PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Chwasty a gleba

Czy można poznać rodzaj gleby po tym, jakie chwasty się na niej pojawiły? Nie zawsze, chociaż są pewne wskazówki, które to umożliwiają.



Podczas każdej uprawy należy pamiętać, że w okresie wegetacji roślin pojawią się też chwasty, które są miejscem rozwoju chorób grzybowych lub wirusowych. Ich szkodliwość polega głównie na zacienianiu młodych siewek rośliny uprawnej, pobieraniu wody i  składników pokarmowych z gleby, co hamuje rozwój roślin uprawnych i obniża plon. W Polsce występuje ok. 300 gatunków chwastów, które są lepiej przystosowane do warunków klimatycznych i glebowych niż rośliny uprawowe. Szacuje się, że na powierzchni 1 ha gleby w warstwie ornej może być 160–450 milionów nasion chwastów. Pojawienie się chwastów w danym środowisku zależy od wielu czynników, np. kwasowości, ilości wody i składu mechanicznego gleby. Z reguły do dobrego rozwoju potrzebują żyznych, zasobnych w azot gleb. Jakie warunki sprzyjają pojawieniu się niektórych chwastów?

Rodzaj stanowiska

Gdy wyższy jest poziom wód gruntowych, a gleba zasobna w próchnicę, pojawiają się na niej przeważnie: rumianek pospolity – roślina jednoroczna, rumian polny – roczny, spotykany najczęściej w zbożach, okopowych i rzepaku, oraz maruna bezwonna – chwast jednoroczny, dwuletni lub wieloletni. Widoczne są one najczęściej w zbożach, roślinach okopowych, rzepaku, koniczynie i lucernie. Kiedy są obecne na plantacji, oznacza to, że rozpoczął się proces wymywania wapnia z gleby. Prowadzi to do mniejszego wykorzystania składników pokarmowych przez rośliny uprawne.

Na glebach suchych, o niskiej zawartości próchnicy, dobrze rośnie czyściec polny (przede wszystkim w zbożach i okopowych), nostrzyk żółty – często na wyższych miejscach w dolinach rzek, na przydrożach, suchych zboczach i pastwiskach, jest rośliną wapieniolubną, a także nostrzyk biały – chwast dwuletni, i wilżyna ciernista.

Natomiast na glebach bardziej żyznych, wapiennych najczęściej można znaleźć wilczomlecz obrotny – roczny chwast jary, który kwitnie od maja do października i występuje na polach upraw okopowych i w zbożach. Występuje tam też kurzyślad polny – roczny chwast jary, rzadziej ozimy, popularny w roślinach uprawnych, często spotykany na ścierniskach. Dymnicę pospolitą – chwast jednoroczny jary, można znaleźć na polach uprawnych, w okopowych, w mniejszych ilościach w zbożach, lnie i roślinach strączkowych.

Gleby próchniczne 

W środowisku zasobnym w wapń, próchnicę i sole mineralne rosną tobołki polne – chwast jednoroczny jary bądź ozimy, pospolity na obszarze całego kraju. Występuje na glebach gliniastych, średnich i ciężkich oraz na glebach lżejszych, próchnicznych i zasadowych, zwłaszcza w zbożach jarych i ozimych, okopowych, rzadziej w kukurydzy i roślinach strączkowych, w koniczynie, a także na ugorach, miedzach i przydrożach. Pojawia się też przetacznik polny – roślina jara lub ozima, pospolita zarówno na polach, jak i w ogrodach, a także na nieużytkach i przydrożach. Jasnota purpurowa jest na glebach lżejszych i gliniastych, zasobnych w próchnicę i składniki pokarmowe. Jasnota różowa – roczna, o formach jarych i ozimych, rośnie na różnych glebach, zwłaszcza bardziej suchych, pojawia się w okopowych, zbożach, koniczynach oraz na ścierniskach i nieużytkach, ostrożeń polny to roślina wieloletnia, dorasta do wysokości 40–70 cm, niekiedy nawet 150 cm. Jest chwastem trudnym i uporczywym we wszystkich zasiewach. Powój polny to kolejna roślina wieloletnia o łodydze wijącej się lub rozkładającej się płasko po ziemi. Widać go zarówno w uprawach jednorocznych, jak i wieloletnich, w zbożach, lnie, okopowych, na pastwiskach, miedzach i przydrożach. Podbiał pospolity występuje na glebach gliniastych, podobnie jak mak polny – jednoroczny chwast ozimy lub jary, który pojawia się w zbożach ozimych, zwłaszcza w życie i pszenicy, rzadziej w roślinach okopowych. Jego obecność wskazuje na niedobór potasu, natomiast obecność powoju polnego i ostrożnia polnego na glebie piaszczystej pokazuje, że pod warstwą orną znajduje się warstwa bardziej zasobna w wapń. Na glebach o odczynie obojętnym lub słabo kwaśnym są dobre warunki do wzrostu: komosy białej, która pojawia się głównie w uprawach buraków cukrowych i ziemniaków, ale nie tylko. To bardzo popularny chwast jednoroczny jary, który może wytworzyć do kilku tysięcy nasion odznaczających się odpornością na niesprzyjające warunki środowiskowe, zachowując przy tym dużą żywotność. Do tej grupy należy również mniszek pospolity – głównie widoczny na łąkach, pastwiskach i nieużytkach, a na gruntach ornych zwłaszcza wśród koniczyny i lucerny.

