ULTRAELEMENTY DLA ROŚLIN

Na prawidłowy wzrost i rozwój roślin zasadniczy wpływ ma ich poprawne nawożenie i dostarczenie im kompletnego zestawu makro- i mikroelementów, a także - na co wskazują wyniki wielu badań - pierwiastków, które można określić jako dobroczynne (określano je także jako tzw. ultraelementy). Szczególnie docenianymi przez producentów pierwiastkami są w ostatnim czasie krzem i tytan. Pierwiastki te, mimo że nie są zaliczane do wymienionych wcześniej grup składników niezbędnych do życia roślin, to występują naturalnie w glebach i są obecne w tkankach roślinnych. Odgrywają ważną rolę w procesach życiowych, korzystnie wpływają na kondycję roślin, co przekłada się na plon, a także na odporność roślin na warunki stresowe - zarówno abiotyczne (m.in. na przymrozki, uszkodzenia herbicydowe itp.), jak i na choroby wywołane przez patogeny. Takie „profilaktyczne” działanie jest szczególnie ważne, w warunkach, gdy z roku na rok ograniczany jest wykaz dopuszczonych do stosowania środków ochrony roślin i często jedynym sposobem ochrony pozostaje zabezpieczanie roślin przed infekcjami przez stymulowanie ich naturalnej odporności.

KRZEM

Drugi co do ilości pierwiastek budujący skorupę ziemską znalazł wiele zastosowań w technologiach elektronicznych, budowlanych jak również wielu innych gałęziach przemysłu. W ostatnich latach wyciągi roślinne zawierające aktywny krzem robią furorę w przemyśle kosmetycznym. Z punktu widzenia nawożenia gleby i odżywiania roślin krzem nie jest zakwalifikowany do żadnej z istotnych dla życia roślin grup pierwiastków. Nie jest on zaliczany ani do makroelementów ani do mikroelementów. Należy jednak podkreślić, że jest on obecny w znacznych ilościach w większości roślin, a ilość ta jest porównywalna z zawartością wapnia, magnezu, a nawet fosforu. Na przykład trawy zawierają więcej krzemu niż jakiegokolwiek innego minerału. Takie spojrzenie na problem skłania do wniosku, że krzem powinien być uznawany jako makroelement w odżywianiu roślin. W testach na sztucznych podłożach, w których nie było rozpuszczalnej w wodzie i dostępnej dla roślin formy krzemu, rośny wykazywały znaczne odstępstwa od normalnego rozwoju. Występowały objawy zaburzeń wzrostu, rozwoju i reprodukcji, oraz większa wrażliwość na substancje toksyczne, patogeny i szkodniki. W wielu testach udowodniono istotny wpływ krzemu na regulację pobierania przez rośliny składników pokarmowych. Szczególnie spektakularne wyniki uzyskano podczas badania wpływu nawożenia krzemem na pobieranie fosforu, gdzie wykazano, że krzem reguluje absorbcję fosforu na tyle istotnie, że przy nawożeniu połową dawki fosforu, rośliny nie wykazywały objawów deficytu tego pierwiastka a po analizie chemicznej liści, uzyskano statystycznie nieistotną różnicę w stosunku do roślin rosnących na podłożu z pełną dawką fosforu.