PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Problematyczne pluskwiaki

Problematyczne pluskwiaki Żółwinek zbożowy i lednica zbożowa mogą żerować praktycznie na wszystkich zbożach, ale największe straty powodują w uprawach pszenicy, żyta i pszenżyta

Autor: Przemysław Stażyński, Marek Mrówczyński

Dodano: 01-07-2018 07:35

Tagi:

Coraz częściej w okresie kłoszenia zbóż pojawiają się na nich szkodliwe pluskwiaki - żółwinek zbożowy i lednica zbożowa, powodując istotne straty w plonie. Najliczniej występują w południowych rejonach kraju, choć w ostatnich latach dają się we znaki także plantatorom z regionów centralnych i północno-zachodnich.



Żółwinek zbożowy i lednica zbożowa mogą żerować praktycznie na wszystkich zbożach, ale największe straty powodują w uprawach pszenicy, żyta i pszenżyta. Szkodliwe są zarówno osobniki dorosłe, jak i larwy tych różnoskrzydłych pluskwiaków z rodziny tarczówkowatych. Odżywiają się sokami roślin, żerując głównie na kłosach i dojrzewających ziarniakach, choć mogą też nakłuwać liście i pochwy liściowe (szczególnie w okresie wiosny), powodując zasychanie liści i źdźbeł. Larwy tych pluskwiaków najczęściej żerują na kłosach zbóż, na skutek czego ziarniaki są słabo wykształcone lub kłos jest wypełniony ziarniakami do połowy. Objawami są też: wcześniejsze bielenie kłosów, zwłaszcza ich końcówek, oraz białe, niewielkie plamki na liściach. Uszkodzone rośliny są zahamowane we wzroście i gorzej się wykłaszają. Uzyskane ziarno jest gorszej jakości, spada masa tysiąca nasion, a mąka z takiego ziarna nie ma wartości wypiekowej, ponieważ w czasie żerowania pluskwiaki te wydzielają ze śliny enzymy rozkładające gluten - właśnie stąd odbarwienie kłosów. Pluskwiaki poprzez wykonywane nakłucia tkanek mogą przyczyniać się także do wzrostu podatności roślin na porażanie przez sprawców chorób, szczególnie kłosów. Często uszkodzenia kłosów powodowane przez żółwinki i lednice przypisuje się błędnie wciornastkom, gryzoniom lub suszy.

ŻÓŁWINEK ZBOŻOWY

Dorosłe osobniki żółwinka zbożowego mają trapezowaty kształt ciała, długości od 8 do 11 mm. Ubarwione są w tonacji brunatno-szarej, z charakterystycznymi dwiema jasnymi plamkami na tarczce. Larwy są podobne do osobników dorosłych, ale mniejsze i pozbawione skrzydeł. W ciągu roku żółwinek rozwija jedno pokolenie. Zimują dorosłe pluskwiaki na polach lub w zaroślach w warstwie ściółki lub płytko pod powierzchnią gleby. Po przezimowaniu żółwinki przelatują na przełomie maja i czerwca na uprawy zbóż, głównie ozimych. Tam po krótkim żerowaniu i kopulacji samice składają jaja (jedna - do 200 jaj, w charakterystycznych dwóch rzędach) na liście, źdźbła i kłosy. Larwy wylęgają się po 9-16 dniach i od razu rozpoczynają żerowanie, szybko osiągając pełny rozwój. Młode larwy są początkowo jasnozielone, a po kilku godzinach ciemnieją. Dojrzałe osobniki po krótkim żerowaniu na jeszcze zielonych częściach zbóż przenoszą się na trawy, a następnie poszukują odpowiednich miejsc do zimowania.

LEDNICA ZBOŻOWA

W naszym klimacie lednica zbożowa, podobnie jak żółwinek, rozwija jedno pokolenie w ciągu roku, ale w cieplejszych regionach Europy, u naszych mniej lub bardziej oddalonych południowych sąsiadów notuje się w niektórych latach nawet dwa pokolenia tego pluskwiaka. Dorosłe osobniki osiągają długość do 10 mm, ich ciało w zarysie jest wrzecionowate. W ubarwieniu lednicy dominuje barwa żółtawo-brunatna z ciemniejszym rysunkiem w kształcie podłużnych smug na tarczce i głowie. Zimują dorosłe osobniki w ściółce lub zaroślach. Pojawiają się zwykle w kwietniu, gdy temperatura osiągnie 5-10°C, żerują początkowo na trawach. Na uprawach zbóż (głównie pszenicy i żyta ozimego) pojawiają się na początku maja, w połowie miesiąca samice składają jaja, a larwy wylęgają się po około tygodniu. Larwy pierwszego stadium są nieruchome, kolejne przemieszczają się po roślinie w poszukiwaniu właściwszego pokarmu. Dorosłe pluskwiaki pojawiają się zwykle w lipcu. Wtedy nieliczna część z nich przelatuje na zboża jare. Przed żniwami przemieszczają się ponownie na trawy, a stamtąd jesienią do zimowych kryjówek.

ZWALCZANIE

Liczebność obydwu gatunków pluskwiaków można ograniczać poprzez prawidłowe zabiegi agrotechniczne. Podorywki, wczesny wysiew zbóż jarych oraz izolacja przestrzenna od łąk, pastwisk i zarośli, a także ograniczenia zachwaszczenia przez gatunki jednoliścienne to jedne z podstawowych, niechemicznych metod zapobiegawczych. Wykonanie orki po zbiorze pozwoli wyeliminować część zimujących w glebie dorosłych pluskwiaków.

Zwalczanie chemiczne należy przeprowadzić po przekroczeniu przez te szkodniki progów ekonomicznej szkodliwości, które wynoszą odpowiednio dla żółwinka zbożowego średnio 2 larwy na 1 m2 powierzchni plantacji zbóż, a dla lednicy zbożowej średnio 2-3 dorosłe osobniki na 1 m2 w okresie wzrostu i krzewienia na wiosnę lub średnio 2 larwy na 1 m2 w fazie formowania się ziarna i dojrzałości mlecznej ziarna (dla żyta, pszenżyta i jęczmienia). W tym celu należy przeglądać po 100 roślin w 4 punktach na plantacji. Na większych plantacjach (powyżej 10 ha) takich punktów obserwacji powinno być co najmniej 6. Aktualnie zarejestrowane są insektycydy do zwalczania żółwinka zbożowego w pszenicy ozimej. Preparaty z grupy pyretroidów zawierające deltametrynę (Deka 2,5 EC, Desha 2,5 EC oraz Poleci 2,5 EC) należy stosować maksymalnie jeden raz w trakcie wegetacji w dawce 0,25 l/ha, od początku fazy widocznego trzeciego liścia do końca fazy krzewienia (BBCH 13-29). W późniejszych fazach wegetacji zbóż populacje żółwinka zbożowego oraz lednicy zbożowej będą także ograniczane przez zabiegi stosowane w tym samym okresie przeciwko mszycom, skrzypionkom i wciornastkom (aktualnie do zwalczania wciornastków w pszenicy ozimej zarejestrowany jest Fastac Active 50 ME zawierający alfa-cypermetrynę, który stosuje się w dawce 0,25-0,3 l/ha - maksymalnie 2 zabiegi podczas wegetacji).

Artykuł ukazał się w majowym numerze miesięcznika "Farmer" Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.221.147.93
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!