PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Adiuwanty najnowszej generacji

Adiuwanty najnowszej generacji Krople wody o dużym napięciu powierzchniowym słabo zwilżają powierzchnię liści pokrytą woskiem kutikularnym, fot. A. Kobus

Autor: Zenon Woźnica

Dodano: 23-04-2018 13:10

Tagi:

Adiuwanty dodane do roztworu cieczy użytkowej modyfikują jej właściwości. Dzięki temu wraz z aplikowanym środkiem ochrony roślin do miejsca docelowego dociera więcej substancji czynnej. Adiuwanty należy jednak stosować z rozwagą i według ustalonych zasad.



Skuteczność działania środków ochrony roślin zależy od ilości substancji aktywnej, która jest w stanie dotrzeć ze zbiornika opryskiwacza do miejsca jej działania na powierzchni czy w komórkach zwalczanych chwastów, chorób i szkodników. Wydajność tego procesu może być silnie hamowana przez wiele czynników związanych z właściwościami zwalczanego agrofaga (np. nadmiernie wyrośnięte chwaty), przebiegiem warunków pogody (np. zbyt niska temperatura, niska wilgotność powietrza, susza glebowa) oraz przygotowaniem i aplikacją cieczy opryskowej (np. stosowanie zbyt twardej wody i wysokiego jej wydatku). Jakiekolwiek niekorzystne oddziaływanie jednego lub kilku tych czynników może przyczynić się do dużych strat stosowanych substancji aktywnych i tym samym pogorszenia ich skuteczności. Badania wykazują, że w przypadku najlepiej poznanych pod tym względem herbicydów nawet w korzystnych warunkach do miejsca działania dociera zaledwie 2-10 proc. zastosowanej dawki. Co zatem dzieje się z pozostałą ilością substancji aktywnej? Niestety, w większości przypadków jest ona bezpowrotnie tracona na drodze od zbiornika opryskiwacza do miejsca działania. Przy stosowaniu herbicydów przyczyny tych strat mogą być wielorakie, np.: reakcja substancji aktywnej ze składnikami mineralnymi wody już w zbiorniku opryskiwacza prowadząca do powstawania związków słabo rozpuszczalnych, znoszenie części kropel opryskowych poza chroniony teren, słabe zatrzymywanie kropel na powierzchni (odbijanie, ściekanie), krystalizacja substancji aktywnej na powierzchni i ograniczone jej wnikanie do komórek przez pokrywający je wosk. Podobne straty zachodzą również przy stosowaniu fungicydów, insektycydów i innych środków ochrony roślin, także nawozów stosowanych dolistnie. Zmusza to zwykle do stosowania środków ochrony w dawkach zawyżonych - na zapas, co nie jest obojętne ani dla kieszeni użytkownika, ani dla środowiska oraz jakości uzyskiwanych plonów.

CZY MOŻNA TEN STAN CHOCIAŻ CZĘŚCIOWO POPRAWIĆ?

Badania wykazują, a doświadczenia praktyki rolniczej potwierdzają, że istnieją na tym polu ogromne możliwości, które niestety są tylko częściowo wykorzystywane. Obok podstawowych działań związanych z precyzyjnym doborem substancji aktywnej do występujących agrofagów, dostosowaniem terminu zabiegu do ich fazy rozwojowej i warunków pogody, znaczny wzrost skuteczności działania stosowanych środków ochrony roślin umożliwia ich stosowanie z odpowiednio dobranymi adiuwantami, zwanymi również wspomagaczami. Adiuwanty mają na celu przede wszystkim usprawnić proces dostarczania substancji aktywnej do miejsca działania, począwszy od przełamywania barier związanych z wysoką twardością wody w zbiorniku opryskiwacza, poprzez ułatwienie dotarcia kropel opryskowych do zwalczanego obiektu, zatrzymania się na nim i dobrego zwilżenia, a także wniknięcia substancji aktywnej i dotarcia jej do miejsca działania (istotne w przypadku preparatów o działaniu systemicznym). Substancje, które wspomagają te procesy, nazywane są adiuwantami aktywującymi.

