dostarczyć do części nadziemnej konieczną ilość mikroskładników - w tym także boru. Stąd nawet tam istnieje potrzeba nalistnego ich dostarczenia roślinom. Jest to także stały element intensywnych technologii produkcji, w których stosuje się profilaktyczne nawożenie mikroelementowe na poziomie 50-proc. zapotrzebowania roślin. Wiosną w przypadku rzepaku, który ma duże wymagania pokarmowe, przy wysokim nawożeniu NPK, nie zapominając oczywiście o magnezie i siarce, konieczne jest dokarmianie roślin borem.

BOR W ROŚLINACH

Bor w glebie występuje w postaci utlenionej, jako anion BO3-3, i w takiej formie pobierany jest przez rośliny.

Jon boranowy tworzy w roślinach kompleksowe połączenia z różnymi związkami organicznymi, przede wszystkim z węglowodanami, i jest regulatorem ich przemian. Związki boru biorą udział w budowie ściany komórkowej i od jego obecności zależy synteza ligniny, pektyn oraz prawidłowe ułożenie łańcuchów celulozowych w ścianie komórkowej.

Objawy niedoboru zaczynają się od zahamowania wzrostu i obumierania stożków wzrostu korzeni i pędów. Jesienią system korzeniowy rzepaku słabiej się rozwija. W korzeniu głównym, pod szyjką korzeniową powstają wolne przestwory. Aby temu zapobiec, składnik aplikuje się w fazie 5.-6. liścia rzepaku. Natomiast wiosną objawy obserwuje się na częściach nadziemnych roślin. Mikrostruktura ścian komórkowych staje się wadliwa. Utrudnione są procesy wzrostu oraz różnicowania komórek. Wzrost poszczególnych tkanek jest nierównomierny. Liście są kędzierzawe, kruche, łamią się, łatwo pękają. Także na łodygach mogą pojawić się oznaki braków boru, które wskutek małej zwartości lignin i zwiększonej łamliwości zaczynają pękać. Jest to widoczne w czasie intensywnego wzrostu, gdy rzepak wchodzi w fazę wydłużania pędu głównego. Niedobór boru jest przyczyną zahamowania tworzenia łuszczyn i niskiej zawartości nasion w łuszczynie, co prowadzi do spadku plonu.