Zwalczanie szkodników rzepaku ozimego z roku na rok staje się trudniejsze. Dzieje się tak z kilku powodów. Przede wszystkim uprawa rzepaku w Polsce opiera się na intensywnej technologii produkcji tej rośliny, a ten system, jak wiadomo, wymusza intensywną ochronę chemiczną. Wielokrotne opryskiwanie plantacji środkami ochrony roślin powoduje selekcję odpornych form agrofagów i w konsekwencji dalsze negatywne efekty tego zjawiska.

W ochronie rzepaku największe trudności z powodu odporności sprawiał dotychczas słodyszek rzepakowy, ale coraz częściej zauważa się to zjawisko również u chowaczy, a zwłaszcza u chowacza podobnika.

Zjawisko odporności owadów na niektóre substancje czynne insektycydów opiera się na genetycznych mechanizmach wykształconych pod wpływem stałego nacisku selekcyjnego. Każdy gatunek ma inną historię ewolucji i wykształcił w trakcie milionów lat odrębne (choć nieraz podobne) mechanizmy przełamywania naturalnej chemicznej obrony roślin, na których żerował.

Czynniki odporności zmagazynowane są więc w puli genów każdego gatunku i różne fizjologiczne mechanizmy pozwalają szkodliwym owadom metabolizować coraz wyższe dawki substancji czynnych insektycydów. Mechanizmy behawioralne z kolei pozwalają uniknąć kontaktu z toksyną lub przetrwać niekorzystny dla owada okres. Ponieważ istnieją jednak duże różnice we wrażliwości poszczególnych gatunków atakujących rzepak, poznanie ich pozwala na właściwy dobór insektycydów.

Współczesne środki ochrony roślin zalecane w ochronie rzepaku ozimego są neurotoksynami opartymi na substancjach czynnych należących do trzech grup chemicznych, których nazwy zamieszczono w tabeli 1.

Zw iązki fosforoorganiczne

Łatwo przenikają przez powierzchnię ciała owadów oraz wchłaniane są w ich przewodzie pokarmowym. Dla szkodników są toksynami o działaniu kontaktowym i żołądkowym, a niektóre także gazowym.

Ich działanie polega na hamowaniu działania enzymu odpowiedzialnego za rozkład acetylocholiny, która jest głównym transmiterem bodźców w komórkach nerwowych owadów. Niektóre insektycydy tej grupy chemicznej wykazują większą toksyczność dla organizmu w formie metabolitów. Do ochrony rzepaku zalecana jest substancja czynna - chloropiryfos. Działa zarówno powierzchniowo, jak i wgłębnie, wnikając do tkanek liści, a także układowo, ponieważ przemieszcza się w sokach roślin, docierając do nieopryskanych lub rosnących ich części. Chloropiryfos jest substancją czynną, na którą słodyszek rzepakowy wykazuje bardzo wysoką wrażliwość. Populacje, które wykształciły odporność na niektóre pyretroidy, są nawet bardziej wrażliwe na środki zawierające tę substancję czynną, na skutek zjawiska negatywnej odporności krzyżowej z pyretroidami. Środki ochrony roślin oparte na chloropiryfosie, zaleca się stosować we wcześniejszych fazach wegetacji rzepaku.