TRADYCYJNIE STOSOWANE

Adiuwanty aktywujące to: substancje powierzchniowo-czynne (surfaktanty, np. Trend 90 EC, Silwet Gold). Najważniejszą ich właściwością jest zdolność do obniżania napięcia powierzchniowego cieczy opryskowej. Dzięki temu dochodzące do powierzchni krople łatwiej się na niej zatrzymują, substancja aktywna dokładniej ją pokrywa, ale niekoniecznie ułatwia wnikanie do komórek.

Adiuwanty olejowe to zarówno oleje roślinne bądź ich pochodne (np. Olbras 88 EC), jak i oleje mineralne uzyskiwane z ropy naftowej (np. Atpolan 80 EC). Olej zawarty w tych adiuwantach zwiększa rozpuszczalność wielu środków, ma też zdolność częściowego rozpuszczania wosku roślinnego, nie wysycha łatwo na powierzchni, przez co wnikanie substancji aktywnych do komórek agrofagów jest ułatwione i przyspieszone.

Adiuwanty mineralne, reprezentowane najczęściej przez nawozy amonowe, np. siarczan amonu, działają jako kondycjonery wody, ograniczając wiązanie substancji aktywnej ze składnikami mineralnymi w wodzie w nierozpuszczalne sole i zapobiegając w ten sposób formowaniu się kryształów lub skorupowatych osadów na powierzchni roślin.

Istnieje również grupa adiuwantów wspomagająca jedynie proces przygotowania cieczy opryskowej i jej stosowanie, zwanych adiuwantami modyfikującymi. Należą do nich np. substancje ułatwiające rozpuszczanie środka ochrony w wodzie, zapobiegające pienieniu oraz znoszeniu k ropel przez wiatr.

OGRANICZONY ZAKRES TRADYCYJNYCH ADIUWANTÓW

Ujemną stroną tradycyjnie stosowanych adiuwantów, w skład których wchodzi zwykle tylko jeden składnik funkcjonalny (surfaktant, olej, nawóz amonowy), jest stosunkowo wąski i tym samym ograniczony zakres działania. Na przykład surfaktant stosowany z herbicydem co prawda obniża napięcie powierzchniowe cieczy opryskowej i ułatwia zatrzymanie się kropel na powierzchni chwastów, ale nie jest w stanie przeciwdziałać twardości wody czy zapobiec znoszeniu kropel. Zatem jego wspomagające działanie jest niekompletne. Z tego względu łączenie odpowiednio dobranych składników adiuwantowych o różnym zakresie działania w jedną trwałą formulację jest jak najbardziej uzasadnione, gdyż zabezpiecza stosowany środek ochrony roślin jednocześnie przed wieloma czynnikami ograniczającymi.

ADIUWANTY WIELOFUNKCYJNE

Intensywne badania w tym kierunku prowadzone od wielu lat na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, przy ścisłej współpraca z krajowym przemysłem chemicznym, doprowadziły do opracowania i udostępnienia rolnictwu nowej generacji wspomagaczy - adiuwantów wielofunkcyjnych. Te innowacyjne produkty są wygodne do stosowania przez użytkownika, gdyż eliminują konieczność kłopotliwego doboru i dodawania do zbiornika opryskiwacza pojedynczych składników, a zarazem gwarantują działanie agrochemikaliów na wysokim poziomie w zróżnicowanych warunkach biologicznych, pogodowych i technicznych. Na przykład przy stosowaniu herbicydów dodatni wpływ adiuwantów wielofunkcyjnych ujawnia się szczególnie wyraźnie w przypadku występowania w składzie zachwaszczenia gatunków mniej wrażliwych i jednocześnie przy niekorzystnym przebiegu pogody, a zwłaszcza niskiej temperaturze i wilgotności powietrza, suszy glebowej, a także przy stosowaniu wody twardej do sporządzania cieczy opryskowej.

