Droga na pola uprawne może prowadzić z różnych kierunków. Jedne gatunki przenikają na nie z innych, sąsiednich siedlisk, takich jak rowy, miedze, skraje lasów czy tereny ruderalne. Natomiast kolejne są chwastami polnymi występującymi w innych krajach i trafiają do nas wraz z materiałem siewnym, na elementach maszyn sprowadzanych z zagranicy czy też drogą naturalnej migracji. W artykule przedstawione zostaną dwa gatunki chwastów - zaślaz pospolity i blekot pospolity, które na nasze pola trafiły właśnie w taki, odmienny sposób.

ZAŚLAZ POSPOLITY

Rodzaj zaślaz (Abutilon L.) liczy około 150 gatunków roślin rocznych, bylin, krzewiastych, a nawet małych drzew. Jego przedstawiciele występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej Ameryki, Afryki, Azji i Australii oraz rejonie Morza Śródziemnego. Nazwa rodzajowa pochodzi z języka arabskiego - "abutilon" - roślina podobna do malwy.

Zaślaz pospolity (Abutilon theophrasti Medik.) jest rośliną jednoroczną, jarą, należącą do rodziny ślazowatych (Malvaceae). Łodygę ma wzniesioną, cylindryczną, osiągającą do 250 cm, system korzeniowy palowy. Liście sercokształtne, brzegiem karbowane, pokryte wraz z łodygą drobnymi, miękkimi włoskami. Jest rośliną samopylną o kwiatach barwy żółtej, wyrastających na długich szypułkach w kątach liści, w górnej części łodygi. Kwiaty pojawiają się od początku sierpnia do przymrozków. Zaślaz pospolity rozmnaża się wyłącznie generatywnie. Jedna roślina może wyprodukować do kilkunastu tysięcy nasion, a każde z nich otoczone jest grubą okrywą nasienną, co przyczynia się do tego, że mogą one zachować w glebie bardzo długą żywotność, wg niektórych źródeł aż do 50 lat. Powoduje to, że wyeliminowanie zaślazu z plantacji, na której do gleby osypały się dojrzałe nasiona, jest bardzo trudne.

Zaślaz pospolity jest rośliną ciepłolubną. Pierwsze wschody pojawiają się, gdy temperatura gleby przekracza około 8°C, jednak optimum dla kiełkowania jest o wiele wyższe i wynosi 24°C. Po wykiełkowaniu rośliny rozpoczynają bardzo szybki wzrost, który intensyfikuje się podczas ciepłych letnich miesięcy. Dorosłe egzemplarze, w zależności od warunków w jakich rosną, mogą osiągać nawet ok. 3,5 m wysokości. Zaślaz jest bardzo wrażliwy na niskie temperatury i zamiera wraz z pierwszymi większymi mrozami. Jego pełen cykl rozwojowy trwa od 90 do 120 dni.