Próchnica glebowanaturalną mieszaniną różnych substancji organicznych i mineralno-organicznych, gromadzących się w glebie. Składają się na nią głównie szczątki roślin (ale także i zwierząt) będących w różnym stadium naturalnego przetworzenia pod wpływem organizmów glebowych. Oddziaływanie próchnicy na rośliny odbywa się poprzez wpływ na fizyczne, chemiczne i biologiczne właściwości gleby.

Żywa gleba

Próchnica działa jako lepiszcze strukturotwórcze, powodując sklejanie elementarnych cząstek w większe cząsteczki. Tym samym powstaje struktura gruzełkowata. W odniesieniu do gleb piaszczystych powoduje to zwiększenie ich zwięzłości, a na glebach cięższych wpływa na ich rozluźnienie. Związki próchniczne mają wysoką pojemność wodną. Mogą zatrzymać nawet 5-krotnie więcej wody niż same ważą i to w formie dostępnej dla roślin. Ta właściwość ma szczególne znaczenie dla gleb piaszczystych, ponieważ ich pojemność wodna zależy głównie od zawartości substancji próchnicznych. Wpływa na stosunki wodno-powietrzne w glebie, aktywizuje życie mikrobiologiczne. Sprzyja bowiem równoległemu rozwojowi mikroorganizmów beztlenowych (wewnątrz gruzełek) i tlenowych pomiędzy nimi. Gleba strukturalna stawia znacznie mniejszy opór mechaniczny narzędziom podczas uprawy roli, jak i wnikającym w głąb korzeniom roślin. Przekłada się to chociażby na możliwość wykonania dobrego jakościowo siewu oraz stworzenie optymalnych warunków do kiełkowania nasion. Istotny jest wpływ próchnicy na barwę gleby. Dzięki ciemnemu zabarwieniu próchnicy intensywnie pochłania ona energię słoneczną, poprawiając swoje właściwości termiczne.

Współczynnik wzbogacania i degradacji masy organicznej

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Współczynnik wzbogacania i degradacji masy organicznej w glebie

Próchnica poprawia zasobność gleb. Jej związki mogą zmagazynować 4 do 12 razy więcej składników pokarmowych niż część mineralna gleby. Zwiększają też zdolności buforowe gleb, regulując i stabilizując ich odczyn. Próchnica reguluje stężenie kationów Ca2+, Mg2+, NH4+, Na+, K+ i H+ w roztworze glebowym poprzez ich uwalnianie bądź sorbowanie. Tym samym jest podstawowym magazynem zaopatrującym rośliny w te pierwiastki. Jednocześnie stanowi ważne źródło węgla i fosforu.