PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Potyczki w magazynie

Straty ziarna powodowane przez wołka zbożowego wynoszą aż 5 proc. przechowywanych zbóż. Jest więc o co walczyć.



W  magazynach i spichlerzach, w których przechowuje się ziarno zbóż i produkty jego przemiału, występuje wiele szkodników, zwłaszcza gryzoni, owadów i roztoczy. Doskonale przystosowały się do zamkniętych pomieszczeń i w krótkim czasie mogą zniszczyć przechowywane produkty. Szkodniki uodporniły się na wiele środków trujących lub hamujących ich rozwój, a stosowanie dużej ilości preparatów jest niemożliwe ze względu na toksyczne działanie na zdrowie człowieka.

Szkodniki zanieczyszczają ziarno też trupami, wylinkami i kałem. Powoduje to zawilgocenie i zagrzewanie zboża, powstają korzystne warunki do infekcji spowodowanych przez mikroorganizmy przenoszone na ciele szkodników, a także przez te występujące w ich kale. Procesy życiowe, które zachodzą w organizmach szkodników, powodują wzrost wilgotności i temperatury ziarna, w wyniku czego powstają jeszcze lepsze warunki do rozwoju drobnoustrojów. 

Ocenia się, że straty w przechowywaniu produktów rolniczych powodowane tylko przez szkodniki magazynowe wynoszą w skali świata ok. 10 proc., a sam wołek zbożowy niszczy w Polsce corocznie ok. 5 proc. przechowywanych zbóż. Straty są olbrzymie, dlatego warto zadbać o magazyny i spichlerze jeszcze przed sezonem. 

Owady w magazynie

W Polsce najczęściej występują w magazynach następujące owady:

wolek.kozlowski.jpg

Autor: M. Kozłowski

Opis: Chrząszcz wołka zbożowego.

Wołek zbożowy to najpopularniejszy owad magazynowy – chrząszcz wielkości 2,5–4 mm, o barwie ciemnobrązowej. Samica wygryza otwór w ziarnie, wsuwa do niego jajo i zasklepia otwór przezroczystą substancją, która szybko twardnieje. Wykluta po kilku dniach larwa całe życie spędza w ziarnie, a następnie przekształca się w poczwarkę i chrząszcza. W ciągu roku może rozwinąć się od 2 do 3 pokoleń, a w pomieszczeniach ogrzewanych nawet 10. Chrząszcze są odporne na działanie niskiej i wysokiej temperatury, mogą żyć długo w temperaturze 6–10 st.C, ale wtedy samice nie składają jaj. Wołek zbożowy unika światła, całkowicie przystosowany jest do pomieszczeń zamkniętych.

trojszyk.kozlowski.jpg

Autor: M. Kozłowski

Opis: Trojszyk ulec

Trojszyk ulec to rdzawobrązowy chrząszcz długości 2,6–5,0 mm. Uszkodzenia powodują chrząszcze i larwy, a następują szybciej, jeśli część ziarn jest połamana lub zmiażdżona. W pierwszej kolejności niszczą zarodek, co dyskwalifikuje ziarno jako materiał siewny – szkodnik produkuje duże ilości pyłu, który uniemożliwia oddychanie, powodując zagrzewanie i zawilgocenie. Trojszyk wydziela też lotne związki zapachowe – chinony, które nadają ziarnu nieprzyjemny zapach. 

Skórek zbożowy to rdzawobrązowy chrząszcz pokryty żółtymi włoskami. Jego larwy mają ciało pokryte szczecinami i pęczek włosów na odwłoku. Spożyte z paszą, wbijają się w śluzówkę przewodu pokarmowego zwierząt, co przyczynia się do stanów zapalnych, a niekiedy ich zadławienia się. Owady całkowicie niszczą ziarno, które z czasem pokrywa się kożuchem wylinek i martwych chrząszczy.

Mól ziarniak jest motylem, szkodliwe są jego gąsienice, które wgryzają się do wnętrza ziarna i częściowo zjadają jego zawartość, zaczynając od zarodka. Dodatkowo ziarniaki pozlepiane są przędzą w grudy, w których może być do kilkudziesięciu nasion. Przednie skrzydła motyla są wąskie, srebrzystoszare o żółtawym odcieniu, z szeregiem plamek.

