Każdy kierunek uprawy jęczmienia ma specyficzne wymagania jakościowe. Jednak niezależnie od przeznaczenia ziarno powinno być dorodne i zdrowe. Warunku tego nie spełnią plantacje opanowane przez choroby. Do chorób najczęściej atakujących uprawy jęczmienia jarego należą: mączniak prawdziwy, plamistość siatkowa, rdza jęczmienia i rynchosporioza.

Jeżeli nasiona były dobrze zaprawione, pożądaną zdrowotność roślin zapewni często jednorazowe przeprowadzenie zabiegów w okresie wegetacji. Zaprawianie nasion ma charakter zapobiegawczy, natomiast opryski przeprowadza się po rozpoznaniu choroby lub profilaktycznie, w wypadkach wystąpienia zagrożeń wywołanych przebiegiem pogody (temperatura + wysoka wilgotność powietrza), nadmiernym zagęszczeniem łanu lub przenawożeniem azotem.

Celem każdego zabiegu powinno być uzyskanie dobrej skuteczności przy możliwie niskich nakładach finansowych. Kierując się takimi przesłankami specjaliści IUNG i IOR od trzech lat przeprowadzają w Stacji Doświadczalnej w Baborówku (Wielkopolska) doświadczenia łanowe z różnymi fungicydami zalecanymi w ochronie jęczmienia jarego.

W przeprowadzonych doświadczeniach każdy ze sprawdzanych środków grzybobójczych powodował przyrosty plonów, jednak skuteczność zabiegów w dużym stopniu zależała od pogody. W latach 2002-2003 przeciętny przyrost plonu wynosił 0,4 t z hektara i w wilgotnym roku 2004 – 0,7 t z hektara.

Poza przebiegiem pogody skuteczność zabiegów zależała od substancji biologicznie czynnych zawartych w fungicydach. Różnice skrajne między porównywanymi w doświadczeniach preparatami w roku 2002 wynosiły 16 proc. w 2003 r. – 17 proc. i w 2004 r. – 52 proc. Efekty zwalczania chorób przedstawiono w tabeli.

Rolnika interesuje przede wszystkim opłacalność przeprowadzonego zabiegu. Ceny fungicydów użytych w doświadczeniu w kolejnych latach były względnie stałe, natomiast uzyskane przyrosty plonów i ceny ziarna w trzech kolejnych latach różniły się znacznie. Z wyliczeń wynika, że wykonanie zabiegu pozwala na uratowanie znacznej części plonów, przede wszystkim poprzez poprawę dorodności ziarna. Jednak najwyższy przyrost plonu nie zawsze jest najbardziej opłacalny. W celu uzyskania jednoznacznego przyrostu wartości plonu, przed podjęciem decyzji o przeprowadzeniu oprysku fungicydem należy rozpoznać występujące na plantacji choroby. Następnie kierując się skutecznością oraz kosztem zabiegu, dobrać środek zawierający substancję aktywną, najlepiej zwalczającą występujące w jęczmieniu patogeny.

Choroba Widoczne objawy Mączniak prawdziwy  Na liściach i pochwach liściowych tworzy się widoczny gołym okiem mączysty nalot – są to skupienia grzybni. Później pod grzybnią tworzą się ciemne nekrotyczne plamy. Choroba ze względu na objawy i częste występowanie stosunkowo łatwa do rozpoznania, ale tylko na początku jej pojawienia się. Rynchosporioza zbóż Początkowo pojawiają się wodniste zielonkawe plamy, które później bledną i tworzą się wydłużone, owalne, biało-szare nekrotyczne plamy. Plamy otoczone są ciemnobrunatna obwódką. Porażeniu ulegają głównie liście. Wilgotna pogoda i temperatury poniżej 24 st.C sprzyjają rozwojowi choroby. Plamistość siatkowa Choroba trudna do rozpoznania. Dwa typy objawów: siatka (net) i plama (spot). Typ net – na liściach nieregularnie brązowe plamy o siatkowatym wzorze, otoczone rozjaśnioną tkanką. Typ spot – długie, owalne, brązowe nekrotyczne plamy. Rozwojowi choroby sprzyja ciepła i wilgotna pogoda. Rdza jęczmienia Na górnej stronie liścia widoczne są początkowo bardzo małe „poduszeczki” (skupienia zarodników) barwy pomarańczowej, nieco później, przeważnie na dolnej stronie liści brązowo-czarne. Niekiedy objawy występują również na pochwach liściowych i źdźbłach. Silnie porażone liście przedwcześnie zasychają.

Choroby Substancja aktywna Średnia skuteczność zwalczania patogenu (proc.) Mączniak prawdziwy  Strobiluryny + triazole + morfoliny 100   Triazole + morfoliny 96,6-97,4   Triazole 92,1   Benzimidazole + triazole 95   Triazole + strobiluryny 99,4 Plamistość siatkowa  Strobiluryny + triazole + morfoliny 100   Triazole + morfoliny 100   Triaz  100   Benzimidazole + triazoleole 100   Triazole + strobiluryny 100 Rdza jęczmienia  Strobiluryny + triazole + morfoliny 100   Triazole + benzimidazole 100   Triazole + morfoliny 99,3   Triazole + ketoaminy 99,3   Morfoliny + triazole 99,1

Źródło: "Farmer" 09/2005

Podobał się artykuł? Podziel się!