PRZYKŁADY KOMPLEKSOWYCH ADIUWANTÓW

AS 500 SL jest przykładem pierwszego w Europie adiuwantu wielofunkcyjnego, który został opracowany na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, opatentowany i udostępniony praktyce rolniczej. Zawiera on w swoim składzie substancje powierzchniowo czynne i kondycjonujące wodę, a także regulujące pH cieczy opryskowej. Dzięki temu adiuwant ten wyjątkowo aktywnie wspomaga działanie herbicydów opartych na glifosacie, a ponadto na 2,4-D, MCPA, dikambie, glufosynacie amonowym, bentazonie i innych. W odróżnieniu od tradycyjnych adiuwantów, jak np. zalecanego do glifosatu w dawce 5 kg/ ha siarczanu amonu, AS 500 SL nie wymaga wstępnego rozpuszczenia i kłopotliwego filtrowania przed wlaniem do zbiornika opryskiwacza. Dzięki współdziałaniu zawartych w nim składników, adiuwant ten już w dawce 1-1,5 l/ha działa kompleksowo - całkowicie znosi twardość wody, ułatwia zatrzymywanie kropel opryskowych i aktywnie wzmaga wnikanie herbicydu do komórek chwastów. Dawkowanie adiuwanta AS 500 SL ułatwia możliwość szybkiego sprawdzenia przez użytkownika twardości stosowanej wody za pomocą paska wskaźnikowego dołączonego do opakowania. Do adiuwantu dołączony jest również skuteczny środek ograniczający nadmierne pienienie cieczy opryskowej, spotykane zwłaszcza przy stosowaniu nowych formulacji glifosatu. Jak wykazują liczne badania, korzystny wpływ adiuwanta AS 500 SL ujawnia się w każdych warunkach, co zwykle umożliwia 30-proc. redukcję zalecanej dla konkretnej sytuacji dawki herbicydu.

Dużą przydatność do wspomagania działania wielu herbicydów wykazuje także wielofunkcyjny adiuwant olejowy - Atpolan BIO 80 EC. Adiuwant ten poza estrami metylowymi kwasów tłuszczowych oleju rzepakowego zawiera mieszaninę surfaktantów i bufor podnoszący pH cieczy opryskowej. Składniki te nie tylko wpływają na zwiększenie ilości kropel zatrzymanych na opryskiwanej powierzchni roślin oraz jej dobre zwilżenie, ale zapewniają zdecydowanie lepszą rozpuszczalność herbicydów. Atpolan Bio 80 EC odznacza się przy tym bardzo małą lepkością, co powoduje, że nawet w niskich temperaturach skutecznie rozpuszcza warstwę wosku na powierzchni chwastów, która stanowi główną barierę wnikania substancji aktywnych do komórek. Dzięki tym innowacyjnym cechom Atpolan Bio 80 EC stosowany w dawkach od 1,0-1,5 l/ha kompleksowo eliminuje czynniki ograniczające skuteczność chwastobójczą herbicydów szczególnie z grupy sulfonylomocznika, ale także graminicydów i pozostałych agrochemikaliów wymagających stosowania z adiuwantem olejowym. W ten sposób zapewnia ich działanie na wysokim poziomie w niekorzystnych warunkach i pozwala na ograniczenie stosowanych dawek, atym samym kosztów ochrony.

ADIUWANTY DO HERBICYDÓW DOGLEBOWYCH

W ostatnim czasie ogromnie wzrasta zainteresowanie adiuwantami do herbicydów i innych agrochemikaliów stosowanych doglebowo. Odpowiedzią na to było opracowanie i udostępnienie rolnictwu w 2015 r. innowacyjnego adiuwantu Atpolan Soil Maxx. Wspomagacz ten jest oparty na starannie dobranej mieszaninie olejów, substancji powierzchniowo-czynnych i buforujących. Związki te umożliwiają równomierne pokrycie powierzchni gleby przez ciecz opryskową w formie jednolitego filmu, zapewniają dokładną penetrację powierzchniowej, zwłaszcza przesuszonej warstwy gleby i dotarcie substancji aktywnej do strefy kiełkowania chwastów na głębokość do ok. 5 cm. Jednocześnie adiuwant ten w dużym stopniu zapobiega wymywaniu herbicydu przez opady deszczu do strefy korzeniowej roślin uprawnych i głębiej do wód gruntowych. Przyczynia się to z jednej strony do poprawienia skuteczności chwastobójczej stosowanych preparatów i stabilizacji ich działania w szerokim przedziale wilgotności gleby, a z drugiej do zmniejszenia ich fitotoksyczności w stosunku do chronionych roślin uprawnych oraz skażenia wód gruntowych. Jak wykazują ścisłe badania, Atpolan Soil Maxx jest przydatny do stosowania ze wszystkimi agrochemikaliami doglebowymi, a zwłaszcza herbicydami opartymi na chlomazonie oraz jego mieszaninie z metazachlorem, stosowanymi do odchwaszczania rzepaku. W tym przypadku Atpolan Soil Maxx znacząco obniża uszkodzenia roślin (bielenie blaszek liściowych i okresowe zahamowanie wzrostu) wywołane przez chlomazon po obfitych opadach, zwłaszcza na glebach lżejszych. Zalecana dawka adiuwantu Atpolan Soil Maxx w zasadzie nie przekracza 0,5 l/ha, co jest niewątpliwie zaletą, gdyż nie podnosi znacząco kosztów odchwaszczania.

