By prawidłowo określić porażenie pszenicy na polu trzeba pobrać reprezentatywną próbkę losową roślin. Liczba roślin w próbce zależy od ukształtowania terenu i wielkości pola. Próbka powinna liczyć co najmniej 30 roślin. Ważne jest miejsce pobierania roślin. Najlepiej jeśli robi się to, idąc po przekątnej pola. Jeśli na polu występują miejsca odróżniające się od reszty pola, np. obniżenia terenu, rośliny z tych miejsc trzeba pobrać oddzielnie. Nie wolno pobierać próbek wzdłuż dróg. W pobranej próbce określa się udział roślin porażonych lub procent porażonej powierzchni liści i porównuje się z progami szkodliwości dla danej choroby.

Progi szkodliwości chorób grzybowych zbóż wg instytutu ochrony roślin w poznaniu:

Mączniak prawdziwy zbóż (biały mączysty nalot na powierzchni liści i plew, niekiedy na pochwach liściowych):
  • początek krzewienia - 70 proc. roślin z pierwszymi objawami porażenia,
  • strzelanie w źdźbło - 15 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego,
  • pełnia kłoszenia - 5 proc. porażonej powierzchni liścia flagowego,
  • pełnia kłoszenia, wykształcanie się ziarniaków - 1 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego, flagowego lub kłosa.
Ryzyko porażenia zwiększa: wysiew odmian podatnych, wczesny i gęsty siew, ciepła i wilgotna pogoda, intensywne nawożenie azotem.

Septorioza paskowana liści pszenicy (nekrozy barwy brązowej z czarnymi punktami, na liściach górnych plamy, nekrozy wydłużone w paski):
  • krzewienie - 50 proc. roślin z pierwszymi objawami porażenia lub 1 proc. liści z owocnikami grzybni,
  • strzelanie w źdźbło - 15-20 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego lub 1 proc. liści z owocnikami,
  • kłoszenie - 10 proc. porażonej powierzchni liścia flagowego lub 1 proc. liści z owocnikami,
  • wykształcanie się ziarniaków - 1 proc. liści z owocnikami.
Ryzyko porażenia zwiększają: resztki pożniwne, wczesny i gęsty siew, deszczowa pogoda.

Brunatna plamistość liści czyli DTR (ciemne przebarwienia przechodzące w wyraźne czarne plamki, przejaśnienia prowadzące do zamierania tkanek, z czasem zasychanie liści - rozlewanie się plam i obfite zarodnikowanie):
  • krzewienie - 5 proc. porażonych roślin,
  • strzelanie w źdźbło - 5 proc. liści z plamami,
  • kłoszenie - 5 proc. liści z plamami,
  • pełnia kłoszenia, wykształcanie się ziarniaków - 1 proc. porażonej powierzchni kłosa.
Ryzyko porażenia zwiększa: pszenica jako przedplon, resztki pożniwne, wysiew odmian podatnych, ciepła i wilgotna pogoda.

Rdza brunatna pszenicy (brunatne brodawki, niekiedy z jasną obwódką, najczęściej na górnej stronie blaszki liściowej, porozrzucane przypadkowo na całej powierzchni liścia, brunatne brodawki rzadko można zobaczyć na pochwach liściowych, kłos nie jest atakowany):
  • krzewienie - 30 proc. roślin z pierwszymi objawami,
  • strzelanie w źdźbło - 10 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego,
  • kłoszenie - 5 proc. porażonej powierzchni liścia flagowego,
  • pełnia kłoszenia, wykształcanie się ziarniaków - 1 proc. porażonej powierzchni liścia flagowego.
Ryzyko porażenia zwiększa: silny rozwój choroby w roku ubiegłym, wysiew odmian podatnych, dłuższe okresy słonecznej pogody wiosną i wczesnym latem, napływ mas powietrza z południowo-wschodniej Europy.

Rdza żółta zbóż i traw (żółte lub pomarańczowe brodawki ułożone przeważnie wzdłuż nerwów liścia w paski, na plewach i wewnątrz plew lub na ościach, charakterystyczne jest występowanie tej choroby gniazdowo) :
  • krzewienie - 30 proc. roślin z objawami rdzy,
  • strzelanie w źdźbło - 20 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego,
  • kłoszenie - 10 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego lub flagowego,
  • pełnia kłoszenia - 1 proc. porażonej powierzchni liścia flagowego,
  • stadium tworzenia ziarna - 1 proc. porażenia powierzchni plewy.
Ryzyko porażenia zwiększa: duże nasilenie choroby w roku ubiegłym, wczesny siew, wysiew odmian podatnych, osypywanie się ziarniaków.

Łamliwość źdźbła zbóż (plamy owalne, soczewkowate, z bursztynowobrązową rozmywającą się obwódką, na powierzchni plam czarne przyprószenie):
  • koniec krzewienia - 25 proc. roślin z objawami choroby,
  • strzelanie w źdźbło - 25 proc. roślin z objawami choroby,
  • 1-2 kolanka - 20-25 proc. roślin z objawami choroby.
Ryzyko porażenia zwiększa: częsta uprawa zbóż na tym samym polu, wczesny i głęboki siew jesienią, gęste łany, łagodne zimy i zimne, wilgotne wiosny.

Septorioza plew pszenicy (plamy na liściach brązowe, owalne, z żółtą obwódką, niekiedy na powierzchni plam widać małe brunatne punkty):
  • krzewienie - 12 proc. roślin z objawami choroby,
  • strzelanie w źdźbło - 20 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego lub 1 proc. liści z owocnikami grzyba,
  • kłoszenie - 10 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego lub 1 proc. liści z owocnikami grzyba,
  • pełnia kłoszenia - 1 proc. porażonej powierzchni liścia flagowego lub 1 proc. liści z owocnikami grzyba,
  • stadium tworzenia ziarna - 1 proc. porażenia powierzchni plewy.
Ryzyko porażenia zwiększają: resztki pożniwne, zainfekowane ziarno, uprawa odmian krótkosłomych, deszczowa pogoda wczesnym latem.

Źródło: "Farmer" 10/2005

Podobał się artykuł? Podziel się!