Wysokość strat zależy przede wszystkim od stopnia wylegnięcia plantacji oraz od terminu jego wystąpienia. Zapobiegać można poprzez działania profilaktyczne i stosowanie odpowiednich do danego gatunku retardantów.

Żyto jest najbardziej podatne na wyleganie w fazie kwitnienia. Pszenica ozima w fazie kwitnienia oraz w dojrzałości mlecznej ziarna. Owies bezpośrednio przed wyrzuceniem wiech, a jęczmień przed kwitnieniem oraz w fazie dojrzałości mlecznej ziarna. Największe straty w plonie ziarna, dochodzące w skrajnych przypadkach do 60 proc., występują wówczas, gdy zboże wylegnie w okresie od pełni kłoszenia do początku dojrzałości mlecznej. Zmniejsza się wtedy ilość w pełni wykształconych ziarniaków w kłosie (wzrasta procentowy udział pośladu) i obniża masa 1000 ziaren. Wylegnięcie ciężkich roślin w późnych fazach rozwojowych, tj. od końcowej fazy dojrzałości mlecznej, jest mniej groźne dla wielkości plonu, ponieważ ziarniaki są już prawie całkowicie wykształcone. Utrudniony jest natomiast zbiór, a w lata mokre może dochodzić do obniżenia lub nawet utraty jakości ziarna na skutek jego porastania. Wyleganie roślin przed kłoszeniem, a więc we wczesnych fazach rozwojowych zbóż, jest najmniej groźne w skutkach. Źdźbła są jeszcze na tyle młode i elastyczne, że górne międzywęźla powracają do pozycji pionowej.

PRZYCZYNY I ZAPOBIEGANIE WYLEGANIU

Najczęstsze przyczyny wylegania zbóż to: zbyt gęsty łan, wysokie nawożenie azotowe, niedostateczne zaopatrzenie roślin w potas, porażenie roślin przez choroby podstawy źdźbła, uprawa odmian podatnych i oczywiście intensywne opady deszczu w połączeniu z silnym wiatrem. Wyleganiu można zapobiegać poprzez zrównoważone nawożenie, ochronę chemiczną przed chorobami grzybowymi, dobór odmian o zwiększonej odporności na wyleganie oraz stosowanie regulatorów wzrostu. Działanie ich polega przede wszystkim na hamowaniu wzrostu elongacyjnego źdźbeł. Dzięki temu następuje zmniejszenie wysokości roślin, a przez to obniżenie środka ich ciężkości, co ułatwia utrzymanie pozycji pionowej w warunkach sprzyjających wyleganiu. Substancje te wpływają także na cechy morfologiczne roślin. W wyniku ich stosowania źdźbła stają się grubsze i zawierają więcej tkanek mechanicznych. Wpływają one także korzystnie na szereg procesów fizjologicznych, m.in. podnoszą zawartość chlorofilu w liściach, jak również większą aktywność reduktazy azotanowej, a tym samym zwiększenie ilości pobieranego i przekształcanego w białko azotu.