Choroba występuje na wszystkich gatunkach zbóż. Wywoływana jest przez grzyby: Cladosporium herbarum i Alternaria alternata oraz należące do rodzaju Epicoccum. Bardzo często porażeniu przez czerń zbóż ulegają rośliny, które wcześniej zakończyły swój rozwój na skutek opanowania ich przez inne czynniki chorobotwórcze, jak np. Pseudocercosporella herpotrichoides - wywołująca łamliwość podstawy źdźbła zbóż - lub Gaeumannomyces graminis - sprawca zgorzeli podstawy źdźbła zbóż. Zakażeniu czernią zbóż sprzyjają częsta uprawa zbóż na tym samym polu oraz niski poziom nawożenia. Źródłem infekcji są resztki pożniwne roślin, na których zimują grzyby, oraz porażony, a nie zaprawiony materiał siewny.

SADZA NA KŁOSACH

Objawy choroby pojawiają się w okresie dojrzewania zbóż, kiedy jest wilgotno. Na kłosach, liściach i źdźbłach widoczny jest czarny, przypominający sadzę, nalot trzonków i zarodników grzybów. Ograniczają one dostęp światła, co prowadzi do osłabienia roślin. Nalot pokrywa roślinę częściowo lub całkowicie. Początkowo choroba występuje placowo. Jednak w warunkach dużej ilości opadów rozprzestrzenia się bardzo szybko.

Straty z tytułu występowania czerni zbóż sięgają 5 proc. W porównaniu do szkód wyrządzanych przez inne choroby to niewiele, ale zmniejszenie wielkości plonu to nie wszystko. Zainfekowane ziarno ma o wiele niższą jakość technologiczną, jest dużo trudniejsze w przechowywaniu, a wykorzystane do kolejnego zasiewu szybko infekuje nowe uprawy.

Nie prowadzi się bezpośredniego zwalczania choroby, ponieważ jest to nieopłacalne. Można ją wyeliminować niejako przy okazji, w ramach zabiegu T3. Najczęściej wykonywany jest on w fazie BBCH 51-59, czyli od początku kłoszenia, gdy szczyt kłosa wyłania się z pochwy i ukazuje się pierwszy kłosek, do zakończenia kłoszenia, czyli do czasu, gdy wszystkie kłoski wydobywają się z pochwy i całkowicie widoczny jest kłos uprawianego zboża. W przypadku niektórych środków istnieje możliwość wydłużenia okresu ich zastosowania do fazy dojrzałości wodnej - BBCH 71 - lub dojrzałości mlecznej - BBCH 75, jest to jednakże uwarunkowane zapisami zawartymi na etykiecie środka ochrony roślin i związane jest z okresem karencji stosowania danego preparatu.

POMARAŃCZOWE KŁOSKI