PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wykorzystanie przez rośliny składników mineralnych z nawozów

Wykorzystanie przez rośliny składników mineralnych z nawozów Czynnik pozostający w minimum determinuje efektywność nawożenia

Autor: Wojciech Konieczny

Dodano: 06-01-2017 07:30

Tagi:

Wprowadzone do gleby w nawozie składniki mineralne tylko w części zostają wykorzystane przez rośliny. Jak wysokie są straty i co je powoduje?



Rośliny nie pobierają całej puli składników z zastosowanych nawozów mineralnych. Jednocześnie stopień wykorzystania poszczególnych pierwiastków jest różny. W przypadku azotu będzie to 50 proc., fosforu - 35 proc., a potasu - 60 proc. Co się dzieje z resztą?

W przypadku azotu 25 proc. "zagospodarowują" organizmy glebowe. Pozostała ilość ulatnia się do atmosfery bądź przemieszcza w głąb profilu glebowego, poza zasięg systemu korzeniowego roślin uprawnych.

Ze względu na słabą rozpuszczalność w wodzie związków fosforu straty tego pierwiastka na skutek wymywania są niewielkie i mieszczą się w zakresie 0,1-1 kg/ha/rok. Natomiast duża część fosforu trafia do rezerw glebowych w formie związków organicznych i nieorganicznych. Jego późniejsza dostępność dla roślin ma charakter ograniczony i silnie uwarunkowany innymi czynnikami.

Z kolei potas z gleb organicznych i lekkich mineralnych jest łatwo wymywany. Na glebach cięższych zjawisko to ma charakter ograniczony. Niemniej im gleba jest cięższa, tym łatwiej pierwiastek ulega uwstecznianiu poprzez trwałe wiązanie przez minerały ilaste.

O efektywności nawożenia decyduje wiele czynników naturalnych i agrotechnicznych.

WODA

Spośród tych pierwszych najistotniejsze są ilość i rozkład opadów w okresie wegetacyjnym. Wszystkie składniki pokarmowe są dla roślin dostępne wyłącznie po rozpuszczeniu się w wodzie. Stąd też jej niedobór w glebie wpływa radykalnie na ich odżywianie mineralne. Jest to szczególnie odczuwalne na glebach lekkich, odznaczających się jednocześnie niską zdolnością do magazynowania zarówno wody, jak i składników mineralnych. Oddziaływanie na czynniki naturalne wydaje się trudne, ale nie jest niemożliwe. Poza nawadnianiem pól duży wpływ na stan zaopatrzenia roślin w wodę ma szereg zabiegów agrotechnicznych. Archaicznym błędem, bo już niepopełnianym, jest orka wiosenna, która doprowadza do znacznego przesuszenia wierzchniej warstwy gleby. Powszechną praktyką jest ograniczanie areału uprawy zbóż jarych na rzecz ozimych ze względu na to, że w większym stopniu wykorzystują zapasy wody zimowej. Bardziej wtajemniczeni zdają sobie sprawę ze znaczenia nawożenia przedsiewnego. Obfite zaopatrzenie roślin w potas oraz fosfor to warunek racjonalnej gospodarki wodą u roślin. Dobrze odżywione, szybko i głęboko się korzenią, lepiej krzewią, wcześniej zakrywają powierzchnię pola, co zmniejsza straty wody z gleby.

Dobrym sposobem wzrostu dostępności i wykorzystania azotu w warunkach niedoboru wody w glebie jest zmiana formy użytkowej nawozu ze stałej na płynną (RSM), a następnie dokarmianie nalistne roślin wodnym roztworem mocznika.

TEMPERATURA GLEBY

Innym, bardzo istotnym czynnikiem jest temperatura gleby, która w znacznym stopniu ogranicza dostępność pierwiastków, co szczególnie jaskrawo widać w odniesieniu do fosforu. Temperatura poniżej 13°C zmniejsza dostępność fosforu dla roślin aż o 70 proc., co ogranicza przede wszystkim rozwój systemu korzeniowego roślin, ale objawy niedoboru są też widoczne w części nadziemnej. Wpływ temperatury uwidacznia się szczególnie wiosną, a jego skala zależy od typu gleby. Gleby ciężkie nagrzewają się wolno, dlatego określane są jako zimne. Ich przeciwieństwem są lekkie, przewiewne, które wypełnione powietrzem szybko się nagrzewają, ale przy spadku temperatury powietrza szybko się też wychładzają.

Możliwy jest agrotechniczny wpływ (w pewnym zakresie) na ocieplenie gleb zimnych, jak i zmniejszenie dużej zmienności temperatury gleb lekkich. Podstawowym zabiegiem jest wprowadzanie do nich masy organicznej. Powstające z niej substancje próchniczne wpływają na tworzenie się struktury agregatowej gleb, poprawiając stosunki wodno-powietrzne. Dzięki ciemnemu zabarwieniu gleba intensywniej pochłania promienie słoneczne, poprawiając swoje właściwości termiczne. Próchnica działa jednocześnie jako lepiszcze strukturotwórcze, powodując sklejanie elementarnych cząstek gleby w agregaty, przez co piaszczyste zwiększają swoją zwięzłość, a gleby o cięższym składzie granulometrycznym stają się luźniejsze. Duży wpływ na tworzenie agregatów mają również woski i smoły, które choć nie zwiększają zgruźlenia, nasycają agregaty, czyniąc je bardziej odpornymi na działanie wody.

Związki próchniczne wpływają jednocześnie na ilość magazynowanej wody. W stosunku do swej wagi mogą jej zatrzymać nawet 5-krotnie więcej. Ta właściwość ma szczególne znaczenie na glebach lekkich, ponieważ ich pojemność wodna zależy głównie od zawartości substancji próchnicznych.

Stosowanie nawozów organicznych i naturalnych stanowi swoisty stabilizator wielkości plonów w warunkach niekorzystnego przebiegu pogody, jak również popełnianych błędów agrotechnicznych.

pH GLEBY

Odczyn obojętny do lekko kwaśnego sprzyja...(...).

Cały artykuł, a w nim również o takich czynnikach jak pH gleby, zasobność gleby, roślina i łan - w najnowszym numerze miesięcznika Farmer (styczeń 2017) Obejrzyj skrót tutaj.

 

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • grzesiekk 2017-01-06 11:46:19
    Oby więcej takich artykukow
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 23.20.25.122
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!