PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Azot sprzyja omacnicy

Azot sprzyja omacnicy

Stan odżywienia roślin ma duży wpływ na ich kondycję. Pochodną tego jest zmienna ich podatność na porażenie chorobami i atrakcyjność pokarmowa dla szkodników.



Wraz z rosnącym areałem uprawy oraz intensyfikacją produkcji wzrasta zagrożenie kukurydzy ze strony agrofagów. Jednym z najważniejszych szkodników kukurydzy uprawianej w Polsce - obok ploniarki zbożówki - jest omacnica prosowianka.

Możliwość jej rozprzestrzeniania uwarunkowana jest przebiegiem warunków meteorologicznych, zwłaszcza termicznych oraz podatnością uprawianych mieszańców.

W warunkach Polski omacnica prosowianka daje dwa pokolenia w ciągu roku. Jej szkodliwość jest duża i warunkowana stanem rozwojowym atakowanych roślin, rodzajem uszkodzeń oraz terminem żerowania gąsienic. Dorosłe gąsienice o długości około 20 mm zimują w pędach obumarłych resztek pożniwnych.

Wiosną przędzą kokon i przepoczwarzają się. Okres lotów motyli jest bardzo długi, rozpoczyna się w końcu czerwca i trwa do połowy sierpnia. Intensywność lotów motyli omacnicy prosowianki oraz ich rozwój uzależnione są od przebiegu pogody. Samice rozpoczynają składanie jaj, jeżeli temperatura powietrza jest wyższa niż 12oC. Motyle składają je nocą na dolnej powierzchni środkowych i górnych liści, rzadziej na pędach kukurydzy. Wylęgłe gąsienice żerują w kątach liści oraz pomiędzy kolbą a łodygą. Później zaczynają wgryzać się do łodyg oraz rozwijających się kolb.

Gąsienice, żerując w łodygach, wygryzają chodniki (kanały), żywiąc się rdzeniem (fot. 1). W miejscach żerowania łodygi stopniowo przebarwiają się, przyjmując barwę jaśniejszą do popielatej.

Powyżej miejsca żerowania gąsienic następuje stopniowe zasychanie łodygi kukurydzy.

Gąsienice żerujące na wiesze uszkadzają również kwiaty oraz powodują łamanie się wiech. Objawy tego żerowania dobrze są widoczne pod koniec sierpnia, w postaci trocin wyrzucanych razem z odchodami na zewnątrz poprzez wygryzione otwory. Konsekwencją tego przedwczesnego zasychania łodyg jest ich łamanie się (fot. 2). Żerujące gąsienice wewnątrz łodygi kukurydzy powodują jej osłabienie, nadmierną utratę wody oraz zahamowanie spływu produktów asymilacji z liści do kolb.

Zmniejsza się również powierzchnia asymilacyjna liści, powodująca ograniczenie procesu fotosyntezy. Należy jednocześnie pamiętać, iż przyrost masy roślin wynika z różnicy pomiędzy masą asymilatów wytworzonych w procesie fotosyntezy, a ich częścią zużytą w procesie oddychania. Dalsze skutki żerowania gąsienic to gorsze wypełnienie kolby, spadek masy tysiąca ziaren, a w konsekwencji uzyskanie niższego plonu.

Wygryzione otwory w łodygach są jednocześnie doskonałą bramą wnikania grzybów chorobotwórczych oraz bakterii (rys. 1). Patogeny te powodują zgorzel podstawy łodyg, zgniliznę korzeni oraz fuzariozę kolb, czego następstwem jest przedwczesne łamanie się roślin oraz ich wyleganie.

Występowanie połamanych roślin na plantacji kukurydzy utrudnia ich zbiór mechaniczny, powodując jednocześnie dalsze straty plonu. Wygryzione otwory poniżej kolby na łodydze powodują ich opadanie na ziemię oraz pleśnienie.

W sierpniu gąsienice przedostają się do kolby, zjadając miękkie ziarniaki.

Sprzyja to wtórnej infekcji głownią guzowatą oraz pleśnieniem i gniciem kolb. Przepoczwarczenie gąsienic następuje w miejscu ich żerowania. Motyle drugiego pokolenia składają jaja na tych samych roślinach. Wylęgłe gąsienice pod koniec rozwoju przechodzą do szyjki korzeniowej i tam zimują.

Aktualnie w Polsce można zaobserwować występowanie omacnicy prosowianki na szerszą skalę, stąd też konieczne jest podejmowanie działań mających na celu zwalczanie tego szkodnika oraz skutków jego żerowania.

