PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Głownia i spółka

Wysokie temperatury i miejscowa susza spowolniły wschody i wzrost siewek kukurydzy. Wpłynęło to również na osłabienie kondycji młodych roślin, co może przyczynić się do łatwiejszego zasiedlenia ich przez ciepłolubne gatunki grzybów i bakterii i szkodniki.



W dalszym ciągu jedynym zalecanym zabiegiem chemicznego zwalczania chorób jest zaprawianie ziarna bezpośrednio przed siewem. Zabieg ten zabezpiecza rośliny przed niektórymi chorobotwórczymi gatunkami grzybów jedynie w początkowym okresie wegetacji, dlatego rolnicy powinni na bieżąco kontrolować stan zasiewów. Niezbędna jest do tego dobra znajomość najważniejszych chorób, objawów porażenia przez grzyby i bakterie, a także wiedza na temat sposobów zapobiegania i metod zwalczania agrofagów.
W tym celu trzeba raz w tygodniu poddawać dokładnym oględzinom kilkanaście (kilkadziesiąt) kolejnych roślin w rzędzie w pięciu miejscach plantacji. Wyniki obserwacji są bardzo pomocne przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu zabiegów mechanicznych i zwalczaniu szkodników. Jeżeli wysoka temperatura będzie się utrzymywać, należy się spodziewać drugiej generacji głowni guzowatej i rozwoju zgnilizny korzeni i zgorzeli podstawy łodygi, głowni pylącej kukurydzy, plamistości pochew liści kukurydzy, drobnej (oczkowej) plamistości liści kukurydzy i innych.

Głownia guzowata kukurydzy w ostatnich latach, zwłaszcza jeśli utrzymuje się ciepła pogoda z przelotnymi opadami, występuje w całym kraju, lokalnie opanowując wysoki procent roślin. Oprócz warunków meteorologicznych na stopień opanowania roślin przez szkodniki duży wpływ wywiera nasilenie ploniarki zbożówki, mszyc i przylżeńców, które, uszkadzając rośliny, ułatwiają wnikanie zarodników do tkanek roślin (dlatego należy na bieżąco prowadzić monitoring ich występowania i w zależności od ich szkodliwości stosować zabiegi insektycydowe). 

Źródłem infekcji głowni guzowatej kukurydzy są zarodniki grzyba (chlamydospory) zimujące w glebie na resztkach pożniwnych, a także na ziarnie siewnym. Pierwsza generacja choroby opanowuje rośliny w okresie rozwijania liści od czwartego do siódmego. Rośliny silnie opanowane zamierają, w wyniku czego na plantacjach mogą powstawać puste miejsca, inne – mocno zdeformowane – słabo rosną, często wytwarzają pędy boczne i nie zawiązują kolb. Druga generacja głowni guzowatej poraża młode, najczęściej uszkodzone przez szkodniki lub grad łodygi oraz wiechy i kolby w okresie wiechowania i pylenia. Jeśli choroba wytworzy narośl w środkowej lub górnej części łodygi, powyżej kolby, albo opanuje kolbę, wówczas roślina nie wytwarza ziarna. Trzecia generacja choroby opanowuje kolby w okresie wypełniania i mlecznej dojrzałości ziarna. Najczęściej pojawia się na czubkach kolb, zwłaszcza jeśli nie są osłonięte przez liście okrywowe, niekiedy wytwarza drobne narośle na pojedynczych ziarniakach. Jej szkodliwość jest najniższa.
Średnie straty w plonach ziarna powodowane przez głownię guzowatą kukurydzy wynoszą 3,5 proc. i wahają się w poszczególnych latach od ułamka do

