Niestety, tegoroczne niższe plony, mimo w miarę korzystnych cen nasion, mogą zachęcać do ograniczenia inwestycji w okresie jesieni. Niemniej warto przeznaczyć stosunkowo niewielkie pieniądze i zasilić rzepak w mikroelementy oraz ewentualnie w fosfor i potas. Przyniesie to wymierne korzyści. Zasilenie łanu rzepaku tylko manganem może zwiększyć jego plonowanie nawet o 20 proc. To mało czy dużo? Niech każdy rozważy sam.

Rośliny rzepaku ozimego, kończąc jesienną wegetację, powinny wytworzyć: 8-10 liści wraz z zawiązkami pędów bocznych i kwiatów, system korzeniowy sięgający najlepiej 40-50 cm w głąb gleby oraz szyjkę korzeniową o średnicy co najmniej 8-10 mm. Warunkami koniecznymi uzyskania tych parametrów rozwojowych są:

  • wegetacja jesienna trwająca 9-10 tygodni;
  • odpowiednia wilgotność gleby związana z dostępnością wody z opadów atmosferycznych;
  • dostępność fosforu, potasu i magnezu oraz mikroelementów;
  • umiarkowana dostępność azotu.

Zanim rozpatrzymy plonotwórczą rolę poszczególnych mikroelementów, warto spojrzeć na potrzeby pokarmowe rzepaku w tym zakresie. Rzepak do wytworzenia 1 t nasion włącznie z adekwatną masą słomy potrzebuje: ok. 160 g boru, do 40 g miedzi, ok. 100 g manganu, do 150 g cynku i kilka gramów molibdenu. Zwykle jako priorytetowe mikroelementy w przypadku rzepaku każdy wymienia jednym tchem bor i mangan. Obserwacje i doświadczenia mówią także o pozytywnym wpływie cynku na wzrost, a szczególnie plonowanie rzepaku ozimego. W niektórych regionach Polski czynnikiem wyraźnie ograniczającym możliwości plonowania rzepaku staje się molibden. Ma to miejsce szczególnie na glebach lżejszych, o niskim odczynie oraz niskiej zawartości substancji organicznej.

BIOCHEMICZNA ORAZ PLONOTWÓRCZA ROLA MIKROELEMENTÓW

Mangan jest pierwiastkiem występującym w roślinach w różnym stopniu utlenienia. Tworzy on, podobnie jak magnez, nietrwałe kompleksy z niektórymi enzymami, lub z ATP (kwas adenozynotrójfosforowy), stanowiąc mostek jonowy między substratem i enzymem. Uczestniczy w reakcjach rozkładu wody i wydzielania tlenu w procesie fotosyntezy. Odpowiada za likwidację wolnych rodników powstających w chloroplastach. Aktywuje też wiele enzymów biorących udział w metabolizmie białek, cukrów i lipidów. W warunkach deficytu tego pierwiastka następuje drastyczny spadek zawartości cukrów, a w skrajnych przypadkach również kwasów tłuszczowych i białek. Deficyt manganu powoduje wzrost aktywności oksydazy IAA (kwas indolilooctowy), obniżając zawartość auksyn. Konsekwencją tego jest zahamowanie wzrostu wydłużeniowego i tworzenia korzeni bocznych. Ponadto dochodzi do zwiększenia wrażliwości roślin na niską temperaturę.