PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Innowacyjne adiuwanty do agrochemikaliów

Innowacyjne adiuwanty do agrochemikaliów Krople wody o dużym napięciu powierzchniowym słabo zwilżają powierzchnię liści pokrytą woskiem kutykularnym, fot. Z. Woźnica

Autor: Zenon Woźnica

Dodano: 13-04-2017 15:48

Tagi:

Zaledwie 2-10 proc. zastosowanej dawki herbicydu dociera do miejsca działania. Pozostała ilość preparatu jest na ogół bezpowrotnie tracona. Sposobem na eliminowanie wpływu czynników, które ograniczają działanie większości preparatów, jest wykorzystanie w zabiegach ochronnych substancji wspomagających.



W przypadku herbicydów i innych preparatów stosowanych doglebowo czynnikiem ograniczającym ich działanie jest najczęściej niedostateczna zawartość wody w powierzchniowej warstwie gleby. Sucha gleba uniemożliwia dokładne pokrycie jej powierzchni w formie zwartego filmu i dotarcie zastosowanej substancji do strefy kiełkowania chwastów (0-5 cm), a następnie jej pobranie. Również nadmiar opadów po zastosowaniu preparatów doglebowych jest niekorzystny, gdyż może spowodować szybkie ich wymycie poza sferę kiełkowania chwastów, dotarcie do korzeni roślin uprawnych i ich pobranie (niebezpieczeństwo fitotoksyczności), a nawet przemieszczenie głębiej i skażenie wód gruntowych.

Barierą dla skutecznego działania herbicydu jest wysokie napięcie powierzchniowe wody ograniczające zatrzymywanie się kropel opryskowych na powierzchni (odbijanie, ściekanie) i jej zwilżanie. Czynnikiem ograniczającym skuteczność jest też krystalizacja substancji czynnej na powierzchni i tylko znikome jej wnikanie do komórek roślinnych. Podobne straty zachodzą również przy stosowaniu fungicydów, insektycydów, a także nawozów stosowanych dolistnie.

DODAĆ ADIUWANT

Znaczne zmniejszenie, a niekiedy całkowite wyeliminowanie wpływu czynników ograniczających działanie większości środków ochrony roślin osiągnąć można poprzez stosowanie odpowiednio dobranych adiuwantów, zwanych również wspomagaczami. Należy podkreślić, że w większości przypadków dodatek wspomagacza do zbiornika opryskiwacza jest konieczny, pomimo że zakupiona formulacja środka ochrony zawiera już wbudowany adiuwant - w celu uzupełnienia jego ilości lub poszerzenia działania (np. likwidacji twardości wody). Dodatek odpowiedniego adiuwanta do cieczy opryskowej jest szczególne wskazany, jeśli zamierza się stosować środek ochrony roślin w dawkach zredukowanych.

Ze względu na sposób działania adiuwanty dzieli się na aktywujące i modyfikujące. Adiuwanty aktywujące spełniają wiele funkcji, które decydują o ilości substancji czynnej docierającej do miejsca działania. Nieobojętne z punktu widzenia praktycznego są także funkcje adiuwantów modyfikujących, jak np. zapobieganie pienieniu się cieczy opryskowej, ochrona przed korozją, zabezpieczenie przed tworzeniem osadu na ścianach zbiornika, w przewodach i rozpylaczach.

Tradycyjnie stosowane adiuwanty aktywujące najczęściej wbudowywane do formulacji handlowych herbicydów bądź dodawane do zbiornika w czasie przygotowywania cieczy opryskowej to:

substancje powierzchniowo-czynne (surfaktanty) - mają one zdolność obniżania napięcia powierzchniowego cieczy opryskowej, czego efektem jest zwiększenie przyczepność kropel do powierzchni liści (krople nie odbijają i nie staczają się), zwiększenie stopnia zwilżalności opryskiwanej powierzchni (krople rozlewają się) oraz ułatwienie wnikania substancji aktywnej do komórek roślinnych, sprawców chorób czy szkodników;

