PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wiosenne nawożenie użytków zielonych

Wiosenne nawożenie użytków zielonych Ocena składu i udziału gatunkowego w runi łąk i pastwisk jest pomocna w ustalaniu zasobności gleby w składniki pokarmowe i aktualnego jej odczynu, fot. K. Szulc

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 29-05-2016 08:33

Tagi:

Po pierwszym pokosie łąk, przy niskim odczynie gleby lepiej jest sięgnąć po nawozy szybko działające. Trzeba także uzupełnić nimi nawożenie, gdy stosujemy nawozy wieloskładnikowe. Na glebach przy pH powyżej 6,5 można stosować amonowe formy nawozów.



Decyzję o nawożeniu podejmuje się na podstawie wiedzy o potrzebach pokarmowych roślin oraz zasobności gleby w składniki. Ocena składu i udziału gatunkowego w runi łąk i pastwisk jest pomocna w ustalaniu zasobności gleby w składniki pokarmowe i aktualnego jej odczynu.

Przyjąć można, że przeciętny plon siana z łąk wynosi 6 t/ha. Aby go wytworzyć, roślinność łąkowa pobiera z gleby 100-120 kg N, 120-150 kg K2O, 30-50 kg P2O5, 60-80 kg Ca i 12-15 kg Mg. Oznacza to, że przynajmniej o taką wielkość składników należy w całym sezonie wegetacyjnym uzupełnić zasoby glebowe.

NAWOŻENIE ŁĄK NA GLEBACH ORGANICZNYCH

Łąki na glebach organicznych nawozi się azotem mineralnym w wysokości do 140 kg N/ha rocznie. Na łąkach użytkowanych 2-kośnie podaje się go w dwóch terminach - wczesnowiosennym i po I pokosie. Gleby torfowe są bogate w materię organiczną, która w miesiącach letnich jest dla roślin źródłem pewnej ilości azotu, zatem na glebach torfowo-murszowych na stanowiskach suchych w okresie letnim na wiosnę rozsiewa się 80 kg N/ha, a w maju maksymalnie 60 kg N/ha. Potrzebną resztę azotu rośliny uzyskają z intensywnej mineralizacji substancji organicznej, jaka zachodzi na tych stanowiskach. Natomiast na glebach torfowo-murszowych zdegradowanych zalecana wiosenna dawka azotu jest wyższa i powinna wynosić ok. 70 proc. planowanej dawki rocznej, czyli maksymalnie ok. 100 kg N/ha. Pozostałą ilość podaje się po zbiorze siana.

Na glebach, w których zachodzi intensywna mineralizacja masy organicznej, czyli posusznych torfowo-murszowych, wiosną stosuje się 60 kg N/ha, ale już na zdegradowanych wiosną podaje się 50-70 proc. rocznej dawki azotu.

NAWOŻENIE ŁĄK NA GLEBACH MINERALNYCH

Gleby mineralne są ubogie w próchnicę i składniki mineralne, dlatego trzeba nawozić je wszystkimi składnikami mineralnymi, a zwłaszcza azotem, który podaje się w kilku dawkach. Przy stosowaniu nawozów wieloskładnikowych niezbędne jest uzupełnienie azotu w postaci np. saletry amonowej. Dla łąk trójkośnych całkowita dawka azotu wynosi 150-200 kg N/ha, a dla dwukośnych 120-150 kg N/ha.

Na łąkach trojkośnych azot aplikuje się: wczesną wiosną, a następnie po I i II pokosie. Po III pokosie azotu nie podaje się wcale. Na łąkach dwukośnych azot stosujemy w dwóch terminach: wczesnowiosennym i po I pokosie.

Na łąkach grądowych, na glebach lekkich mineralnych, które silnie podsychają w okresie letnim, wiosną stosuje się 50-60 proc. rocznej dawki azotu. Startowa dawka wiosenna powinna być odpowiednio wysoka, np. stosując 170 kg N/ha, w I dawce podajemy 75 kg N/ha, w II (po pierwszym pokosie) 55 kg N/ha, a w III (po drugim pokosie) 40 kg N/ha.

