PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Pszenżyto jare choruje?

Pszenżyto jare choruje?

Autor: Marek Korbas, Joanna Horoszkiewicz-Janka, Jakub Danielewicz

Dodano: 02-06-2014 08:30

Tagi:

Pszenżyto jare uważa się za formę zbóż, która nie wymaga stosowania fungicydów. Jest to błędny pogląd.



Zboża jare, a zwłaszcza pszenżyto jare, uważa się za formę zbóż, która nie wymaga stosowania fungicydów, aby zlikwidować zagrożenie przez grzyby chorobotwórcze. Jest to błędny pogląd, który opiera się tylko na twierdzeniu, że pszenżyto jare wysiewane jest na wiosnę i zdecydowanie krócej trwa okres wegetacji tego gatunku, co powoduje, że grzyby będące sprawcami chorób nie zdążą pszenżyta jarego porazić w takim stopniu, aby powstały straty w plonie o znaczeniu gospodarczym. Powierzchnia uprawy pszenżyta jarego wynosi ok. 170 tys. ha, ale pszenżyto ozime uprawia się na ok. 820 tys. ha. Pszenżyto jare, gdy znajdzie się w sąsiedztwie ozimej formy tego gatunku, łatwo porażane może być przez grzyby, które stanowią zagrożenie dla ich rozwoju. Powierzchnia uprawy pszenżyta jest znacząca, a to oznacza, że zarodników różnych grzybów powodujących choroby nie będzie brakowało. Do groźnych chorób, które trzeba zwalczać, aby uzyskać wysoki plon ziarna pszenżyta jarego, należą: zgorzel siewek, mączniak prawdziwy zbóż i traw, rynchosporioza zbóż, rdza brunatna, septorioza plew (liście i kłosy), rdza żółta, brunatna plamistość liści (DTR), fuzarioza kłosów.

Przyjmuje się też niewłaściwy pogląd, że po co chronić pszenżyto, skoro ono tak słabo plonuje. Jak podaje GUS, plonowanie pszenżyta wynosi 21,2 dt/ha. Rzeczywiście jest to mało i przy takim spodziewanym plonie ochrona chemiczna z użyciem środka grzybobójczego nie ma sensu. Są też inne, sprawdzone wielokrotnie w doświadczeniach wykonanych przez COBORU wielkości plonowania, jakie można uzyskiwać, uprawiając pszenżyto jare. Jak podaje to źródło, pszenżyto jare bez szczególnych warunków co do gleby i nawożenia, ale chronione przy pomocy fungicydów plonuje przez wiele sezonów bardzo dobrze, bo zbiera się w tych doświadczeniach 64,2 dt/ha. Jest to plon, który wyraźnie wskazuje, że również pszenżyto jare warto chronić, bo wtedy uzyskiwać można taką ilość ziarna, która daje znaczny zysk.

Poniżej omówiono choroby, które są najbardziej szkodliwe w uprawie pszenżyta jarego.

Z chorób występujących w tym zbożu należy wymienić zgorzele siewek, a zatem ziarno przed siewem trzeba zaprawiać, bo gdy choroba będzie występować na plantacji, nie uzyska się odpowiedniej obsady roślin na m2, którą na glebach kompleksu żytniego uzyskuje się, gdy wysiewa się ok. 450 ziaren na m2. Gdy siejemy pszenżyto jare wcześnie, to obsada kłosów w ilości ok. 500 szt. na m2 daje gwarancję uzyskania plonu w ilości ok. 60 dt/ha. Aby zlikwidować zagrożenie przez zgorzel siewek, należy ziarno przeznaczone do siewu zaprawić przy użyciu jednej z wielu zarejestrowanych do tego celu zapraw. Do wyboru mamy kilkanaście zarejestrowanych zapraw i wszystkie są skuteczne w walce z tą chorobą.

Ważną chorobą, którą trzeba zwalczać w uprawie pszenżyta jarego, jest rdza brunatna, a także rdza żółta. Większe zagrożenie dla tych chorób występować może gdy np. uprawiać będziemy odmianę Mieszko (rdza brunatna i żółta), jak również przy uprawie takich odmian jak np. Nagano, Kargo, Dubelt (rdza brunatna). Rdza brunatna objawia się w postaci brązowych poduszeczek (uredinia) na górnej stronie blaszek liściowych, a rdza żółta w postaci liniowo ułożonych żółtych lub pomarańczowych poduszeczek na liściu. Groźne jest też porażenie kłosów przez rdzę żółtą.

Poznać takie porażenie można po zamieraniu, żółknięciu plew w kłoskach. Gdy jest to rdza żółta, pod powierzchnią plewy widoczny jest żółty pył. Jest to skupisko zarodników sprawcy rdzy żółtej. Gdy choroby nie będzie się zwalczać, straty w plonie wynosić mogą nawet do 50-60 proc. potencjalnego plonu. Trzeba być również przygotowanym do zwalczania w pszenżycie jarym rynchosporiozy zbóż i brunatnej plamistości liści (DTR) oraz septoriozy plew, której objawy są na liściach i kłosach.

Choroby te w zależności od warunków pogodowych mocno mogą obniżyć uzyskany plon. Rynchosporioza będzie silnie się rozwijać, gdy wiosna i lato będą chłodne i wilgotne. Z kolei septorioza plew i DTR na liściach szkody wyrządzają, gdy jest ciepło i umiarkowanie pojawiają się opady. Na liściach choroby te zmniejszają powierzchnię asymilacyjną. Są niepożądane na liściach górnych, czyli podflagowym i flagowym. Ich objawy to większe lub mniejsze nekrotyczne plamy o barwie brązowej. Na kłosach, jak wspomniano, ważne są takie choroby jak septorioza plew, rdza żółta i fuzarioza kłosów. O rdzy żółtej była już mowa, ale dużej uwagi wymaga septorioza plew, a w szczególności fuzarioza kłosów.

Choroby te atakując kłosy pszenżyta, silnie redukują masę tysiąca ziarna (zwłaszcza septorioza plew) i (lub) ilość ziaren w kłosie (dotyczy to głównie fuzariozy kłosów). Gdy wystąpi fuzarioza kłosów, to dochodzi zarówno do strat w plonie, jak również do obniżenia jakości zebranego plonu, bo sprawcy fuzariozy kłosów mogą wytwarzać mikotoksyny (silnie trujące dla ludzi i zwierząt). Istnieją skuteczne możliwości walki z wszystkimi wymienionymi oraz opisywanymi chorobami, trzeba tylko podjąć decyzję o wykonaniu zwalczania (patrz tabela z fungicydami do ich zwalczania i ograniczania).

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.111.185
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!