PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Septorioza plew pszenicy zabiera plon

Septorioza plew pszenicy występuje najczęściej na pszenicy, rzadziej na pszenżycie i życie. Na porażenie szczególnie narażone są odmiany o krótkiej słomie. W lata wilgotne i ciepłe choroba może powodować duże straty plonu pszenicy - nawet do 60 proc.



Gdy przegląda się fachową prasę, w której wymienione są choroby o wysokiej szkodliwości, często można spotkać nazwę "septorioza plew pszenicy". To ważna choroba występująca na pszenicy, pszenżycie, a niekiedy na jęczmieniu i życie. Znaczenie gospodarcze ma natomiast w uprawie pszenicy i pszenżyta. Praktycznie nie ma sezonu, aby nie stwierdzono występowania tej choroby na liściach i kłosach ww. zbóż. W ostatnich latach więcej zwraca się uwagę na paskowaną septoriozę liści, która atakuje głównie liście pszenicy. Szkody wyrządzane przez tę chorobę polegają na tym, że nekrozy powodowane przez grzyb znacznie zmniejszają powierzchnię asymilacyjną liści. Grzyb powodujący septoriozę plew może szkodzić na wiele sposobów. Gdy pszenica czy pszenżyto wschodzi, może on powodować zgorzel siewek, podobnie jak paskowana septorioza liści i septorioza plew powodują też plamy nekrotyczne na liściach, zmniejszając powierzchnię asymilacyjną liści. Duże szkody powstają, gdy porażeniu przez opisywaną chorobę ulegają kłosy. Najczęściej jest tak, że gdy objawy widoczne są na kłosie, to można je znaleźć również na liściach. Choroba nie jest wcale łatwa do zdiagnozowania, dlatego dość szczegółowo zostanie opisana w tym artykule.

ZACZYNA SIĘ OD DOLNYCH LIŚCI

Septoriozę plew powoduje grzyb Phaeosphaeria nodorum (wcześniej Leptosphaeria nodorum) - stadium doskonałe i Stagonospora nodorum stadium konidialne. Pierwotnym źródłem choroby są resztki pożniwne (liście, źdźbła, plewy porażone przez grzyb), na których powstają pseudotecja, czyli owocniki stadium doskonałego grzyba Phaeosphaeria nodorum powodującego septoriozę plew, które wytwarzają askospory. Na resztkach tych są też piknidia (owocniki) stadium konidialnego uwalniające zarodniki konidialne piknospory. Z tych resztek zarodniki dostają się na liście rosnącej pszenicy już jesienną, a później wiosną. Z nekroz na dolnych, starszych liściach zarodniki zostają przeniesione i dokonują porażenia liści flagowych. Z kolei z górnych liści trafiają na plewy.

Objawy na liściach to początkowo plamy punktowe o barwie brązowobrunatnej z chlorotyczną otoczką. Plamy z czasem ulegają powiększeniu są często kształtu soczewkowatego łączą się ze sobą i przyjmują nieregularny kształt. Na powierzchni plam widoczne są owocniki grzyba. W dni o wysokiej wilgotności powietrza z dojrzałych owocników (piknidiów) wydostają się zarodniki konidialne. Gdy pada deszcz i kropla spadnie na wydostające się zarodniki w postaci wstęgi śluzu, to zarodniki przemieszczają się w każdym kierunku i porażają także plewy na kłosie. Na plewach choroba objawia się w postaci brązowych lub fioletowobrunatnych plam. Zmiany chorobowe widoczne są na górnej części plewy i następnie rozwijają się ku dołowi. Na powierzchni plam pojawiają się kuliste owocniki, o których mowa była przy opisie choroby na liściach. Również z tych owocników uwalniają się zarodniki konidialne. W czasie omłotów zarodniki z plew trafiają też na ziarno, które może stanowić materiał siewny.

