PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wapń w podwójnej roli

Wapń w podwójnej roli

Autor: Wojciech Konieczny

Dodano: 01-11-2014 06:16

Znaczenie wapnia w odniesieniu do gleby to niejedyna jego rola. Równie ważną funkcję spełnia jako składnik pokarmowy roślin.



Wapnowanie ma zawsze pierwszeństwo przed innymi zabiegami nawozowymi. Gleba przeznaczona pod uprawę kukurydzy powinna się odznaczać uregulowanym odczynem w zakresie pH od 5,5-7,0 (im gleba cięższa, tym wyższe pH), gdyż tylko przy takim odczynie rośliny mają optymalne warunki wzrostu, jak i dostępność składników pokarmowych. Odpowiedni odczyn pozwala roślinom na zbudowanie dużego systemu korzeniowego, który umożliwia pobieranie składników pokarmowych z głębszych warstw gleby, a także zwiększa ich odporność na suszę. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że w środowisku kwaśnym nawet bardzo wysokie nawożenie mineralne nie umożliwia pokrycia potrzeb pokarmowych kukurydzy, gdyż roślina nie jest w stanie efektywnie pobierać składników z gleby. Regulację odczynu gleby należy przeprowadzić odpowiednio wcześnie (najlepiej po zbiorze rośliny przedplonowej lub nawet przed jej siewem). Natomiast wiosenne wapnowanie gleby pod kukurydzę należy wykonać jak najwcześniej, nie zapominając wymieszać nawozu z glebą. Poza tym trzeba pamiętać, że zabiegu wapnowania nie należy łączyć z jednoczesnym wywożeniem i przyorywaniem nawozów naturalnych (obornik, gnojowica itp.), a także ze stosowaniem nawozów fosforowych i azotowych zawierających azot w formie amonowej (NH4), ponieważ dochodzi do dużych strat składników pokarmowych. Między tymi zabiegami wskazana jest przerwa, która powinna wynosić od 4 do 6 tygodni. Im krótszy jest okres od wapnowania do siewu kukurydzy, tym bardziej wskazane jest stosowanie wapna węglanowego, które niestety działa wolniej, ale przez to jest mniej agresywne od wapna tlenkowego i dlatego, gdy jest dobrze wymieszane z glebą, nie powoduje strat we wschodach kukurydzy.

WAPŃ JAKO SKŁADNIK POKARMOWY

Mówiąc o wapniu, często marginalizujemy lub wręcz zapominamy o jego funkcji jako składnika pokarmowego roślin. Na poziomie tkankowym jego obecność warunkuje wysoką wytrzymałość ścian komórkowych oraz utrzymanie integralności i spójności tkanek - 60 proc. wapnia znajduje się w ścianach komórkowych. Pierwiastek ten gwarantuje też przepuszczalność i selektywność błon komórkowych, umożliwiając transport składników odżywczych.

Na poziomie komórkowym jony wapnia są niezbędne przy podziałach komórek - zbyt niski ich poziom blokuje anafazę w mitozie, przez co zahamowany jest wzrost roślin. Niepełne zaziarnienie kolb przypisuje się zazwyczaj niedoborom cynku lub składa na karb wysokich temperatur w okresie kwitnienia. Tymczasem prawdziwa przyczyna tkwi gdzie indziej - brakuje wapnia, przez co wzrost łagiewek pyłkowych jest zaburzony i nie dochodzi do zapłodnienia.

Wapń jest także aktywatorem wielu enzymów - hamuje działanie enzymów zależnych od potasu, a dzięki temu pośrednio wpływa na przemiany energetyczne, zmniejszając w efekcie tempo oddychania. Pierwiastek ten działa też jako wewnątrzkomórkowy przekaźnik sygnałowy. Funkcja przekaźnika informacji ze środowiska do wnętrza rośliny polega na bardzo niewielkich zmianach stężenia jonów wapnia w komórkach. Skala zmian jest dla niej informacją o rodzaju i natężeniu bodźca środowiskowego. Ponieważ zmiany tego typu następują w bardzo dużej ilości komórek, możliwa jest reakcja całej rośliny, np. zamknięcie aparatów szparkowych, zmiana ustawienia liści czy stałe podążanie (ze wschodu na zachód) tarczy słonecznika za słońcem. Wreszcie wapń ogranicza skutki stresu poprzez neutralizację reaktywnych form tlenu, powstających w komórkach roślinnych pod wpływem czynników stresowych.

Znając fizjologiczną rolę wapnia, a w wypadku kukurydzy budującej dużą biomasę, nie trudno się domyślić, że potrzebuje ona stosunkowo dużo tego pierwiastka. Ile? Pobiera go 2-, a czasami nawet 3-krotnie więcej niż inne zboża.

SŁOWO O SIARCE

Nieco odmiennego podejścia wymaga nawożenie kukurydzy siarką, które zwykle wykonuje się przy okazji nawożenia innymi składnikami pokarmowymi (zazwyczaj przy okazji nawożenia magnezem, gdyż składnik ten jest często nośnikiem siarki). W przeciwieństwie do magnezu, nie oznacza się zawartości siarki przyswajalnej w glebie, tylko dokonuje się oceny jej dostępności i na tej podstawie podejmuje się decyzję o nawożeniu. W praktyce przyjmuje się, że kukurydzę, którą zalicza się do grupy roślin o średnim zapotrzebowaniu na siarkę, w przeciętnych warunkach glebowych, bez nawożenia organicznego i naturalnego należy nawozić w wysokości 20 proc. dawki azotu.

