Rośliny poplonowe, ocieniając glebę, chronią ją przed utratą wilgoci oraz erozją powodowaną przez wodę i wiatr. Ich uprawa w znacznym stopniu ogranicza zachwaszczenie, w porównaniu do gleby utrzymywanej w czarnym ugorze. Istotna ze względów finansowych jest także możliwość otrzymania dopłat unijnych w przypadku uprawy poplonów.

Do badań rejestrowych, prowadzonych w Centralnym Ośrodku Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej, zgłoszono w ostatnich latach szereg odmian gorczycy białej i rzodkwi oleistej, których rośliny uprawiane w poplonie ścierniskowym ograniczają liczebność populacji mątwika burakowego w glebie nawet o 50 procent. W artykule przedstawiono charakterystykę odmian gorczycy białej i rzodkwi oleistej, proponowanych do uprawy w poplonie ścierniskowym na zieloną masę. Zostały one opracowane na podstawie wyników szczegółowych doświadczeń prowadzonych w latach 2001–2005. Określono w nich plon zielonej i suchej masy, oceniono także wysokość roślin, stopień okrywania powierzchni gleby oraz wyleganie. Badania właściwości ograniczania przez rośliny gorczycy białej i rzodkwi oleistej populacji mątwika burakowego w glebie przeprowadzono na zlecenie COBORU w IOR w Poznaniu i w Oddziale IHAR w Bydgoszczy. Wykonano je na mikropoletkach lub w wazonach zgodnie z obowiązującą metodyką.

Charakterystyki odmian podano w kolejności ich zarejestrowania. Uzupełniono je adresami hodowców lub przedstawicieli hodowców w przypadku odmian zagranicznych, gdzie można uzyskać informacje w sprawie zakupu nasion. Pominięto odmiany gorczycy białej wpisane do krajowego rejestru przed rokiem 1999.

Odmiany gorczycy białej

BARKA. Zarejestrowana w 1999 r. Plon zielonej i suchej masy duży. Rośliny dość wysokie, średnio okrywające glebę, odporne na wyleganie. Rośliny ograniczają populację mątwika burakowego w glebie o około 40 procent.
Hodowca: K. i H. Święciccy, 64-500 Szamotuły, Baborówko 1; S. i A. Ramendowie, 64-105 Leszno, Antoniny 3/6.

MARTIGENA. Wpisana do rejestru w 2000 r. Plon zielonej masy niezbyt duży, suchej masy powyżej średniej. Rośliny dość niskie, średnio okrywające glebę, odporne na wyleganie.
Przedstawiciel hodowcy: KWS Polska, 61-658 Poznań, ul. Pszczelna 9.

SIROLA. Zarejestrowana w 2000 r. Plon zielonej i suchej masy mniejszy od średniej. Rośliny dość niskie, dobrze okrywające glebę, średnio odporne na wyleganie. Rośliny wykazują pewne właściwości ograniczania populacji mątwika burakowego w glebie.
Przedstawiciel hodowcy: KWS Polska.

CONCERTA. Wpisana do rejestru w 2001 r. Plon zielonej i suchej masy duży. Rośliny wysokie, dobrze okrywające glebę, średnio odporne na wyleganie. Rośliny ograniczają populację mątwika burakowego w glebie o około 50 procent.
Przedstawiciel hodowcy: Saaten Union Polska, 62-100 Wągrowiec, ul. Straszewska 70.

MARYNA. Zarejestrowana w 2003 r. Plon zielonej i suchej masy mniejszy od średniej. Rośliny średniej wysokości, średnio okrywające glebę, średnio odporne na wyleganie. Rośliny wykazują pewne właściwości ograniczania populacji mątwika burakowego w glebie.
Hodowca: Gospodarstwo Rolno-Nasienne KOW MAR, 98-235 Błaszki, Adamki 21.

POLKA. Wpisana do rejestru w 2003 r. Plon zielonej i suchej masy mniejszy od średniej. Rośliny średniej wysokości, średnio okrywające glebę. Ocena wylegania roślin gorsza od średniej. Rośliny ograniczają populację mątwika burakowego w glebie o około 40 procent.
Przedstawiciel hodowcy: Irena Szyld, 62-800 Kalisz, ul. Cieszyńska 11.