Z kolei na łąkach nadmiernie wilgotnych (łęgi) wiosną wysiewa się dawki mniejsze, a latem większe. Ustalając podział dawek, należy zwrócić uwagę, że jednorazowo po kolejnych pokosach nie powinno wprowadzać się więcej niż 60 kg N/ha.

NAWOŻENIE A pH GLEBY

Niezależnie od typu gleby azot należy podać nie wcześniej niż 7-10 dni po zebraniu pokosu. Wcześniejsze zastosowanie go grozi "przypaleniem" roślin. Nie bez znaczenia jest dostosowanie formy nawozu azotowego do odczynu gleby, który na łąkach zlokalizowanych na glebach mineralnych powinien wynosić co najmniej pH 5,5, a na glebach organicznych (torfowych i torfowo-murszowych) pH 5,0. W tych warunkach lepiej wysiewać nawozy saletrzane, np. saletrę amonową czy saletrzak. Przy stosowaniu małych dawek azotu wskazane jest wprowadzanie nawozów łatwo przyswajalnych, natomiast w przypadku dużych ilości azotu korzystniejsze będzie posługiwanie się nawozami wolno działającymi. Na łąkach trójkośnych wczesną wiosną korzystnie jest zastosować saletrę amonową, a pod drugim i trzecim pokosie - wolniej działający mocznik.

Jako nawóz na użytki zielone w tym okresie dobrze sprawdzają się gnojówka i gnojowica. Nawozy organiczne płynne podaje się wiosną (na początku wegetacji) oraz po pierwszym i drugim pokosie. Wprowadzenie płynnego nawozu organicznego z wodą (gnojowica) powoduje wyparcie powietrza z przestworów glebowych, a jego resztki zużywają mikroorganizmy glebowe. Prowadzi to do nasilenia się procesów beztlenowych w glebie i ubytku z runi szlachetnych gatunków traw i bobowatych drobnonasiennych. Z uwagi na niebezpieczeństwo zachwaszczenia zarówno gnojówki, jak i gnojowicy nie powinno się stosować częściej niż co 2-3 lata. Gnojówką w rozcieńczeniu z wodą w stosunku 1:3 (najlepiej bydlęcą) nawozi się w ilości 10-15 m3/ha rocznie, gnojowicą w dawkach 30-50 m3/ha rocznie. Nawozy te zawierają głównie azot oraz potas i konieczne jest nawożenie uzupełniające fosforem.

SPOSÓB NA SUCHY MAJ

Najprostszym i najskuteczniejszym sposobem dostarczenia N oraz innych makro- i mikroelementów jest podanie ich bezpośrednio na organy wegetatywne roślin łąkowych w postaci oprysku. Nalistne dokarmianie to zabieg powszechnie stosowany w uprawie zbóż i roślin okopowych, a jeszcze niedostatecznie wdrożony na użytkach zielonych. Nalistne dokarmianie umożliwia szybkie dostarczenie roślinom deficytowych składników pokarmowych zarówno w przypadku ich niedoboru w glebie, jak i w okresach utrudnionego pobierania. Główną zaletą dostarczania składników pokarmowych na wegetatywne części roślin jest szybka ich absorpcja i wysoki stopień wykorzystania wnoszonych pierwiastków.

Do tkanek roślin łąkowych najłatwiej przenikają i są włączane w metabolizm rośliny: azot, magnez i sód, znacznie wolniej: cynk, miedź, mangan, żelazo, molibden, potas i bor, a najtrudniej fosfor i wapń. Podana kolejność przenikania składników pokarmowych może być inna w zależności od rodzaju związków chemicznych, w których znajdują się pierwiastki stosowane w nalistnym dokarmianiu.

Niedobór mikroelementów, ewentualnie niektórych makroelementów, np. magnezu i siarki, może być czynnikiem ograniczającym wielkość i jakość plonu zebranego z użytków zielonych. Niedobory te są szczególnie widoczne na tych użytkach zielonych, na których nie stosuje się obornika będącego głównym źródłem tych składników. Rośliny użytków zielonych wykazują dużą wrażliwość na niedobór miedzi, średnią na niedobór cynku, żelaza i molibdenu oraz niewielką na niedobór manganu i boru.

