Rola azotu w funkcjonowaniu roślin jest nieoceniona, bowiem makroelement ten wchodzi w skład białek, ale również innych ważnych biologicznie związków, m.in. kwasów nukleinowych, hormonów roślin, metabolitów wtórnych, witamin, enzymów oraz innych składników organicznych niezbędnych do wzrostu i rozwoju takich, jak cząsteczki chlorofilu, jak również nośników energii. Azot jest jednym z podstawowych czynników plonotwórczych, który równocześnie oddziałuje na cechy jakościowe ziarna. Wśród roślin zbożowych największymi wymaganiami pokarmowymi pod względem tego składnika charakteryzuje się pszenica ozima, w tym szczególnie uprawiana na cele konsumpcyjne (jakościowa). Rolnicy potrzeby nawozowe roślin najczęściej oceniają na podstawie analiz chemicznych gleby oraz oceny wzrokowej łanu. Inną możliwością jest zastosowanie testów roślinnych, które dzielą się na metody laboratoryjne (bardziej czasochłonne i stosowane z tego względu w badaniach naukowych) oraz metody teledetekcyjne oparte na stosowaniu czujników optycznych. Z uwagi na wysoki koszt tych urządzeń nie każde gospodarstwo jest w stanie pozwolić sobie na tego typu rozwiązanie. Przeznaczone są one głównie do gospodarstw o większym areale uprawy.

Wyzwaniem, przed którym każdego roku stoi rolnik, jest podanie azotu w takiej ilości i czasie, aby wzrost i rozwój roślin przebiegały bez zakłóceń. Należy mieć na uwadze, że azot w poszczególnych stadiach rozwojowych wpływa na składowe plonu, które finalnie decydują o wielkości i jakości uzyskanego plonu. Dlatego słuszne jest poznanie potrzeb pokarmowych pszenicy ozimej w kolejnych fazach rozwojowych. Pozwoli to na optymalne odżywianie roślin.

USTALANIE POTRZEB NAWOZOWYCH

Wstępem jest ustalenie potrzeb nawozowych. Wyliczając je, należy uwzględnić: zakładaną wysokość plonu, jednostkowe pobranie składnika i ilość azotu, który dostarcza gleba (azot mineralny). Pszenica konsumpcyjna, tzw. jakościowa, na wytworzenie plonu ziarna o zawartości białka na poziomie 12 proc. potrzebuje 28- 32 kg N, natomiast pszenica paszowa ma nieco mniejsze potrzeby rzędu 25 kg N/ha, gdyż w jej przypadku zawartość białka nie jest tak istotna.

Na glebach mocniejszych, bardziej zasobnych w azot mineralny przyjmuje się dolne wartości. Natomiast uprawiając pszenicę ozimą na gruntach lżejszych, o mniejszej zawartości próchnicy, trzeba do wyliczenia przyjmować wartości dolne.