ROTA. Zarejestrowana w 2003 r. Plon zielonej i suchej masy mniejszy od średniej. Rośliny dość wysokie, średnio okrywające glebę, średnio odporne na wyleganie. Rośliny wykazują pewne właściwości ograniczania populacji mątwika burakowego w glebie.
Hodowca: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe WOMIR, 56-330 Cieszków, Guzowice 14.TANGO. Wpisane do rejestru w 2004 r. Plon zielonej i suchej masy duży. Rośliny dość niskie, średnio okrywające glebę, średnio odporne na wyleganie. Rośliny wykazują pewne właściwości ograniczania populacji mątwika burakowego w glebie.
Przedstawiciel hodowcy: Irena Szyld.

BARDENA. Zarejestrowana w 2005 r. Plon zielonej i suchej masy duży. Rośliny dość wysokie, dobrze okrywające glebę, odporne na wyleganie. Rośliny wykazują pewne właściwości ograniczania populacji mątwika burakowego w glebie.
Hodowca: Stanisław Ramenda, 64-105 Leszno, Antoniny 3/6.

RADENA. Wpisana do rejestru w 2006 r. Plon zielonej i suchej masy duży. Rośliny wysokie, dobrze okrywające glebę, średnio odporne na wyleganie. Rośliny ograniczają populację mątwika burakowego w glebie o około 50 procent.
Hodowca: Stanisław Ramenda.

Odmiany rzodkwi oleistej
W krajowym rejestrze jest pięć odmian rzodkwi oleistej zarejestrowanych w latach 1996–2006. Ich charakterystykę opracowano na podstawie wyników aktualnych badań wartości gospodarczej w użytkowaniu na zieloną masę, przeprowadzonych w latach 2004–2005. Charakterystykę odmian podano w kolejności ich zarejestrowania i uzupełniono adresami hodowców lub ich przedstawicieli.

ADAGIO.  Odmiana zarejestrowana w 1996 r. Plon zielonej i suchej masy niezbyt duży. Rośliny dość niskie, praktycznie niewylegające, dobrze okrywające glebę. Rośliny wykazują pewne właściwości ograniczania populacji mątwika burakowego w glebie.
Przedstawiciel hodowcy: Saaten Union Polska, 62-100 Wągrowiec, ul. Straszewska 70.

PEGLETTA. Wpisana do rejestru w 1996 r. Plon zielonej masy poniżej średniej, suchej masy – średni. Rośliny wysokie, niewylegające, średnio okrywające glebę. Rośliny wykazują pewne właściwości ograniczania populacji mątwika burakowego w glebie.
Przedstawiciel hodowcy: Saaten Union Polska.

SILETTA NOVA. Zarejestrowana w 1997 r. Plon zielonej i suchej masy mniejszy od średniej. Rośliny dość niskie, odporne na wyleganie, dobrze okrywające glebę.
Przedstawiciel hodowcy: Saaten Union Polska.

COLONEL. Odmiana wpisana do rejestru w 2001 r. Plon zielonej masy i suchej masy dość duży. Rośliny dość niskie, niewylegające, średnio okrywające glebę. Rośliny ograniczają populację mątwika burakowego w glebie o około 50 procent.
Przedstawiciel hodowcy: Saaten Union Polska.

ROMESA. Zarejestrowana w 2006 roku. Plon zielonej masy i suchej masy duży. Rośliny średniej wysokości, praktycznie nie wylegają, średnio okrywają glebę. Rośliny ograniczają  populację mątwika burakowego w glebie o około 50 procent.
Hodowca: Stanisław Ramenda, 64-105 Leszno, Antoniny 3/6.

Gorczyca biała
Gorczycę białą, przeznaczoną na poplon ścierniskowy, powinno się wysiewać po zbiorze zbóż, nie później niż do 5 sierpnia w północno-wschodnich rejonach kraju, do 10 sierpnia w części centralnej i do 15 sierpnia we wschodniej, południowo-zachodniej i zachodniej części Polski. Zasiewy dokonane po tym terminie nie zapewniają uzyskania odpowiednich plonów biomasy i skutecznego działania przeciw mątwikom burakowym. Gorczycę białą na poplon należy wysiewać, stosując normę 20 kg nasion na 1 ha.

Rzodkiew oleista
Terminy wysiewu rzodkwi oleistej w poplonie ścierniskowym na zieloną masę są takie same, jak w wypadku gorczycy białej. Norma wysiewu wynosi 25–30 kg na 1 ha.

Autor pracuje w Centralnym Ośrodku Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej

Źródło "Farmer" 12/2006

Podobał się artykuł? Podziel się!