Spichlerz surynamski to brązowy chrząszcz, żeruje w ziarnie, zaczynając od zarodka, co również dyskwalifikuje go do siewu.

mklik.kozlowski.jpg

Autor: M. Kozłowski

Opis: Mklik mączny

Mklik mączny to motyl nocny o długości 14 mm. Jego przednie skrzydła są szare, z dwiema zygzakowatymi liniami w części nasadowej i wierzchołkowej. Szkodliwe są larwy – gąsienice. Przędą one przez całe życie lepkie, jedwabne nici, które zlepiają w grudki i na nich żerują. 

Rozkruszek mączny, rozwijając się na ziarnie, wyjada głównie zarodek, co obniża zdolność kiełkowania nasion. Przy masowym występowaniu podwyższa wilgotność ziarna, sprzyjając pojawieniu się drobnoustrojów.

Groźne roztocza

Roztocza są szkodnikami wtórnymi, ponieważ nie potrafią uszkodzić zdrowych ziarniaków, tylko już porażone. Zanieczyszczają zboża odchodami, wylinkami i trupami, nadają zbożu nieprzyjemny zapach i wpływają na wzrost jego wilgotności i temperatury. W miejscach dużego zagęszczenia temperatura ziarna może wzrosnąć nawet o 2–7st.C. Roztocza na swoim ciele mogą przenosić bakterie i grzyby.

Jak je zwalczać

Walka z owadami i roztoczami jest długa i kosztowna, polega głównie na zapobieganiu kolejnym rozmnożeniem szkodników. Tutaj również bardzo ważna jest profilaktyka i zachowywanie czystości. Stare resztki ziarna i opakowania stanowią bardzo dobre siedlisko dla rozwoju owadów. Należy zrobić wszystko, aby zakażone nasiona nie trafiły do magazynu. Ziarno przed zmagazynowaniem trzeba odkazić, podobnie należy postąpić z używanymi opakowaniami i workami. Ściany magazynu można również wybielić wapnem gaszonym, które osuszy i odkazi powierzchnię.

Do zwalczania szkodników stosuje się przede wszystkim środki chemiczne trujące w postaci stałej (proszki), płynnej (roztwory) lub gazowej. Inne środki stosujemy dla ziarna przeznaczonego do spożycia, a inne dla siewnego. Ziarno poddane dezynfekcji nabiera specyficznego zapachu, który po pewnym czasie znika. Zanim to nie nastąpi, nie można ziarna poddawać przemiałowi. Chociaż środki chemiczne są najskuteczniejsze, nie zawsze można je zastosować. Pozostaje jeszcze metoda fizyczna, która polega na wyodrębnieniu szkodników za pomocą maszyn czyszczących, i działanie niskich bądź wysokich temperatur.

Gryzonie

Najbardziej znane i niebezpieczne są szczury i myszy. Straty powodowane przez te gryzonie nie ograniczają się tylko do zjadania ziarna. Zanieczyszczają one również zbiory swoimi odchodami i sierścią oraz przenoszą choroby. Gryzonie są bardzo plenne, rozmnażają się bardzo szybko. Potomstwo pary szczurów w ciągu roku może osiągnąć 1000 osobników. Drugim ważnym problemem jest ich żarłoczność.

W myśl zasady, że lepiej zapobiegać niż leczyć, ważna jest profilaktyka. Należy obowiązkowo zadbać o czystości i szczelności magazynu. Kontrolować każdą partię dostarczanego surowca i zapobiegać przenikaniu szkodników. Istotne jest utrzymanie niskiej wilgotności powietrza i temperatury (ok. 10 st.C), częste wietrzenie magazynu, czyszczenie ścian i odpadów. Oczywiście warto też stosować wszelkiego rodzaju pułapki i potrzaski na gryzonie, a także trucizny. Środków takich nie należy stosować w postaci gazów, pyłów i pary. Powinno się je zmieniać, ponieważ szkodniki po pewnym czasie uodparniają się na nie. Preparaty nie mogą być toksyczne ani dla ludzi, ani dla produktów przechowywanych w pomieszczeniach. Rzadko stosowane są metody bakteriologiczne, polegające na zakażeniu przynęty bakteriami chorób zakaźnych dla gryzoni.

Ptaki

Nie powodują znacznych szkód w magazynach zbożowych, ponieważ mają utrudnione dostanie się do ich wnętrza. Mogą jednak przenosić choroby zakaźne, pasożyty i owady. Rozdeptują i rozdziobują  ziarna, zanieczyszczają je odchodami i pierzem. Dlatego magazyn powinien być zabezpieczony przed dostępem ptaków.Okna i otwory systemu wentylacji zasłaniamy odpowiednią siatką, dbamy, aby system napowietrzania i wentylacji był drożny i sprawny.

Źródło: "Farmer" 15/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.80.198.173
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!