PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Drobna plamistość kukurydzy

Choroby liści kukurydzy, szczególnie pojawiające się w końcowym okresie wegetacji, są lekceważone. Niemniej mogą one w zdecydowany sposób wpłynąć na ograniczenie funkcji życiowych roślin, co odbija się na wysokości plonu.



Wraz z rosnącą powierzchnią uprawy, intensyfikacją produkcji, stosowaniem uproszczeń agrotechnicznych oraz występowaniem korzystnych warunków agrometeorologicznych do licznego rozwoju organizmów szkodliwych wzrasta zagrożenie dla tej rośliny ze strony agrofagów. Badania naukowe wykonane w ostatnich latach wskazują, że co roku choroby kukurydzy są przyczyną obniżki plonu sięgającego w niektórych latach nawet 30 proc., powodując równocześnie pogorszenie jego jakości. Najczęstszym źródłem chorób liści kukurydzy są resztki pożniwne, które przy uprawie tej rośliny w monokulturze stają się powszechną ich przyczyną. Nie jest to jedyny sposób przenoszenia się chorób. Dochodzi do tego także za pośrednictwem materiału siewnego.

HISTORIA POCHODZENIA CHOROBY

Ważnymi chorobami liści dla kukurydzy w Polsce są żółta plamistość liści kukurydzy powodowana przez ciepłolubny gatunek grzyba (Setosphaeria turcica, Helmintosporium turcicum) oraz antraknoza kukurydzy znana także pod nazwą drobnej plamistości liści kukurydzy.

Drobna plamistość liści kukurydzy została odkryta pod koniec lat 50. XX w. w Japonii. Sprawcą jest grzyb Aureobasidium zeae dawniej zwany Kabatiella zeae. Wkrótce nowa choroba masowo pojawiła się w północno-centralnej części Stanów Zjednoczonych. Pod koniec lat 60. XX w. powszechnie występowała na kukurydzy uprawianej w stanach: Wisconsin, Minnesota, Iowa, Illinois i Indiana. Z czasem choroba poszerzyła krąg występowania i dotarła na plantacje w Kanadzie. W trudny do odtworzenia dzisiaj sposób (może wraz z materiałami hodowlanymi bądź ziarnem paszowym) dotarła do Europy, w tym także do Polski.

Pierwsze doniesienia o jej pojawieniu się na terenie naszego kraju pochodzą z końca lat 70. i początku 80. XX w. Dekadę później występowała już we wszystkich regionach Polski, przy czym w centralnej i południowo-wschodniej części Polski w większym nasileniu. Przebieg tej choroby na kukurydzy uprawianej w Polsce jest nieco inny, niż ma to miejsce w warunkach klimatu kontynentalnego panującego w Ameryce Północnej. Tam grzyb opanowuje początkowo dolne liście, a na przełomie sierpnia i września niszczy górne. Doprowadza to do przedwczesnego zamierania roślin i znacznego spadku plonu niezależnie od tego, czy kukurydza uprawiana jest na ziarno czy też na kiszonkę. W polskich warunkach powodowane przez grzyba uszkodzenia liści, choć liczne, na szczęście nie doprowadzają do zamierania roślin.

SZKODLIWOŚĆ CHOROBY

Największe nasilenie występowania drobnej plamistości kukurydzy obserwowane jest w tych latach, w których lipiec i sierpień są stosunkowo chłodne i przekropne, a więc wilgotność powietrza jest relatywnie wysoka. Mimo że choroba w polskich warunkach nie doprowadza do śmierci roślin, to jednak jej pojawienie się zawsze wywołuje obniżkę plonu o ok. 10 proc. Straty te mogą być znacznie wyższe, ponieważ drobnej plamistości kukurydzy towarzyszą zwykle choroby fuzaryjne. Są to: fuzaryjna zgnilizna korzeni, zgorzel podstawy łodygi oraz fuzarioza kolb kukurydzy.

Szkodliwość antraknozy polega przed wszystkim na silnym zmniejszeniu powierzchni asymilacyjnej, a tym samym - na ograniczaniu skali asymilacji. W konsekwencji spada m asa ziarniaków w kolbach.

