Przy uprawie każdej rośliny trzeba pamiętać o możliwości wystąpienia chwastów w okresie wegetacji. Ich szkodliwość polega na: zacienianiu młodych siewek rośliny uprawnej oraz pobieraniu wody i  składników pokarmowych z gleby. Chwasty są także miejscem rozwoju chorób grzybowych lub wirusowych.

Zacieniane roślin przez chwasty, pobieranie wody i składników pokarmowych hamuje rozwój roślin uprawnych. Wpływa to ujemnie na ostateczny plon. Na przykład perz pobiera z 1 hektara około 49 kg azotu, 31 kg fosforu i 69 kg potasu. Ostrożeń  polny z ha może pobrać około 276 kg azotu, 31 kg fosforu i 168 kg  potasu. Podobne ilości pobierają inne chwasty. Dlatego zależnie od stopnia zachwaszczenia gleby, przebiegu warunków pogodowych i gatunku uprawianej rośliny zachwaszczenie zmniejsza plony od 5 do 25% , a nawet więcej. 
Na polskich glebach występuje około 300 gatunków chwastów o różnym stopniu szkodliwości. Chwasty w porównaniu do roślin uprawnych są lepiej przystosowane do różnych warunków glebowych i klimatycznych. Większość nasion  z dojrzewających chwastów trafia do gleby. Ocenia się, że na powierzchni 1 ha w warstwie ornej gleby może być od 160 do 450 milionów nasion chwastów. Są to ilości wielokrotnie większe niż liczba wysianych nasion roślin uprawnych. Na jednym hektarze wysiewa się bowiem około 5 milionów ziarniaków pszenicy.
  Poszczególne gatunki chwastów bardzo różnią się pod względem liczby nasion wydawanych z jednej rośliny. Na przykład jedna roślina stulisza właściwego wydaje 730 000 nasion, lulka czarnego – 500 000, komosy białej - 100 000, rumianu bezwonnego - 54 000, ognichy polnej – 12 000. 
Ogromna płodność chwastów wynika z konieczności utrzymania gatunku, gdyż tylko około 5-7% nasion chwastów znajdujących się w glebie kiełkuje i wydaje następne pokolenia. Reszta nasion zostaje rozłożona przez bakterie i zjedzona przez ptaki.
 Przetrwaniu wielu gatunków chwastów sprzyja zdolność do spoczynku nasion w glebie lub możliwość ich przenoszenia na różne odległości od rośliny macierzystej. Nasiona mogą być przenoszone za pomocą wiatru, wody i zwierząt. Przy tradycyjnej technice zbioru roślin uprawnych niewiele chwastów polnych rozsiewa się ponownie w polu. Zastosowanie zbioru kombajnowego sprzyja osypywaniu nasion chwastów na pole lub pozostanie w zebranym plonie ziarna. Wymłócone ziarno zawiera nasiona chwastów, które z niedoczyszczonym materiałem siewnym ponownie dostają się na pole. 
Im bardziej nasiona chwastów są podobne do nasion materiału siewnego tym doczyszczenie jest trudniejsze. Nie można oddzielić nasion owsa głuchego od owsa siewnego. W wielu wypadkach trzeba stosować bardzo specjalistyczne maszyny czyszczące, co podraża koszty uzyskania czystego materiału siewnego. W obrocie materiałem siewnym należy zwracać uwagę na czystość worków, a w czasie siewu sprawdzać czystość siewnika. Jednym z czynników zmniejszających zachwaszczenie pola jest stosowanie dobrze przefermentowanego obornika. W przefermentowanym oborniku nasiona rzodkwi świrzepy tracą żywotność w ciągu trzech miesięcy. Dlatego ważnym czynnikiem zmniejszającym zachwaszczenie pól jest coroczne czyszczenie stodół, szop i magazynów przed składowaniem nowych zbiorów. 
Przy utrzymaniu czystości pól należy zwracać uwagę na niszczenie uciążliwych chwastów występujących na miedzach, rowach drogach polnych i różnych zakrzaczeniach.
Utrzymanie pola w czystości jest możliwe poprzez systematyczne i staranne utrzymanie: - dobrego stanu roślin uprawnych,  - zastosowanie prawidłowego następstwa roślin po sobie w płodozmianie, - wykonywanie prawidłowej uprawy roli, uprawek pożniwnych i przedsiewnych    - racjonalne stosowanie środków chemicznych niszczących chwasty, - wysiew czystego materiału siewnego i o wysokiej zdolności kiełkowania , - stosowanie dobrze przefermentowanego obornika, - niszczeni chwastów na miedzach, rowach i przydrożach. 

Źródło: "Farmer" 19/2005

Podobał się artykuł? Podziel się!