Najtańszą metodą w walce z tym szkodnikiem jest prawidłowa agrotechnika kukurydzy. Należy pamiętać o tym, iż zapewnienie optymalnych warunków do prawidłowego wzrostu i rozwoju kukurydzy pozwala również ograniczyć szkodliwość tego entomofaga.

Uprawa kukurydzy w monokulturze nie jest wskazana, ze względu na możliwość nagromadzenia się dużej ilości resztek pożniwnych, będących jednocześnie miejscem zimowania gąsienic. Prawidłowe zagospodarowanie słomy oraz jej rozkład są bardzo trudne. Resztki pożniwne powinny być rozdrobnione oraz głęboko zaorane.

Również chwasty grubo łodygowe będące w pobliżu plantacji powinny być zniszczone, gdyż również na nich mogą zimować gąsienice motyla. Jeśli jednak te zabiegi nie pozwolą na utrzymaniu ilości szkodnika poniżej progu szkodliwości (20 jaj na 100 roślin), konieczna będzie wówczas walka chemiczna lub biologiczna.

W celu oceny zagrożenia plonów kukurydzy przez omacnicę prosowiankę należy corocznie obserwować stopień opanowania roślin przez jej gąsienice.

Wprowadzanie do uprawy nowych odmian kukurydzy stwarza potrzebę ciągłych badań oceny ich odporności lub podatności na tego szkodnika oraz jej wpływu na wielkość strat w plonie.

Stąd też konieczna jest pełniejsza rejestracja występowania szkodnika we wszystkich rejonach uprawy kukurydzy.

Szansą dla polskiego rolnictwa jest wyhodowanie odmian transgenicznych o pełnej odporności na tego szkodnika.

Wiele firm posiada takie odmiany, których odporność oraz podatność na omacnicę prosowiankę zostały sprawdzone.

Tym niemniej w integrowanym programie ochrony kukurydzy przed tym szkodnikiem bardzo duży nacisk kładzie się jednak na stosowanie metod niechemicznych, a w szczególności na wybór takich mieszańców, które są mniej podatne na szkodnika.

Odmiany takie są dwu, a nawet trzykrotnie słabiej uszkadzane od odmian najwrażliwszych. Idealnie byłoby, gdyby takie mieszańce z jednej strony wysoko plonowały, a z drugiej nie stanowiły zagrożenia dla ludzi. Przytoczone powyżej stwierdzenie można zrealizować, wybierając do uprawy mieszańce kukurydzy będące w typie stay-green.

Zmienność osobnicza odmian kukurydzy różniących się profilem genetycznym oraz ich odpowiedź na określone warunki siedliskowe jest od kilku lat przedmiotem badań w Katedrze Agronomii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. W podejmowanych zagadnieniach jedną z pozycji zajmują badania dotyczące zdrowotności takich mieszańców w zależności od czynników agrotechnicznych, tzn. zróżnicowanego nawożenia mineralnego, głównie azotowego. Z badań tych jednoznacznie wynika, że wzrastający poziom stosowania azotu wpływa na zwiększenie liczby roślin kukurydzy uszkodzonych przez omacnicę prosowiankę (rys. 2).

Uszkodzenia kukurydzy powodowane przez tego szkodnika, oprócz wielkości dawki azotu zależą również od typu mieszańca kukurydzy (rys. 3). Współdziałanie dawki azotu z typem mieszańca kukurydzy polega na tym, że dla odmiany tradycyjnej krzywa opisująca tą zależność przebiega na wyższym poziomie w porównaniu z odmianą typu "stay-green".

Z kolei rozpatrując rodzaj nawozu azotowego, stwierdzono, że najmniejszy procent roślin z objawami żerowania omacnicy prosowianki odnotowano na obiekcie kontrolnym, bez stosowania azotu (rys. 4). Zastosowanie nawozów azotowych charakteryzujących się szybkim działaniem (saletra amonowa, saletrzak Canwil) powoduje istotny wzrost procentu roślin uszkodzonych przez omacnicę prosowiankę, w porównaniu z nawozami azotowymi o wolnym działaniu (siarczan amonu, mocznik, mieszanina saletry amonowej z mocznikiem).

Reasumując, wysoka zasobność gleby w azot zwiększa podatność roślin kukurydzy na żerowanie gąsienic omacnicy prosowianki. Stosowanie w uprawie kukurydzy nawozów azotowych charakteryzujących się wolnym działaniem ogranicza wielkość uszkodzeń powodowanych przez tego agrofaga. Wybór do uprawy odmian kukurydzy w typie "stay-green" można uznać za element integrowanej produkcji kukurydzy.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.226.209.201
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!