ŹRÓDŁO I RODZAJ INFEKCJI

Źródłem infekcji choroby są resztki pożniwne porażonych roślin i nasion, na których bytują grzyby rozprzestrzeniające się w trakcie wegetacji przez zarodniki konidialne i występujące w postaci maczugowatych trzonków wyrastających z warstwy zbitej grzybni. Rozwojowi tych zarodników sprzyja wilgotna pogoda. Czas inkubacji grzyba wynosi od 7 do 10 dni. Rośliny w fazie siewki porażane są wiosną przez zainfekowane nasiona bądź przez zarodniki konidialne, które tworzą się na grzybni zimującej w glebie. Pierwotne zakażenie liści występuje najczęściej w czerwcu lub w lipcu. Natomiast porażenie najmłodszych górnych liści w późniejszych okresach jest mniejsze. Oprócz warunków pogodowych rozwojowi choroby sprzyjają uszkodzenia roślin, w tym szczególnie liści, spowodowane żerowaniem mszyc i przylżeńców.

OBJAWY CHOROBY

Objawy występują na blaszkach i pochwach liściowych oraz na liściach okrywających kolby kukurydzy (w przypadku silnego porażenia). Pierwsze objawy są widoczne w czerwcu. Początkowo na liściach pojawiają się drobne, jasne, nieco przeświecające punkciki. Następnie powstają małe plamki z czerwonobrunatną obwódką otoczoną chlorotycznym, prześwitującym pierścieniem. Plamki są okrągłe lub owalne i mają średnicę od 1 do 4 mm. Ze względu na swój wygląd plamki są czasami nazywane "plamami oczkowymi". Z czasem środkowa część plam stopniowo ciemnieje i brunatnieje oraz ulega wykruszeniu. Plamy układają się często w rzędach między nerwami liści a większe ich skupienia powstają na brzegach liści. Jeżeli plam jest dużo, to łączą się one ze sobą i w efekcie mogą pokryć znaczną część powierzchni blaszki liściowej, pochwy oraz liści okrywających. Największe nasilenie plamistości występuje w sierpniu. Powstanie plam na ok. 50 proc. powierzchni liścia prowadzi do jego przedwczesnego, całkowitego zamierania.

ZWALCZANIE CHOROBY

Zasadniczym sposobem agrotechnicznym wykorzystywanym do zmniejszenia presji występowania tej choroby jest wybór odmiany charakteryzującej się podwyższoną odpornością na porażenie drobną plamistością liści kukurydzy. Bardzo ważnym elementem jest również stosowanie płodozmianu. Już roczna przerwa w uprawie tej rośliny na danym polu zmniejsza nasilenie jej występowania.

Aktualnie na polskim rynku są dostępne fungicydy zwalczające sprawcę drobnej plamistości liści kukurydzy. Wymienione poniżej przykładowe preparaty można stosować zapobiegawczo lub po wystąpieniu pierwszych objawów choroby, od początku fazy 9 kolanek do końca fazy dojrzałości fizjologicznej ziarniaków (BBCH 39-87).

Wśród fungicydów zawierających jako substancję czynną azoksystrobinę są np.: Agristar 250 SC, Aztek 250 SC, Azyl 250 SC, Demeter 250 SC, Korazzo 250 SC i Tazer 250 Sc. Ich zalecana dawka to 1 l/ha. Kolejnym środkiem jest Quilt Xcel 263,8 SE (azoksystrobina i propikonazol), który należy stosować zapobiegawczo lub interwencyjnie od fazy rozwoju źdźbła (wydłużania pędu) do końca fazy kwitnienia (BBCH 30-69) w dawce 1 l/ha. Do ochrony można wykorzystać również Retengo Plus 183 SE (piraklostrobina i epoksykonazol) od fazy trzeciego kolanka do pełni fazy kwitnienia w dawce 1-1,5 l/ha.

Aktualnie wielu rolników nie jest zainteresowanych problemem występowania drobnej plamistości kukurydzy, bo twierdzą, że jeśli nie odbija się to na plonie i nie przynosi strat ekonomicznych, to nie warto reagować. W czasie dyskusji zdecydowanie trudno zwrócić ich uwagę na ten problem, większe zainteresowanie przejawiają chorobami powodowanym przez grzyby Fusarium. Niewątpliwie zaczną reagować, kiedy choroba spowoduje straty na poziomie ok. 20 proc. Niemniej jednak obecność choroby jest obserwowana na polach - wynika z wypowiedzi przedstawiciela firmy Syngenta Krystiana Rębisza.

Artykuł pochodzi z wydania 6/2016 miesięcznika Farmer

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.128.159
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!