W wyniku uprawy warzyw gleba traci na właściwościach fizyko-chemicznych. W naturalnym procesie rośliny zakwaszają glebę, a stosowane w sezonie nawozy siarczanowe zwiększają ten proces. Kwasowość gleby jest bardzo istotna w prawidłowej przemianie materii, ma decydujące znaczenie na przyswajalność składników mineralnych oraz rozwój mikrofauny glebowej.

Niektóre rośliny do prawidłowego i zdrowego plonowania wymagają odpowiedniego pH i zawartości przyswajalnego wapnia w glebie. Do wymagających zaliczamy warzywa kapustne, liściowe, korzeniowe, cebulowe, psiankowate, ale także drzewa owocowe i winorośl.

Na kwaśnych glebach (poniżej 5,0 pH) dochodzi do zaburzeń w rozwoju systemu korzeniowego. Zostaje zaburzona gospodarka wodno-jonowa, co w konsekwencji dochodzi do wielu zmian zarówno w korzeniach (np. rozwidlenia, spękania, korkowacenia), a także powstają zmiany na liściach (‘tipburn') czy owocach (sucha zgnilizna). Kolejnym problem zbyt kwaśnych gleb jest występowanie patogenów chorobotwórczych (kiła kapusty) czy szkodliwych nicieni. Zatem w prawidłowym plonowaniu istotna jest rola wapnia.

Zanim jednak podejmiemy decyzje o wapnowaniu, należy zbadać odczyn gleby. Najbardziej dokładna i wiarygodna jest analiza chemiczna w laboratorium. Metoda polowa (kolorymetryczna z odczynnikiem Helliga) do oznaczania pH jest prosta i szybka, ale mniej dokładna i wymaga wykonania wielu prób do właściwej oceny kwasowości. O jakości analizy decyduje prawidłowe pobranie próby glebowej (patrz tutaj).

W wapnowaniu decydującą role odgrywa także struktura gleby, rodzaj nawozu, termin i dawka. Zbytnie podniesienie odczynu, powyżej zalecanych wartości, może prowadzić do degradacji gleby. Najbardziej zagrożone są gleby organiczne, u których w optymalnym odczynie (pH w KCl 4,6-5,0) nie wskazane jest wapnowanie. Większość gleb w Polsce posiada jednak odczyn 4,0-7,5 pH, a pod uprawę większości warzyw najlepszy jest zakres 6,0-7,0 pH.

Najlepszym terminem na wapnowanie jest okres późnego lata i wczesnej jesieni. Istnieją wówczas pod względem wilgotności lepsze warunki, a nawóz wapniowy szybciej i dobrze się połączy z glebą. Istnieje także dłuższy okres na poprawę struktury gruzełkowatej gleby. Wiosenne wapnowanie, szczególnie nawozami pylistymi, może prowadzić do wysuszania gleby. Lepiej wówczas jest stosować nawozy szybko działające, np. wapno granulowane.

Do nawożenia można wykorzystać nawozy węglanowe i tlenkowe. Te pierwsze charakteryzują się dużą skutecznością i dobre są na wszystkie rodzaje gleb, a zmiana odczynu zachodzi powoli. Nawozy tlenkowe (np. wapno palone) działają szybko i należy jest stosować wyłącznie na glebach ciężkich, zwięzłych lub średnio zwięzłych.

Dawki nawozów obliczmy dla czystego składnika (tlenek wapnia - CaO) biorąc pod uwagę klasę agronomiczną gleby oraz jej odczyn. Wykonując analizę chemiczną gleby można również uzyskać odpłatnie zalecenia nawozowe. Ilość konkretnego nawozu określamy po przeliczeniu zawartości procentowej czystego składnika.

Podobał się artykuł? Podziel się!