Wapń jest jednym z ważniejszych makroelemetów pokarmowych rzepaku. Pełni rolę strukturalną i stanowi uniwersalny przekaźnik informacji. Przez rośliny pobierany jest w formie Ca2+ i przemieszczany ksylemem do części nadziemnych. W roślinie nie jest on przenoszony, dlatego też objawy niedoboru widoczne są na najmłodszych liściach oraz wierzchołkach.

Wapń pełni wiele ważnych funkcji fizjologicznych: odpowiada za stabilizację błon komórkowych, tworzenie w blaszce środkowej pektynianów wapnia, stanowiących barierę dla infekcji grzybowych, wysycanie ścian komórkowych - nadaje im sztywność i dużą odporność mechaniczną. Ponadto jest aktywatorem niektórych enzymów, np. fosfolipazy, amylazy, ATPazy. To niezbędny składnik biorący udział w podziałach komórkowych stożka wzrostu. To również łącznik informacji - przekazuje sygnały ze środowiska do wnętrza komórek przy połączeniu z białkiem (kalmoduliną).

Rzepak należy do grupy roślin o dużym zapotrzebowaniu na wapń. Silnie reaguje na zakwaszanie gleby, a optymalne dla niego jest pH 6,0-7,5.

Rzepak w związku z tym, że wytwarza bardzo dużą masę nadziemną, ma też znaczne potrzeby pokarmowe. Osiągnięcie wysokich plonów nasion o dobrej jakości jest możliwe tylko poprzez pełne zaspokojenie potrzeb pokarmowych, w tym wapnia. Rzepak potrzebuje 28-50 kg/ha wapnia w czystym składniku, zaś w formie tlenkowej 39-70 kg/ha. Brak tego pierwiastka powoduje zahamowanie wzrostu, wyleganie łanu, słabe kwitnienie i ograniczone zawiązywanie łuszczyn, co w konsekwencji powoduje spadek wielkości plonu.

ZAKWASZENIE GLEB

Poważnym problemem polskiego rolnictwa jest zakwaszanie gleb, które znacznie obniża efektywność nawożenia mineralnego oraz przyczynia się do ograniczenia wielkości i jakości plonu. Zakwaszenie gleb polega na zmianie w wysyceniu kompleksu sorpcyjnego gleb. W miejsce kationów zasadowych (Ca2+, Mg2+ K+ i Na+) do kompleksu sorpcyjnego wchodzą kationy o charakterze kwaśnym H+ i Al3+, których udział w bardzo kwaśnych glebach (pH < 4,5) może często przekraczać 50 proc. ich całkowitej pojemności sorpcyjnej. Najodpowiedniejszy do wzrostu, rozwoju i plonowania dla większości gatunków roślin uprawnych jest odczyn gleby lekko kwaśny do zasadowego (5,6-7 pH).

PRZYCZYNY ZAKWASZENIA