Najczęściej na glebach zakwaszonych, ale bogatych w próchnicę spotkać można takie chwasty, jak: dziurawiec zwyczajny, który masowo występuje na łąkach, obniżając tym samym jakość siana, a także pięciornik kurze ziele i koniczyna polna – roślina jednoroczna, ale niekiedy też dwuletnia. Rośliną wskaźnikową gleb kwaśnych jest fiołek trójbarwny. To gatunek lubiący stanowiska suche o glebach piaszczystych, kwasolubny. Rzadko występuje na polach uprawnych, a częściej na nieużytkach położonych na glebach piaszczystych. O niskiej kwasowości świadczy również obecność szczawiu polnego, skrzypu polnego i rdestu polnego. To rośliny, które nie mają wysokich wymagań wodnych i rosną zarówno na glebach piaszczystych, bardziej żyznych, jak i piaszczysto-gliniastych.

Podłoże wilgotne

Na glebach podmokłych rośnie więcej chwastów niż na przesuszonych. W takich warunkach szybko rozwija się pięciornik gęsi, a także jaskier polny (w zbożach) i rozłogowy – gatunki wieloletnie. Mięta polna to kolejna roślina wieloletnia, która pojawia się na wilgotnych, próchnicznych glebach o niskim pH, przeważnie w roślinach okopowych, zbożach i nieużytkach. Rozmnaża się ona za pomocą zgrubiałych części kłączy podziemnych oraz przez rozłupki. Podbiał pospolity również lubi podmokłe, gliniaste stanowiska.

Są też gatunki chwastów, które rosną niezależnie od warunków glebowych i można spotkać je w różnych miejscach. Należą do nich: rogownica polna – wieloletnia roślina lubiąca przydroża, łąki, pola uprawne, kamieniste zbocza, szczeliny murów, niezapominajka polna – jednoroczna, rzadziej wieloletnia, ozima lub jara. Rdest powojowy to kolejny chwast pojawiający się na wszystkich glebach. Jest chwastem jednorocznym, o łodygach wijących się, który występuje w zbożach,  uprawach okopowych, lnie, często w kukurydzy i strączkowych. Pojawia się głównie na glebach lekkich, piaszczystych oraz średnio ciężkich. Perz właściwy to bardzo uciążliwa trawa rozłogowa, wieloletnia. Jest bardzo żywotny, sprzyjają mu źle wykonane zabiegi uprawowe oraz stosowanie wielu uproszczeń uprawowych i odłogowanie gleby. Występuje na wszystkich glebach z wyjątkiem skrajnie suchych lub ciężkich, najlepiej jednak rozwija się na glebach żyznych, dobrze napowietrzonych i w miarę wilgotnych. Kolejnym wieloletnim chwastem jest babka lancetowata. Rozmnaża się przez nasiona, ale również wegetatywnie poprzez kłącza i odcinki korzeni. Występuje na pastwiskach, łąkach i nieużytkach, a także na gruntach ornych w uprawach koniczyny i lucerny.

Źródło: "Farmer" 24/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.165.158
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!