adiuwanty olejowe - zwiększają rozpuszczalność wielu substancji czynnych, mają zdolność częściowego rozpuszczania wosku roślinnego, a jednocześnie zapobiegają szybkiemu wysychaniu kropel z powierzchni roślin, wskutek czego wnikanie substancji czynnych do komórek zwalczanych agrofagów jest znacznie ułatwione i przyspieszone;

adiuwanty mineralne - reprezentowane głównie przez sole amonowe zawarte w popularnych nawozach (np. siarczan amonu, roztwór azotanu amonu i mocznika - rsm). Nawozy te nie zmieniają napięcia powierzchniowego cieczy użytkowej, ale działają często jako kondycjonery wody - zmniejszają jej twardość, zapobiegają reakcjom z substancjami aktywnymi i eliminują tworzenie się skorupowatych osadów n a powierzchni roślin.

RÓŻNE DZIAŁANIE WSPOMAGACZY

Ujemną stroną tych tradycyjnie stosowanych adiuwantów, w skład których wchodzi zwykle jeden składnik funkcjonalny (surfaktant, olej, nawóz amonowy), jest stosunkowo wąski i tym samym ograniczony zakres ich działania. Na przykład surfaktant stosowany z herbicydem obniża napięcie powierzchniowe cieczy opryskowej, ale nie jest w stanie zwiększyć rozpuszczalności substancji czynnej, przeciwdziałać twardości wody czy zapobiec znoszeniu kropel. Zatem jego działanie jest niekompletne i adiuwant taki w pełni nie optymalizuje działania stosowanego preparatu. Z tego względu łączenie odpowiednio dobranych składników adiuwantowych o różnym zakresie działania w jedną trwałą formulację jest jak najbardziej uzasadnione, gdyż zabezpiecza działanie stosowanego środka ochrony roślin w sposób kompleksowy.

Intensywne badania w tym kierunku prowadzone od wielu lat na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu i jednocześnie ścisła współpraca z krajowym przemysłem chemicznym doprowadziły do udostępnienia rolnictwu nowej generacji wspomagaczy - adiuwantów wielofunkcyjnych. Te innowacyjne produkty są wygodne do stosowania przez użytkownika, gdyż eliminują konieczność kłopotliwego doboru i dodawania do zbiornika opryskiwacza pojedynczych składników. Jednocześnie stabilizują działanie agrochemikaliów na wysokim poziomie w zróżnicowanych warunkach biologicznych, pogodowych i technicznych. W zależności od przeznaczenia w składzie adiuwantów wielofunkcyjnych, poza starannie dobranymi surfaktantami, olejami i związkami mineralnymi, znajdują się także regulatory pH, substancje antyznoszeniowe, związki, które zapobiegają szybkiemu wysychaniu kropel opryskowych (humektanty) i inne substancje optymalizujące. W przypadku herbicydów dodatni wpływ adiuwantów wielofunkcyjnych ujawnia się szczególnie wyraźnie w warunkach niesprzyjających ich działaniu, jak np. w przypadku występowania w składzie zachwaszczenia gatunków mniej wrażliwych na stosowaną substancję czynną, przy niekorzystnym przebiegu pogody, a zwłaszcza niskiej temperaturze i wilgotności powietrza, suszy glebowej, a także przy stosowaniu wody twardej do sporządzania cieczy opryskowej.

ADIUWANT WIELOFUNKCYJNY

Przykładem pierwszego w Europie adiuwanta wielofunkcyjnego jest AS 500 SL. Preparat został opracowany na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, opatentowany i w 2008 r. udostępniony praktyce rolniczej. Zawiera substancje powierzchniowo czynne i kondycjonujące wodę, a także bufor regulujący pH cieczy opryskowej. Dzięki temu aktywnie wspomaga działanie herbicydów opartych na glifosacie, a ponadto na 2,4-D, MCPA, dikambie, glufosynacie amonowym i bentazonie. W odróżnieniu od tradycyjnych adiuwantów, jak np. zalecanego do glifosatu w dawce 5 kg/ha siarczanu amonu, preparat nie wymaga wstępnego rozpuszczenia i kłopotliwego filtrowania przed wlaniem do zbiornika opryskiwacza. Już w dawce 1-1,5 l/ha znosi twardość wody, eliminuje pienienie cieczy opryskowej, ułatwia zatrzymywanie kropel opryskowych na chwastach i aktywnie wzmaga wnikanie herbicydu do komórek roślinnych, czyli działa kompleksowo. Dawkowanie adiuwanta ułatwia możliwość szybkiego określenia przez użytkownika twardości stosowanej wody za pomocą paska wskaźnikowego dołączonego do opakowania. Jak wykazują liczne badania, korzystny wpływ tego środka wspomagającego ujawnia się w każdych warunkach, co zwykle umożliwia 30-proc. redukcję zalecanej dawki herbicydu.

