Intensywność rozwoju chorób na roślinach ozimych wiosną w dużej mierze zależy od skali porażenia ich przez grzyby patogeniczne już jesienią, jak również od przebiegu pogody zimą i na przedwiośniu. W sprzyjających warunkach wznowieniu wegetacji towarzyszy gwałtowne opanowanie plantacji przez grzyby, co zmusza rolników do przeprowadzenia zabiegu chemicznego w bardzo wczesnym terminie. Spóźnienie się z wykonaniem go jest równoznaczne ze znacznym spadkiem oczekiwanego plonu.

NIE ZIMOWE, A JEDNAK

Ciepła, długa, wilgotna jesień, a następnie łagodna zima to warunki, w których rośliny są szczególnie silnie porażane przez patogeny. Przykładowo rdza brunatna zbóż może rozwijać się w warunkach bardzo dużej rozpiętości temperatur, począwszy od 2°C. Dlatego w ciepłe zimy choroba może się rozwijać. Taka sytuacja miała miejsce chociażby w sezonie 2013/2014, kiedy jeszcze w grudniu mieliśmy do czynienia wręcz z wiosenną aurą. Rośliny były wówczas nadal intensywnie zielone, jesienny przebieg pogody nie spowodował zatrzymania wegetacji, tylko ją spowolnił.

W uprawach pszenicy ozimej, lustrowanej w połowie stycznia, notowano obecność nie tylko tej choroby, lecz także septoriozy paskowanej liści, jak również mączniaka prawdziwego. Układ warunków pogodowych sprzyjał także pojawieniu się chorób podstawy źdźbła, jak np. fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła i korzeni zbóż. Powszechnej uwadze umknęło skryte porażenie rdzą żółtą. Utarł się bowiem pogląd, że rozwija się ona w sytuacji chłodnej i dość wilgotnej wiosny. Tymczasem z badań przeprowadzonych przez BASF wynika, że na wielkość zagrożenia ze strony rdzy żółtej zbóż wpływa również przebieg warunków pogodowych zimą (wykres). Problem z tą lokalną wcześniej chorobą nasilił się w ostatnim czasie z uwagi na wytworzenie nowych ras przez jego sprawcę Puccinia striiformisa.

Z kolei w jęczmieniu ozimym stwierdzono obecność plamistości siatkowej, rynchosporiozy, jak również mączniaka prawdziwego. W rzepaku z kolei obserwowano silną presję suchej zgnilizny kapustnych.

Nawet gdy zima przebiega w warunkach zbliżonych do średniej wieloletniej, oziminy są narażone na porażenie szeregiem chorób grzybowych. Poniżej przedstawimy krótki opis kilku z nich.

PLEŚŃ ŚNIEGOWA - NIE ZAWSZE, GDY JEST ŚNIEG