PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Szkodniki w natarciu na rzepak ozimy

Ruszenie wiosennej wegetacji to początek walki ze szkodnikami w rzepaku ozimym. Brak ochrony przed tymi agrofagami prowadzi do zmniejszenia plonu nawet o 50 proc.



W okresie wegetacji rzepak ozimy narażony jest na porażenie agrofagami, czyli patogenami wywołującymi choroby, chwastami oraz innymi szkodniki. Wśród nich najgroźniejsze są te ostatnie. Jak oceniają naukowcy, w polskich warunkach średnie straty w plonach rzepaku ozimego wywołane przez wszystkie szkodniki oceniane są na 15-50 proc., a niekiedy mogą spowodować całkowite zniszczenie plantacji. Głównymi przyczynami wzrostu zagrożenia rzepaku przez niektóre szkodniki są: uproszczenia agrotechniczne, zwiększenie powierzchni uprawy, "skrócenie" zmianowań, a także zmiany agroklimatyczne (w szczególności wzrost temperatury powietrza oraz brak mroźnych zim).

W Polsce największe zagrożenie ze strony szkodników występuje wiosną. Rośliny wchodzą w okres intensywnego rozwoju, zwiększa się ich biomasa nadziemna, w związku z czym szkodniki mają swobodne miejsce żeru. W pierwszej kolejności rośliny narażone są na atak ze strony chowaczy łodygowych.

CHOWACZ GRANATEK

Najwcześniej pojawia się chowacz granatek (Ceutorhynchus sulcicollis), który atakuje rzepak wczesną wiosną, w fazach BBCH 20-29, czyli po ruszeniu wiosennej wegetacji i w trakcie formowania pędów bocznych, co na skutek ocieplenia klimatu w Polsce następuje często już na początku marca. Najliczniej występuje na południu kraju oraz w Wielkopolsce. Samice składają jaja u nasady roślin. Larwy wgryzają się do pędów i szyjki korzeniowej.

Prowadzi to do ich zginania, łamania oraz gnicia. Uszkodzenie szyjki korzeniowej wywołuje u roślin reakcję obronną w formie "krzewienia" rzepaku. Powoduje to opóźnienie jego wzrostu i rozwoju oraz nierównomierne dojrzewanie. Silne uszkodzenie szyjki korzeniowej i pędu może spowodować zasychanie oraz zamieranie roślin.

CHOWACZ BRUKWIACZEK

W podobnym terminie (BBCH 20-29) na plantacjach pojawia się chowacz brukwiaczek (Ceutorhynchus napi), który na plantacje rzepaku nalatuje, gdy temperatura gleby wynosi 5-7°C, a temperatura otoczenia osiągnie 10-12°C.

Jest to chrząszcz osiągający maksymalnie 4 mm długości. Głowa jest wydłużona w cienki, wygięty do dołu ryjek. Ciało i pokrywy skrzydeł są jednolicie szare, bez plamek, a nogi - długie, silnie zbudowane. Chrząszcze zimują w glebie na polach po roślinach kapustowatych. Po dokonaniu żeru uzupełniającego samice składają jaja do otworów wygryzionych w młodych częściach łodyg, najczęściej ok. 1 cm poniżej wierzchołka pędu. Po ok. 11-20 dniach wylęgają się larwy, które żerują wewnątrz łodyg. W uszkodzonych miejscach dochodzi do pękania łodyg, przez co rośliny przedwcześnie dojrzewają i osypują nasiona. Gatunek ten szczególnie licznie występuje w województwach zachodnich.

CHOWACZ CZTEROZĘBNY

Na przełomie marca i kwietnia na rzepak (BBCH 25-29) zaczyna nalatywać chowacz czterozębny (Ceutorhynchus quadridens). Zasiedlanie plantacji przeciąga się niemal do początku kwitnienia. Samice nakłuwają pędy, ogonki liściowe i nerwy liści w celu złożenia jaj. Larw może być od kilku do kilkudziesięciu w roślinie. Żerują w ogonkach liściowych, nerwach głównych i we wnętrzu łodyg. Początkowo jedyne zauważalne objawy to ślady po nakłuciach. W późniejszym okresie rośliny żółkną i następuje zahamowanie ich wzrostu. Duże zagrożenie stwarzają wtórne infekcje różnymi patogenami wnikającymi przez uszkodzenia w łodygach, głównie suchą zgnilizną kapustnych i zgnilizną twardzikową. Szkodnik ten występuje na terenie całej Polski.

Do przepoczwarczenia dochodzi w glebie, skąd wychodzą osobniki dorosłe. Chrząszcze osiągają maksymalnie 3 mm długości, są brązowe, a na pokrywach skrzydeł m ają białawą plamę.

ZWALCZANIE CHOWACZY

Podstawowym a zarazem najskuteczniejszym sposobem jest metoda chemiczna. Wybór terminu zabiegu powinien być podjęty na podstawie monitoringu konkretnej uprawy. Najtańszym i najprostszym sposobem jest użycie żółtych naczyń wypełnionych wodą, które wystawia się na plantacji 20-25 m od ich brzegu. Zawartość należy kontrolować co 2-3 dni. Brak naczyń zdecydowanie utrudnia wychwycenie momentu masowego pojawu szkodników, co skutkuje opóźnieniem przeprowadzenia oprysku i odbije się później na plonie.

Cennym źródłem informacji na temat nalotu szkodników jest Internetowy System Sygnalizacji Agrofagów prowadzony przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa, w którym dla każdego powiatu w kraju umieszczane są informacje o pojawieniu się na polach groźnych agrofagów. Wiele firm środków ochrony roślin również w swojej ofercie ma systemy informujące o pojawiających się zagrożeniach.

Pod uwagę należy również wziąć próg szkodliwości - nasilenie szkodników, gdy wartość spodziewanej straty w plonie jest wyższa od łącznych kosztów zabiegów. Progi ekonomicznej szkodliwości agrofagów są jednymi z najważniejszych oraz najtrudniejszych do określenia aspektów chemicznej ochrony roślin. Wartości progu szkodliwości nie można traktować jednoznacznie, ponieważ w dużym stopniu uzależniony jest on od fazy rozwojowej roślin i warunków klimatycznych.

Dla opisanych wcześniej szkodników wartości te wynoszą:

chowacz granatek - 20 chrząszczy na naczynie w ciągu 6 dni,

chowacz brukwiaczek - 10 chrząszczy w żółtym naczyniu w ciągu 3 dni lub 2-4 chrząszczy na 25 roślinach,

chowacz czterozębny - 20 chrząszczy w żółtym naczyniu w ciągu 3 dni lub 6 chrząszczy na 25 roślinach.

Odmiany rzepaku wcześnie wznawiające wegetację są uszkadzane w większym stopniu przez chowacze i w związku z tym wymagają staranniejszej ochrony.

W świetle zapisów integrowanej ochrony roślin oprócz korzystania ze środków ochrony roślin trzeba również dbać o prawidłową agrotechnikę. Zabiegi uprawowe w tym podorywka i orka, unikanie uprawy roślin kapustowatych po sobie, izolacja przestrzenna między uprawami ograniczają pojawienie się szkodników.

Artykuł ukazał się w wydaniu marcowym miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • witol 2017-04-07 10:09:51
    no i są. u mnie było 14 chowaczy w żóltym naczynu na jednym polu i poleciałem na opryskiem Karate które dobrze je wyczyściło. Przynajmniej w tym roku jest na co pryskać bo rzepak wszedzie ładnie przezimował
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.163.22.209
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!