Wysoką przydatność do optymalizacji działania wielu herbicydów wykazuje także inny polski wielofunkcyjny adiuwant olejowy - Atpolan BIO 80 EC. Poza estrami metylowymi kwasów tłuszczowych oleju rzepakowego zawiera on także mieszaninę surfaktantów i bufor pH. Dzięki temu nie tylko wpływa on na zwiększenie ilości kropel zatrzymanych na opryskiwanej powierzchni roślin oraz jej dobre zwilżenie, lecz także zapewnia lepszą rozpuszczalność herbicydów. Adiuwant ten odznacza się przy tym bardzo małą lepkością, co powoduje, że nawet w niskich temperaturach skutecznie rozpuszcza warstwę wosku na powierzchni chwastów, która stanowi główną barierę ograniczającą wnikanie substancji czynnych. Dzięki tym cechom stosowany w dawkach od 1,0-1,5 l/ha w sposób kompleksowy eliminuje czynniki ograniczające skuteczność chwastobójczą licznych herbicydów z grupy sulfonylomocznika, graminicydów i innych agrochemikaliów wymagających stosowania z adiuwantem olejowym. Stabilizuje ich działanie w zróżnicowanych warunkach i często pozwala na istotne ograniczenie stosowanych dawek, a tym samym kosztów ochrony.

DO FUNGICYDÓW, INSEKTYCYDÓW I HERBICYDÓW DOGLEBOWYCH

W ostatnim czasie wzrasta zainteresowanie adiuwantami do herbicydów i innych środków stosowanych doglebowo. Dwa lata temu został udostępniony adiuwant Atpolan Soil Maxx, który jest oparty na starannie dobranej mieszaninie wyselekcjonowanych olejów, substancji powierzchniowo-czynnych i buforujących. Związki te umożliwiają równomierne pokrycie powierzchni gleby przez ciecz opryskową w formie zwartego filmu, zapewniają dokładną penetrację gruzełków w powierzchniowej, często przesuszonej warstwie gleby i dotarcie substancji czynnej do strefy kiełkowania chwastów na głębokość do 5 cm. Jednocześnie adiuwant ten w dużym stopniu zapobiega przemywaniu herbicydu przez opady deszczu do strefy korzeniowej roślin uprawnych i głębiej do wód gruntowych. Przyczynia się to z jednej strony do poprawienia skuteczności chwastobójczej stosowanych preparatów i stabilizacji ich działania w szerokim przedziale wilgotności gleby, a z drugiej do zmniejszenia ich fitotoksyczności w stosunku do chronionych roślin uprawnych oraz skażenia wód gruntowych. Jak wykazały ścisłe badania z tym preparatem, jest on przydatny do stosowania ze wszystkimi agrochemikaliami doglebowymi, a zwłaszcza herbicydami opartymi na chlomazonie lub jego mieszaninie z metazachlorem stosowanymi do odchwaszczania rzepaku i innych roślin kapustnych. W tym przypadku znacząco obniża uszkodzenia roślin (bielenie blaszek liściowych i okresowe zahamowanie wzrostu) wywołane po obfitych opadach przez chlomazon, zwłaszcza na glebach lżejszych. Dotyczy to także wielu herbicydów stosowanych w uprawie warzyw, a zwłaszcza opartych na linuronie i pendimetalinie. Zalecana i efektywna dawka adiuwantu w zasadzie nie przekracza 0,5 l/ha.

