PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wapnowanie pod uprawy jare

Wapnowanie pod uprawy jare Fot. K. Szulc

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 01-12-2018 07:11

Tagi:

Mimo że znana jest dobroczynna rola wapnowania, to nadal nasze gleby w przewadze odznaczają się za niskim odczynem. Oznacza to, że powinniśmy wykorzystywać praktycznie każdy dogodny moment na wysiew wapna. Z powodzeniem gleby wapnować można późną jesienią lub nawet zimą i są to terminy bardziej dogodne od wiosennego.



Przy zbyt niskim odczynie gleby (pH poniżej 5,5) ujawnia się toksyczny glin, który ogranicza rozwój systemu korzeniowego i może prowadzić do jego śmierci. Wprawdzie niektóre gatunki jare są bardziej tolerancyjne na niższy odczyn gleby, np. owies toleruje pH 4,5 na stanowisku pszennym dobrym i bardzo dobrym czy pszenżyto jare - pH 5,0 na kompleksie żytnim dobrym, ale już niski odczyn na słabszym kompleksie glebowym odbije się niekorzystnie na plonie. Roślinie trzeba stworzyć dogodne warunki, a wapnowanie powinno być stosowane pod przedplon. Gleby lekkie i rośliny nietolerujące niskiego pH, np. jęczmień, pszenicę, groch, wapnuje się częściej mniejszymi dawkami co 2-3 lata (tab. 1). Natomiast gleby ciężkie oraz rośliny tolerujące niższy odczyn gleby, np. żyto czy ziemniaki, wapnuje się większymi dawkami co 3-4 lata. Dbając o sprawność gleby, nie można dopuszczać do zbyt dużego spadku jej odczynu. Wapnujemy gleby:

lekkie, gdy odczyn zbliży się do pH 5,5;

średnie przy pH 6,0;

ciężkie przy pH 6,5.

 

ROŚLINY WIOSENNEGO SIEWU I SADZENIA

Ze zbóż jarych gatunkami wymagającymi w pierwszej kolejności dbałości o odczyn gleby są: jęczmień, przede wszystkim browarny, oraz pszenica (tab. 2). Przy uprawie jęczmienia jarego nie można dopuścić, aby odczyn gleby spadł poniżej pH 6,0. Pszenica jara zniesie pH 5,5, co nie oznacza, że są to dogodne warunki do uprawy tego gatunku. Natomiast kukurydzę siać należy przy pH 6,0-7,0, chyba że uprawa jest prowadzona na glebach lekkich - wówczas optymalny zakres pH to 5,5-6,0. Zboża jare wysiewane są często po kukurydzy, na której resztki pozbiorowe stosuje się wapno. Ten zabieg neutralizuje działanie kwasów organicznych powstających w trakcie fermentacji cukrów zawartych w słomie oraz ogranicza nagromadzanie substancji fitotoksycznych, które pochodzą z mikrobiologicznego rozkładu słomy. W efekcie warunki do rozwoju grzybów chorobotwórczych nie są już tak dogodne i wysiane na wiosnę rośliny kłosowe będą w mniejszym stopniu atakowane przez grzyby z rodzaju Fusarium. Poprawia się też dostępność fosforu i potasu.

Ziemniak dobrze udaje się na glebach lekko kwaśnych, optymalny zakres uprawy tego gatunku to pH 5,5-6,5. Wykazuje także tolerancję na gleby o niższym odczynie. Chcąc uregulować odczyn pod jego uprawę, wapnować należy pod przedplon. Sadzenie w gleby świeżo zwapnowane będzie prowadziło do wzrostu wrażliwości bulw na parch ziemniaka. Pod buraki przeznaczać powinno się gleby żyzne o pH 6,2-7,2. Przy pH 6,0 glebę trzeba wapnować i zabieg wykonuje się pod przedplon. Wysiew nawozów wapniowych i następnie głęboka orka pod buraki skutkowałyby nierównomiernym odkwaszeniem gleby. Można pod burak stosować w niewielkich dawkach nawozy wapniowo-magnezowe, aby utrzymać optymalny odczyn gleby oraz dostarczyć magnezu.

Spośród gatunków roślin strączkowych soja i bobik powinny być uprawiane na glebach o odczynie zbliżonym do obojętnego pH 6,0-7,0, groch bardziej preferuje gleby o pH 6,5-7,0. Natomiast łubiny najlepiej udają się na glebach lekkich przy pH 5,5-6,0. Pod te gatunki zaleca się regulować odczyn gleby z2-letnim wyprzedzeniem.

JESIEŃ CZY WIOSNA, TLENEK CZY WĘGLAN?

Odkładanie zabiegu wapnowania do wiosny nie jest najlepszym rozwiązaniem, ponieważ to czas stosowania nawozów azotowych. Zbyt krótki okres pomiędzy wysiewem nawozów wapniowych i azotowych prowadzi do strat azotu i to niezależnie od tego, czy w nawozie wykorzystano formę amonową azotu (N-NH4+) czy amidową (N-NH2). Obie mają skłonności do przechodzenia w amoniak (N-NH3), który ulatnia się do atmosfery. Stąd jesień to właściwy czas na przeprowadzenie wapnowania, ale tylko wówczas, gdy pozwalają na to warunki na polu.

Wapnowanie stosuje się na suchą glebę przy słonecznej pogodzie. Po wysiewie nawóz wapniowy miesza się z glebą. Te wymogi są szczególnie istotne dla wapna tlenkowego, które w zetknięciu się z wilgocią zbryla się w grudki, a niewymieszane będzie przyczyną strat we wschodach roślin, np. kukurydzy na wiosnę. Ponadto trzeba je stosować z rozwagą, ponieważ w krótkim czasie podnieść można odczyn gleby do bardzo wysokiego poziomu, znacznie powyżej pH 7,2. W warunkach nadmiernej kwasowości wiele pierwiastków z gleby staje się niedostępnych dla roślin. Ryzykowne jest użycie wapna tlenkowego na glebach lekkich i bardzo lekkich, ponieważ prowadzi do szybkiego wzrostu temperatury gleby, co stanowi zagrożenie dla części organicznej ubogich w próchnicę gleb. Na tego typu gleby powinno stosować się nawozy wapniowe węglanowe (CaCO3), które możne wysiać na mokrą glebę. Zostawia się je wówczas dłuższy czas bez przykrycia, gdyż wymieszanie w wilgotnych warunkach grozi zniszczeniem struktury gleby.

Po wapno w formie węglanowej sięga się, gdy do wiosennego siewu roślin jest coraz mniej czasu. Wprawdzie działa ono wolniej, ale dzięki temu nie stanowi zagrożenia dla wschodzących młodych roślin. Najszybciej działającą (rozpuszczającą się) formą węglanową jest kreda, która odznacza się dużą siłą zobojętniającą (ilość nawozu potrzebna do zobojętniania określonej ilości kwasu). Jest to również cecha nawozu wapniowo-magnezowego, gdzie tlenek magnezu ma o 40 proc. większą siłę zobojętniającą niż tlenek wapnia. Ten rodzaj nawozu (wapniowo-magnezowe) powinno brać się pod uwagę na glebach bardzo kwaśnych i kwaśnych, które z reguły mają też bardzo niską lub niską zawartość przyswajalnego magnezu.

Artykuł ukazał się w listopadowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 35.172.201.102
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!