ADIUWANTY DO FUNGICYDÓW I INSEKTYCYDÓW

Intensywne badania nad poszukiwaniem substancji wspomagających działanie fungicydów i insektycydów, dzięki ścisłej współpracy z krajowym przemysłem, zaowocowały udostępnieniem praktyce rolniczej w latach 2015 i 2016 efektywnych adiuwantów przeznaczonych do tej grupy środków ochrony roślin. Lewar pH- Fungi, dzięki mieszaninie odpowiednio dobranych substancji powierzchniowo czynnych, kondycjonerów wody, bufora zakwaszającego ciecz opryskową do pH 3,5-4,5, a także humektanta wykazuje wielokierunkowy wpływ na działanie fungicydów, który rozpoczyna się już w zbiorniku opryskiwacza (zmiękczenie wody, hamowanie rozkładu substancji aktywnych) i jest kontynuowany na powierzchni roślin i zwalczanych patogenów (zapewnia bardzo dobre zatrzymanie kropel opryskowych na powierzchni i jej zwilżenie, spowalnia wysychanie, zabezpiecza fungicyd przed rozkładem przez promieniowanie UV oraz umożliwia łatwiejsze wnikanie do komórek). Adiuwant ten w dawce 0,5-0,75 l/ha może być stosowany z szeroką gamą fungicydów - zarówno kontaktowych, jak i systemicznych. Jak wykazały dotychczasowe badania prowadzone w warunkach polowych, Lewar pH- Fungi pozwala na utrzymanie działania fungicydów na wysokim poziomie w skrajnych warunkach i w wielu przypadkach umożliwia istotne ograniczenie ich dawek, z zachowaniem pełnej skuteczności. Podobne wielokierunkowe działanie i korzyści praktyczne wykazuje już w dawkach 0,5-0,75 l/ha nowy adiuwant EntoMaxx pH-, dostosowany do wymagań środków owadobójczych - insektycydów, zarówno kontaktowych, jak i systemicznych.

ADIUWANTY STOSOWAĆ Z ROZWAGĄ

Dotychczasowe badania prowadzone zarówno w kraju, jak i za granicą, wykazują, że adiuwanty wykazują działanie specyficzne, tzn. określony produkt, wzmagając skuteczność określonego środka ochrony roślin, może nie wykazywać wpływu na działanie innego, a nawet pogorszyć jego działanie. Na przykład adiuwanty olejowe, wpływające na znaczne zwiększenie skuteczności chwastobójczej wielu herbicydów, ograniczają działanie preparatów zawierających glifosat, a wszelkie adiuwanty zakwaszające nie nadają się absolutnie do stosowania z herbicydami sulfonylomocznikowymi. Z tego względu należy zachować dużą ostrożność w stosunku do adiuwantów rekomendowanych na naszym rynku przez ich dostawców jednocześnie do wszystkich agrochemikaliów - zarówno do herbicydów, fungicydów, insektycydów, a nawet do nawozów dolistnych. Takich "uniwersalnych" produktów aktywujących, a także modyfikujących (np. kondycjonerów wody), bez udokumentowanej badaniami przydatności do określonego środka ochrony roślin, a także niezaopatrzonych w karty bezpieczeństwa, należy się bezwzględnie wystrzegać. Ich stosowanie na zasadzie "nie zaszkodzi, a pomóc może" jest wysoce nieodpowiedzialne, gdyż może nie przynosić oczekiwanych efektów ochrony, generować dodatkowe koszty, przyczyniać się do silnego uszkodzenia upraw oraz do zwiększonych pozostałości substancji aktywnych w zebranych plonach.

Artykuł ukazał się w marcowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 35.175.190.77
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!