Także dwa lata temu udostępniono adiuwant przeznaczony do szerokiej gamy fungicydów pod nazwą handlową Lewar pH - Fungi. Preparat dzięki mieszaninie odpowiednio dobranych substancji powierzchniowo czynnych, kondycjonerów wody, bufora zakwaszającego ciecz opryskową do pH 3,5-4,5, a także humektanta (składnik nawilżający, przeciwdziałający utracie wody z powierzchni, na której się znajduje) wykazuje wielokierunkowy wpływ na działanie fungicydów. W zbiorniku opryskiwacza zmiękcza wodę i hamuje rozkład hydrolityczny substancji czynnych. Kontynuuje swoje działanie na powierzchni roślin i zwalczanych patogenów poprzez bardzo dobre zatrzymanie kropel opryskowych na powierzchni i jej zwilżenie, wolniejsze ich wysychanie oraz łatwiejsze wnikanie fungicydu do komórek. Adiuwant ten w dawce 0,5-0,75 l/ha może być stosowany z szeroką gamą fungicydów - zarówno kontaktowych, jak i systemicznych. Jak wykazały dotychczasowe badania prowadzone w warunkach polowych, pozwala na stabilizację działania fungicydów na wysokim poziomie i w wielu przypadkach na istotne ograniczenie ich dawek, z zachowaniem pełnej skuteczności. Podobne wielokierunkowe działanie i korzyści praktyczne wykazuje w dawkach 0,5-0,75 l/ha wprowadzony w 2016 roku do praktycznego stosowania adiuwant EntoMaxx pH-, dostosowany do specyficznych wymagań środków owadobójczych.

ADIUWANT DO WSZYSTKIEGO - DO NICZEGO

Dotychczasowe badania prowadzone zarówno w kraju, jak i za granicą wykazują, że adiuwanty wykazują działanie specyficzne. Oznacza to, że określony produkt, wzmagając skuteczność danego środka ochrony roślin, może nie wykazywać wpływu na działanie innego, a nawet pogorszyć jego działanie. Przykładem są adiuwanty olejowe wpływające na znaczne zwiększenie skuteczności chwastobójczej herbicydów sulfonylomocznikowych - ograniczają działanie herbicydów zawierających glifosat, a wszelkie adiuwanty zakwaszające z tego powodu nie nadają się absolutnie do stosowania z herbicydami sulfonylomocznikowymi. Bacznej uwagi wymagają zatem obecne na naszym rynku rekomendowane przez ich dostawców jednocześnie do wielu agrochemikaliów: herbicydów, fungicydów, insektycydów, a nawet do nawozów dolistnych. Takich "uniwersalnych" produktów aktywujących, a także modyfikujących (np. kondycjonerów wody), bez udokumentowanej badaniami przydatności do określonego środka ochrony roślin, a także niezaopatrzonych w karty bezpieczeństwa, należy się wystrzegać. Stosowanie ich na zasadzie "nie zaszkodzi, a pomóc może" jest wysoce nieodpowiedzialne, gdyż może generować dodatkowe koszty i nie przynosić oczekiwanych efektów biologicznych. Często jest też przyczyną silnego uszkodzenia chronionych roślin uprawnych lub zwiększonych pozostałości substancji czynnych w zebranych plonach. Zatem w celu niedopuszczenia do wystąpienia takich niekorzystnych sytuacji adiuwanty należy dobierać i stosować według aktualnych zaleceń. Także wszelkie dodatkowe informacje, zwłaszcza oparte na wieloletnich badaniach adiuwantów, prowadzonych w zróżnicowanych warunkach siedliskowych przez niezależne jednostki badawcze i niektórych dostawców, a także własne doświadczenia rolnika mogą być pomocne przy optymalizacji działania określonego środka ochrony roślin, zapewnieniu bezpieczeństwa roślinom uprawnym i zmniejszeniu zanieczyszczenia środowiska.

Artykuł ukazał się w wydaniu marcowym miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 23.20.223.212
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!