Objawem septoriozy jest też nekroza osadki kłosków. Oznacza to zahamowanie dopływu asymilatów do tworzącego się ziarna. W ten sposób dowiadujemy się, jak powstają straty sięgające nawet 60 proc. potencjalnego plonu. W kłosie jest wiele ziaren, ale gdy jest on porażony, ziarno nie wykształca się w pełni, jest drobne. To jedna z najistotniejszych przyczyn utraty plonu. Trzeba jeszcze wspomnieć o objawach, które występują na dokłosiu. Są to niewielkie plamy brunatne w postaci kresek. Nekrozy te powodują osłabienie tej części źdźbła, które odpowiada za utrzymanie kłosa. Gdy zboże z powodów np. niekorzystnych warunków pogodowych oczekuje na zbiór, następuje łamanie chorej osadki i kłosy spadają na glebę, co powoduje dodatkowe straty.

SKUTECZNA OBRONA

Zwalczanie septoriozy plew realizowane jest w ramach zabiegu T-2. Oprysk w tym terminie mniejsza ilość zarodników, które mogą dotrzeć do kłosów. Jednak zasadniczy zabieg zwalczania septoriozy plew należy wykonać, wówczas gdy pszenica lub pszenżyto są już wykłoszone. Ze względu na dużą szkodliwość choroby próg szkodliwości, który jest wskazaniem do wykonania zabiegu opryskiwania, to w fazie pełni kłoszenia 1 proc. porażonej powierzchni liścia flagowego lub pierwsze objawy na kłosie. Termin zwalczania jest bardzo ważny i powiązany powinien być z warunkami pogodowymi i monitoringiem występowania choroby. Występowanie choroby jest związane z obecnością grzyba we wcześniejszych fazach rozwojowych pszenicy. W przypadku, gdy choroba rozwijała się w fazie BBCH 39 (widoczny języczek liściowy ostatniego liścia), to z dużym prawdopodobieństwem rozwijać się też będzie w fazie BBCH 75 (pełna dojrzałość mleczna ziarniaków). Zabieg należy wykonać w fazie kłoszenia (BBCH 51-59), czyli od początku kłoszenia do zakończenia kłoszenia. Istnieje możliwość przedłużenia zastosowania ochrony chemicznej do fazy BBCH 71-75 (faza dojrzałości wodnej do dojrzałości mlecznej ziarna), co może mieć miejsce, gdy warunki do rozwoju choroby na początku kłoszenia były niesprzyjające.

Przypomina się, że użyty w tym czasie fungicyd powinien spełniać warunki związane z okresem karencji. W tabelach podano przykłady wielu środków grzybobójczych do walki z septoriozą plew występującą w okresie, gdy zboża są wykłoszone. Jak widać, wybór jest duży. Można tam znaleźć fungicydy zawierające pojedynczą substancję czynną, więcej jest środków o dwóch substancjach czynnych. Są też fungicydy trójskładnikowe i mieszaniny środków zawierających trzy lub cztery substancje czynne. Dobór środków uwzględnia potrzebę zastosowania do walki z septoriozą plew różnych substancji czynnych z różnych grup chemicznych o odmiennym sposobie działania. Znaczącą rolę w walce z tą chorobą odgrywają substancje czynne z grupy strobiluryn, triazoli, karboksyamidów, benzimidazoli.

Zastosowanie fungicydu w odpowiednim terminie pozwala kontrolować zdrowie kłosów pszenicy i pszenżyta. Jednak warto pamiętać o zasadzie: lepiej wcześniej niż za późno. Jest to uzasadnione, gdyż utajniony rozwój choroby odbywa się przez 7-14 dni. To dobry czas, aby zastosować jeden z fungicydów działających układowo. W przypadku, gdy się tego nie zrobi, straty w plonie są duże.

Artykuł ukazał się w numerze 5/2016 miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • Mantos 2016-06-02 23:06:10
    Choroba nie jest wcale łatwa do zdiagnozowania – to prawda czasem można się oszukać, o chwilowo dobrze jest. Można zastosować np. Vertisan, albo ewentualnie lepszy seguris opti.
  • Prof. 2016-05-29 18:29:21
    Bambry ledwo zdążą zasiać 300ha a potem przez nich niedbałość porażają wszystkie pola
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.158.30.219
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!