30 proc., lecz sporadycznie mogą być wyższe.
Głownia pyląca kukurydzy, z uwagi na długi okres przeżywalności zarodników w glebie (do 10 lat), w warunkach sprzyjających rozwojowi jest obecnie jedną z najważniejszych chorób tej rośliny w Polsce.
Zarodniki grzyba zimują w glebie i na resztkach pożniwnych oraz na ziarnie siewnym. W okresie kiełkowania ziarna następuje infekcja kiełków, następnie grzybnia rozwija się w roślinie. Formujące się wiechy i kolby porażonych roślin przekształcają się w masę zarodników skupionych na pozostałościach wiązek przewodzących. Zarodniki są zlepione i z zewnątrz osłonięte delikatną błonką, która w miarę ich dojrzewania pęka, uwalniając i umożliwiając roznoszenie ich przez wiatr i deszcz na sąsiednie pola.
W razie wystąpienia szkodliwość tej choroby jest bardzo wysoka, odnotowany na plantacji procent zniszczonych kolb powoduje bowiem zbliżoną procentową stratę plonu ziarna.

Zgnilizna korzeni i zgorzel podstawy łodygi, wywoływana przez grzyby z rodzaju Fusarium, jest obecnie jedną z ważniejszych chorób kukurydzy w Polsce. Największe straty powoduje w najcieplejszych rejonach uprawy tej rośliny, zwłaszcza na plantacjach silnie opanowanych przez omacnicę prosowiankę, rolnice, mszyce, przylżeńce i inne szkodniki. Źródłem zakażenia mogą być zarodniki z gleby, rozpryskiwane przez deszcz na łodygi i liście. Choroba może się rozwijać także na roślinach wyrosłych z siewek opanowanych przez zgorzel, które nie zamarły po wschodach. W tych roślinach rozwijająca się nadal grzybnia opanowuje coraz wyższe międzywęźla łodyg. Pierwsze, wyraźnie widoczne objawy choroby obserwowane są w lipcu. Na porażonych roślinach mogą stopniowo, od dołu ku górze zamierać, liście. W sierpniu pojawiają się na plantacjach pojedyncze rośliny lub ich ogniska, które bieleją, następnie zasychają, a kolby zwisają na nich. We wrześniu, w wyniku dalszego rozwoju grzybni w łodygach, postępuje rozkład tkanek w drugim i trzecim międzywęźlu, później także w węzłach. Gdy w tym czasie pogoda jest ciepła i przekropna, następuje szybkie gnicie łodyg. W wyniku tych uszkodzeń rośliny łamią się i wylegają, a kolby często dotykają gleby, gdzie ziarno jest narażone na gnicie, zjadanie przez gryzonie polne i pomijane podczas zbiorów kombajnem. Choroba może rozwijać się nadal, obejmując liście okrywowe kolb, ziarniaki i osadki kolb, i  powodować groźną fuzariozę kolb kukurydzy.
Średnie straty w plonach kukurydzy wywołane przez zgniliznę korzeni i zgorzel podstawy łodygi wynoszą ok. 10 proc., ale mogą dochodzić nawet do 35 proc. Następstwem silnego opanowania roślin przez tę chorobę jest także znaczne pogorszenie jakości uzyskiwanej paszy lub produktu do przerobu przemysłowego.

Autorka pracuje w Terenowej Stacji Doświadczalnej Instytutu Ochrony Roślin w Rzeszowie 

Zalecenia
Aby ograniczyć straty powodowany przez powyższe choroby, należy wycinać narośle głowni guzowatej (jeśli nasilenie tej choroby jest duże), a także wiechy i kolby zaatakowane przez głownię pylącą. Porażone organy roślin trzeba usunąć z plantacji i zniszczyć (spalić). W najbliższym czasie bardzo ważnym zabiegiem dla utrzymania dobrej zdrowotności roślin będzie też zwalczanie szkodników – podczas podejmowania decyzji o przeprowadzeniu zabiegu insektycydem należy pamiętać, że wykonany prawidłowo zgodnie z zaleceniami zabezpieczy rośliny nie tylko przed szkodami wyrządzonymi przez owady, ale w warunkach korzystnych dla infekcji patogenicznych grzybów i bakterii pośrednio wpłynie na słabsze opanowanie roślin przez choroby, a tym samym poprawę ich zdrowotności.

Źródło: Farmer 13/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.255.17
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!