Przykładowo, gdy nawożenie azotem wynosi 150 kg N/ha, to dawka powinna kształtować się w zakresie 30 kg S/ha (kg S = 2,5 kg SO3).

Najważniejsze funkcje siarki w roślinie wynikają z obecności tego składnika w aminokwasach: cystynie, cysteinie i metioninie. Podstawowym, a zarazem pierwotnym produktem w procesie włączenia siarki w związki organiczne jest cysteina. Metabolizm siarki w roślinie jest ściśle związany z metabolizmem azotu. Szybki wzrost liści pod wpływem nawożenia azotem powoduje większe zapotrzebowanie na siarczany (VI) do syntezy białka. Liście ubogie w siarkę akumulują więcej azotanów (V), a rośliny wykazują fizjologiczny niedobór azotu.

Grupa sulfhydrylowa - SH cysteiny bierze udział w tworzeniu centrum aktywnego wielu enzymów. W warunkach niedoboru S zaobserwowano w proteinach spadek aminokwasów zawierających siarkę. Siarka wpływa na syntezę ligniny oraz kwasów tłuszczowych, wchodzi w skład witaminy B1 (tiamina) - odpowiedzialnej między innymi za metabolizm węglowodanów, oraz witaminy H (biotyna). Ponadto uczestniczy w reakcjach enzymatycznych odpowiedzialnych za biologiczne wiązanie azotu atmosferycznego przez bakterie brodawkowe, redukcję azotanów do amoniaku oraz bierze udział w procesie fotosyntezy (ferredoksyna). Jest składnikiem lotnych związków, takich jak: tioestry alifatyczne, polisiarczki, sulfotlenki, dzięki czemu podnosi walory smakowe i zapachowe niektórych produktów roślinnych (cebula, czosnek). Siarka ogranicza zawartość azotanów i cukrów redukujących, co poprawia jakość technologiczną wielu produktów roślinnych.

Poruszam temat wapnia i siarki w kontekście kukurydzy, ponieważ jesień to okres stosowania nawozów wapniowych, a jednym z nich jest mało popularny (tylko w rolnictwie, bo ogrodnicy, a szczególnie sadownicy korzystają z niego często) siarczanu wapnia. Ten stosunkowo tani nawóz nie służy zmianie odczynu gleby. Zalecane dawki, sięgające 200-300 kg/ha, nie pozwalają na to. Można go natomiast traktować jako bieżące źródło pokarmowe wapnia i siarki dla kukurydzy czy innych roślin uprawnych. Wapń jako mało ruchliwy pierwiastek w roślinach musi być dla nich cały czas dostępny. Siarczan wapnia spełnia tę rolę bardzo dobrze, ponieważ jest ok. 200 razy bardziej rozpuszczalny w wodzie niż wapno nawozowe. Rozpuszczenie oznacza, że w roztworze glebowym pojawiają się jony Ca+ i SO4-, a właśnie w tych postaciach rośliny pobierają te pierwiastki.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (6)

  • rol-nick 2014-11-20 22:20:13
    kolega używał mączki bazaltowej.

    Efekty były widoczne od razu: w promieniu 500 m wszystkie sąsiadki momentalnie pościągały pranie ze sznurków :)
  • jedrus 2014-11-20 05:41:11
    Obejrzałem porażka
  • tomekL 2014-11-02 23:07:15
    Ciekawa stronka o wapnowaniu: http://permakultura.net/2014/04/24/dlaczego-wszystko-co-wiedziales-o-ph-gleby-jest-nieprawda/
    Uzywał ktoś tej mączki bazaltowej? Dało jakieś efekty?
  • zainteresowany 2014-11-02 22:16:50
    O czym Maras mowisz?
  • Rolnik 2014-11-02 14:54:32
    Rolnicy do Was Pilne!!!!!!!!!!!!!!!!! Tak nas ARIMR z Ministerstwem Szanuje.

    Szanowni Państwo, poniżej przesyłam Wam link do film obrazujący działalność
    ARiMR na terenie województwa dolnośląskiego, a także na terenie całej
    Polski. Dodatkowo w załączniku przesyłam Wam pismo, które wysłałem do
    Ministra Rolnictwa - Pana Marka Sawickiego, a także do Zastępcy Dyrektora
    Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu - Pana Waldemara Reduch, w sprawie
    nieodpowiedzialnych działań wszystkich powiatowych oddziałów ARiMR w całej
    Polsce, a także Ministerstwa Rolnictwa pozbawiających polskiego rolnika
    dotacji finansowych z UE. Proszę o wnikliwą analizę i rozpowszechnianie tego
    w całym społeczeństwie rolnym.


    http://youtu.be/lCA2g0KKs7g

    Pozdrawiam,
    OGÓLNOPOLSKI RUCH OBURZONYCH RZECZPOSPOLITA OBYWATELSKA
    Piotr Rybak
  • maras 2014-11-01 19:38:51
    Wszystko dobrze tylko jeśli pH jest ok lub za wysokie to nie zawsze znaczy, że w glebie jest dostateczna ilość wapnia. W tym momencie możemy zdiagnozować to tylko próbą ogrodniczą a to już około 50 zł a nie kilkanaście. Jeśli faktycznie mamy odpowiedni odczyn a glebie brakuje wapnia, to niestety nie ma dobrych tanich rozwiązań i jesteśmy skazani na saletrę wapniową.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.225.59.14
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!