Zgniliznę twardzikową wywołuje grzyb Sclerotinia sclerotiorum. Pierwsze objawy choroby pojawiają się w okresie kwitnienia rzepaku. Pierwotnym źródłem infekcji są sklerocja grzyba znajdujące się w glebie. Kiełkujące z nich apotecja rozrzucają zarodniki, które roznoszone przez wiatr zakażają rośliny. Rozwojowi zgnilizny twardzikowej sprzyja podwyższona wilgotność powietrza i temperatura powyżej 20oC w maju, kiedy kiełkują apotecja. Na porażonych liściach i łodygach widoczne są brunatne plamy. Wewnątrz, a w warunkach dużej wilgotności także na zewnątrz chorych łodyg, rozwija się biała, obfita grzybnia, w której powstają najpierw szare, a później czarne sklerocja. Chore rośliny więdną i przedwcześnie zamierają. Przy późnym wystąpieniu choroby na pędzie w górnych partiach rośliny widoczne są przyblakłe przebarwienia. Pędy i łuszczyny powyżej miejsca porażenia żółkną i dojrzewają przedwcześnie, mniejsza jest masa nasion, a część łuszczyn pęka.

Zgnilizna twardzikowa jest chorobą odglebową. Za infekcję pierwotną odpowiedzialne są sklerocja, które potrafią zalegać w glebie przez okres od 8 do 10 lat. Patogen może rozwijać się na jeden z dwóch sposobów:

  • Sklerocjum kiełkuje w strzępkę grzybni, która zaczyna porażać dolne fragmenty roślin;
  • Sklerocjum wytwarza apotecjum - owocnik, który wyrasta ponad powierzchnię gleby. W apotecjum tworzą się askospory, wiatropylne zarodniki, które dokonują infekcji zarówno w niższych, jak i wyższych partiach roślin.
  SPADEK PLONU O 60 PROCENT

Zgnilizna twardzikowa jest jedną z najtrudniejszych do zwalczania chorób, a jednocześnie "kosztowną", ponieważ w skrajnych wypadkach obniża plon nasion nawet o 60 proc. Powodem problemów jest jej odglebowy charakter. Wykonanie oprysku środkiem grzybobójczym niszczy grzybnię rozwijającą się na rzepaku, lecz nie zmniejsza zasobów zarodników przetrwalnikowych (sklerocjów) w glebie.

Rozwiązaniem tego problemu jest zastosowanie (w formie oprysku) preparatu biologicznego. Jego składnikiem czynnym jest grzyb Coniothyrium minitans będący nadpasożytem Sclerotinia sclerotiorum wywołującego chorobę. Po oprysku glebę należy płytko zbronować. Nadpasożyt ten w kontakcie z patogenem potrzebuje maksymalnie 6 tygodni, by w pełni rozłożyć sklerocjum. To rozwiązanie polecane jest szczególnie do wykorzystania na stanowiskach silnie zainfekowanych zgnilizną twardzikową.