Zmiany w technologii uprawy zbóż spowodowały, że chemiczna ochrona to nie tylko zwalczanie chwastów i chorób, lecz również walka ze szkodnikami. Najczęściej zwalczania wymagają: skrzypionki, mszyce i pryszczarki. W niektórych rejonach obserwuje się także masowe pojawianie się lednicy zbożowej i żółwinka zbożowego, ploniarek, wciornastków i miniarek.

W wielu częściach kraju wzrasta zagrożenie ze strony owadów żerujących na liściach zbóż. Są to przede wszystkim chrząszcze i larwy  należących do rodziny stonkowatych. Liczne pojawienie się ich podczas wzrostu źdźbła może wyraźnie ograniczyć wzrost roślin. Larwy skrzypionek potrafią zmniejszyć powierzchnię asymilacyjną dwóch górnych liści o połowę, a niekiedy nawet o 80 proc.

Duże zagrożenie dla zbóż stanowią mszyce, co wiąże się z ich zdolnością do bardzo szybkiego rozmnażania. W ochronie zbóż wiosną mają one znaczenie gospodarcze, gdy występują w świeżo wywiniętych kłosach. Późniejsza ich obecność, względnie zasiedlanie innych organów roślin, np. dolnych części źdźbeł, nie mają wpływu na ilość i jakość plonu. Na zbożach występuje ok. 70 gatunków mszyc. Znaczenie gospodarcze mają trzy: mszyca czeremchowo-zbożowa, mszyca zbożowa i mszyca różanotrawowa.

Progi ekonomicznej szkodliwości

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Znaczenie szkodników zbóż w Polsce

Z uwagi na miejsce żerowania  dzieli się na łodygowe i kwiatowe. Obydwie są tak samo szkodliwe dla zbóż. Należą do rzędu muchówek, a dorosłe owady wyglądem przypominają komary. Pryszczarki źdźbłowe, a więc heski i zbożowiec, podczas wczesnego nalotu mogą wywołać znaczne uszkodzenia, w których wyniku rośliny przeważnie giną lub wytwarzają boczne źdźbła o słabych kłosach. Wyjątkowo niebezpieczne jest uszkodzenie źdźbła głównego, gdyż wówczas roślina nie wytwarza kłosa. Duże straty powodują również larwy żerujące na starszych pędach, które łamią się podczas deszczu lub burzy. Zaatakowane rośliny łatwo poznać po nadmiernie nabrzmiałych źdźbłach i zahamowanym wzroście liścia sercowego. Późniejsze żerowanie, gdy zboża są już wykłoszone, powoduje wyginanie się źdźbła oraz złe wykształcenie i bielenie kłosów. Pryszczarki kwiatowe, np. paciornica pszeniczanka, pojawiają się podczas kwitnienia zbóż. W kwiatach i zawiązkach ziarna drobne larwy wysysają soki. Jeżeli w jednym kłosie znajdzie się wiele larw, to nie wytwarza on wcale ziarna. Kłos słabo uszkodzony wprawdzie wytwarza ziarno, ale jest ono poślednie. Ubytek plonu ziarna może dochodzić do 50 proc., a zwalczanie chemiczne zaleca się tylko w rejonach masowego pojawienia się tych szkodników.