Przy planowaniu nawożenia należy uwzględnić ilość składników pokarmowych, które już są w glebie. Jest to ważne zwłaszcza w wypadku składników wolno przemieszczających się, tj. fosforu, potasu, magnezu i wapnia.

Decydujące znaczenie w pobieraniu składników pokarmowych ma stan kwasowości gleby, czyli pH. Przyswajalność wielu składników, takich jak: azot, fosfor, potas, wapń, magnez, bor, w kwaśnym środowisku gwałtownie maleje i stają się one trudno dostępne.

Innym problemem jest antagonizm składników pokarmowych. Pierwiastek występujący w nadmiarze utrudnia pobieranie innych. Jeżeli w glebie jest np. dużo fosforu i dodatkowo rośliny będą nawożone tym składnikiem, następuje ograniczenie pobierania potasu, żelaza i cynku – nawet jeśli znajdują się one w optymalnej ilości. Skutków niedoborów makro- i mikro- składników nie trzeba wyjaśniać.

Stacje z Akredytacją
Jedyną instytucją posiadającą akredytację do wykonywania analiz gleby jest Stacja Chemiczno-Rolnicza. Przeprowadzane przez nią badania można podzielić na kilka grup:
1) pakiet podstawowy: pH i zawartość makroelementów – fosfor, potas, magnez,
2) mikroelementy: cynk, mangan, miedź, żelazo,
3) dodatkowe oznaczenie ilości boru,
4) określenie innych wybranych składników, np. siarki, próchnicy, metali ciężkich.

Badanie jednej próbki gleby na zasobność w fosfor, potas i magnez oraz ustalenie jej odczynu wraz z obliczeniem potrzeb wapnowania kosztuje 10,9 zł. Przy wymaganym przepisami „Dobrej praktyki rolniczej” 4-letnim cyklu badania gleby i jednej próbce z powierzchni 2–4 ha koszt analizy hektara wynosi 0,68–1,36 zł/rok.

Przed pobraniem prób
Przed pobraniem prób należy sporządzić szkic położenia poszczególnych pól przeznaczonych do badań wraz z otoczeniem – drogi, grunty sąsiadów. Na szkicu należy zaznaczyć objęte badaniem pola, wpisując: powierzchnię i gatunek uprawianej (bądź planowanej) rośliny, na przykład: pszenica ozima, ziemniaki, i numer identyczny z tym, jaki zostanie zapisany na woreczku zawierającym ziemię z niego pobraną. Powierzchnia użytku przypadająca na próbkę ogólną, przy wyrównanej pod względem glebowym powierzchni i zbliżonym ukształtowaniu terenu, nie może przekraczać 4 ha.

Aby sporządzić próbkę ogólną, należy pobrać do 20 próbek pojedynczych (pierwotnych) równomiernie z powierzchni gleb ornych mineralnych. Pobieranie prób wykonuje się za pomocą laski Egnera, którą można wypożyczyć w stacjach. Dopuszczalne jest także pobieranie próbek za pomocą szpadla. W tym celu należy odkroić nim z głębokości do 20 cm pionowy płat gleby grubości 2 cm. Następnie odrzucić ziemię po jego skrajach, zabierając jako próbkę tylko środkowy wycinek z całej wykopanej głębokości.

Niedobre miejsca
Pobieranie próbek musi być rozłożone równomiernie po polu. Próbek nie należy pobierać: na obrzeżach pól, w miejscach po stogach, kopcach ziemniaczanych, pryzmach wapna lub obornika i z wyoranych bruzd, a na pastwiskach – z kretowisk. Na glebach organicznych i na wszystkich typach użytków zielonych liczbę pobieranych próbek trzeba zwiększyć do 40. Po zakończonym pobraniu całość należy wymieszać i przenieść około 0,5 kg gleby do woreczka oznaczonego numerem pola. Tak przygotowane próbki wraz ze szkicem pól gospodarstwa należy zapakować (np. do reklamówki) i dostarczyć do Stacji Chemiczno-Rolniczej.


Ważne adresy
Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze
Białystok 15-027 Białystok ul. Ogrodowa 10 tel. 085 743-58-41 fax 085 743-58-41
Bydgoszcz 85-090 Bydgoszcz ul. Powstańców Wlkp. 6 tel. 052 322-32-46 fax 052 322-02-20
Gdańsk 80-874 Gdańsk ul. Na Stoku 48 tel. 058 302-38-15 fax 058 302-38-15
Gliwice 44-100 Gliwice ul. Sowińskiego 26 tel. 032 231-26-31 fax 032 231-26-31
Gorzów Wlkp. 66-400 Gorzów Wlkp. ul. Św. Jerzego 26 tel. 095 720-30-20 fax 095 720-30-29
Kielce 25-112 Kielce ul. Wapiennikowa 21 tel. 041 361-01-51 fax 041 361-02-25
Koszalin 75-411 Koszalin ul. Partyzantów 7-9 tel. 094 343-40-38 fax 094 343-31-97
Kraków 30-133 Kraków ul. Kołowa 3 tel. 012 637-55-17 fax 012 637-04-61
Lublin 20-810 Lublin ul. Sławinkowska 5 tel. 081 742-63-01 fax 081 742-63-34
Łódź 92-003 Łódź ul. Zbocze 16A tel. 042 679-30-01 fax 042 679-25-33
Olsztyn 10-444 Olsztyn ul. Kołobrzeska 11 tel. 089 533-20-92 fax 089 533-20-92
Opole 45-233 Opole ul. Oleska 123 tel. 077 455-60-36 fax 077 455-62-21
Poznań 60-163 Poznań ul. Sieradzka 29 tel. 061 868-97-51 fax 061 868-58-60
Rzeszów 35-021 Rzeszów ul. Prof. L.Chmaja 3 tel. 017 854-27-76 fax 017 854-27-16
Szczecin 70-483 Szczecin ul. Wojska Polskiego 117 tel. 091 422-48-68 fax 091 422-48-68
Warszawa 05-075 Warszawa ul. Żółkiewskiego 17 tel. 022 773-53-21 fax 022 773-53-21
Wrocław 50-244 Wrocław ul. Św. Macieja 5 tel. 071 322-50-37 fax 071 321-05-87

Źródło: "Farmer" 19/2008

Podobał się artykuł? Podziel się!