Mikroelementy są na ogół mało mobilne w roślinie, dlatego należy je stosować wielokrotnie w okresie wegetacji. Jednorazowa aplikacja większych stężeń składnika w roztworze może nie przynieść oczekiwanych rezultatów.

Do oprysku należy użyć 200-400 l roztworu na ha. Przez części nadziemne roślin łąkowych azot pobierany jest najłatwiej z roztworu mocznika i zaleca się stosować 15-proc. roztwór mocznika (tj. 15 kg nawozu rozpuszczonego w 100 l wody, czyli 6,9 kg czystego azotu). Przy zastosowaniu 300 l roztworu wnoszone jest zatem ok. 21 kg czystego azotu. Ciecz używana do nalistnego dokarmiania użytków zielonych oprócz azotu powinna zawierać 5 proc., a w przypadku niedoboru magnezu nawet 10 proc. siarczanu magnezu oraz płynny nawóz mikroelementowy, np. Plonvit. Ważne jest, by aplikowany roztwór zastosować w ilości gwarantującej równomierne zwilżenie roślin, a równocześnie, aby nie spływał on z roślin do gleby.

W 10-letnich badaniach prowadzonych przez Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach stwierdzono możliwość zmniejszenia nawożenia doglebowego azotem i częściowego zastąpienia go nalistnym dokarmianiem runi łąkowej roztworem mocznika i płynnymi nawozami mikroelementowymi. Zastosowanie w dawce doglebowej 55 kg azotu (saletra amonowa) i trzykrotne nalistne dokarmianie 10-proc. roztworem mocznika łącznie z Plonvitem P dało zbliżone (a w niektórych latach badawczych nawet lepsze) ilościowo i jakościowo efekty plonotwórcze w odniesieniu do zastosowania 220 kg N tylko doglebowo w trzech równych dawkach. Nalistne dokarmianie stosowano wczesną wiosną oraz 6-10 dni po zbiorze I i II pokosu, używając 300 l roztworu na ha, wnosząc ok. 14 kg N/ha w jednorazowym oprysku.

W powyższych badaniach zaoszczędzono ok. 120 kg azotu, ale stosowano pomocnicze zabiegi w formie oprysku, które wymagają dodatkowych nakładów. W praktyce rolniczej przy zastosowaniu nalistnego dokarmiania na użytkach zielonych należy uwzględnić ekonomiczne aspekty tego zabiegu, szczególnie że daje on efekty tylko wówczas, gdy nawożenie fosforem i potasem jest na odpowiednim poziomie.

Nalistne dokarmianie roślin łąkowych może być bardzo przydatne w określonych układach czynników, np. w warunkach początkowych suszy występuje ograniczenie pobierania składników pokarmowych przez system korzeniowy. Przeprowadzenie tego zabiegu jest w tych warunkach w pełni uzasadnione. Trzeba jednak pamiętać, że wchłanianie składników pokarmowych przez liście jest tym większe, im dłużej pozostają na liściu w formie roztworu, a nie ulegają krystalizacji. Dlatego też zabieg dokarmiania trzeba wykonywać po zachodzie słońca, kiedy zwiększa się wilgotność powietrza. Wykonanie zabiegu w czasie suchej i upalnej pogody nie daje oczekiwanych efektów, bowiem szybkie odparowanie wody z roztworu uniemożliwia prawidłowe pobranie składników pokarmowych przez rośliny.

Nalistne dokarmianie roślin łąkowych daje rolnikowi większe możliwości ingerencji we wzrost i rozwój roślin, szczególnie w okresach niekorzystnej pogody czy też wcześniejszych zaniedbań w nawożeniu, oraz umożliwia ciągłe uzupełnianie mikroelementów, które są niezbędne dla roślin i jednocześnie bardzo cenne dla zwierząt.

 Artykuł opublikowany został w majowym numerze (5/2016) miesięcznika Farmer

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.133.152
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!