Odczyn, którego miernikiem jest wartość pH, ma tak podstawowe znaczenie dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin, że gdy jest niekorzystny, rośliny zwykle reagują znacznym spadkiem plonu. Jednakże reakcji tej nie da się porównać z niedoborem żadnego ze składników pokarmowych, takich jak azot, fosfor czy potas, gdyż w przeciwieństwie do niedoborów składników pokarmowych, które bezpośrednio ograniczają wzrost roślin, wartość pH ma kolosalny wpływ na środowisko ich życia, tj. glebę. Decyduje o tym, co żyje w danej glebie, od najmniejszego mikroorganizmu, przez bakterie czy grzyby, po rośliny uprawne. Wpływa na toksyczność niektórych pierwiastków, przykładowo glinu, który może przy niskim pH (poniżej 5,5) stanowić zagrożenie dla rozwoju roślin (glin ogranicza przede wszystkim rozwój systemu korzeniowego).

Wpływa również na procesy wietrzenia minerałów i magazynowania składników pokarmowych w glebie (sorpcja), co decyduje o ilości składników pokarmowych dostępnych dla roślin.

Wartość pH ma także wpływ na jakość i tempo powstawania w glebie próchnicy, jak również na procesy uwalniania z niej składników pokarmowych.

Jednak przede wszystkim decyduje o dostępności składników pokarmowych z gleby dla roślin i to zarówno makro- jak i mikroelementów.

Poza tym odczyn ma bardzo istotny wpływ na strukturę gleby (wapń stanowi lepiszcze agregatów glebowych - gruzełek). Już przy lekkim zakwaszeniu (poniżej pH 6,2) minerały ilaste (najdrobniejsza frakcja gleby odpowiedzialna za jej żyzność) stają się mobilne.

Prowadzi to do rozpadu agregatów glebowych, pogorszenia struktury oraz wymywania minerałów w głąb profilu - czyli następuje degradacja gleby. Zatem, jak wynika z przytoczonych informacji, utrzymywanie odpowiedniego odczynu gleby w racjonalnej produkcji roślinnej ma znaczenie pierwszoplanowe (w razie potrzeby najpierw trzeba glebę odkwasić i dopiero wówczas planować nawożenie makro- i mikroskładnikami). Tymczasem warto zwrócić uwagę na fakt, że w ostatnich latach średnie zużycie nawozów wapniowych w naszym kraju znajduje się na drastycznie niskim poziomie (około 40 kg CaO/ha), a i wcześniej nie było zadowalające. Skutkuje to tym, że systematycznie wzrasta udział gleb kwaśnych i bardzo kwaśnych.