PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wpływ temperatury na skuteczność herbicydów

Wpływ temperatury na skuteczność herbicydów

Autor: Adam Paradowski

Dodano: 15-10-2014 08:38

Substancje czynne herbicydów różnią się minimalną temperaturą, przy której skutecznie działają.



Warunki pogodowe to jeden z podstawowych czynników bezpośrednio wpływający na procesy życiowe roślin, zarówno uprawnych, jak i chwastów. Każda ingerencja w układ roślina-klimat może wywołać nie zawsze łatwe do przewidzenia reakcje. Czynnikiem zakłócającym ten układ jest z pewnością stosowanie chemicznych środków chwastobójczych.

Założeniem stosowania herbicydów jest wyeliminowanie zachwaszczenia. Jednak wrażliwość chwastów jest związana z procesami biochemicznymi, które zachodzą tylko w określonych przedziałach temperatur. Wysokość temperatury jest czynnikiem wpływającym na szybkość przebiegania wielu procesów biologicznych, stąd jest związana ze skutecznym zwalczaniem chwastów. W momencie wprowadzenia do wrażliwej rośliny toksycznych związków jej organizm zaczyna się bronić. Jeżeli w tym okresie nie ma sprzyjających warunków do działania toksyn, "zaatakowany" chwast posiada więcej czasu, by związki trujące rozłożyć do nieaktywnych. W końcowym rozliczeniu nie uzyskujemy pożądanego efektu chwastobójczego. Herbicydy do zabiegu należy wybrać nie tylko pod kątem potrzebnego zakresu zwalczanych chwastów, ale także konieczne jest uwzględnienie warunków zewnętrznych - w tym temperatury otoczenia. W załączonej tabeli zestawiono substancje aktywne zgodnie z rosnącą temperaturą minimalną potrzebną do zapoczątkowania procesu zwalczania chwastów. Zamieszczono także temperatury optymalne oraz maksymalne, których przekroczenie grozi zniszczeniem rośliny uprawnej. Tego typu efektów nie obserwuje się jesienią, są one charakterystyczne dla terminów głównie późnej wiosny.

Jesienny termin zabiegów charakteryzuje się znaczną liczbą zabiegów wykonywanych bezpośrednio po siewie. Działanie tego typów herbicydów na ogół nie jest związane z temperaturą powietrza. Cechą charakterystyczną działania herbicydów doglebowych jest ich wnikanie do nasion w momencie kiełkowania. Czyli decydującym czynnikiem jest temperatura gleby i indywidualne cechy nasion związane właśnie z temperaturą, podczas której zaczynają kiełkować. Dla większości chwastów wschodzących jesienią przedział ten waha się w granicach 2-5oC. Takie warunki panują podczas siewu, dlatego wielu producentów herbicydów doglebowych nie informuje w ogóle o wymaganej temperaturze podczas zabiegu. Przykładami takimi może być stosowany w rzepaku chlomazon (np. Command) czy w zbożach bardzo popularny diflufenikan (np. Legato). W literaturze można spotkać dane o działaniu tego preparatu od 8oC, ale praktyka wyklucza tę informację.

Analizując tabelę, intryguje minimalna temperatura dla chlorotoluronu wynosząca minus 3oC (!). Oczywiście oznacza to, że cechy fizykochemiczne tego związku pozwalają na wykonanie zabiegu w tej temperaturze (ciecz opryskowa nie zamarza i nie zmienia swoich cech). Jednak działanie chwastobójcze rozpoczyna się w momencie nastania temperatur powyżej zera. Fluorochloridon (Racer) to przykład herbicydu doglebowego, którego producent zamieścił uwagę, że temperatura podczas zabiegu jest nieistotna. Podobnie informuje (ale tylko w ulotce) producent jednego z nowszych na naszym rynku preparatu Boxer (prosulfokarb), że działa w każdej temperaturze powyżej 0oC. Inna doglebowa substancja aktywna pendimetalina może być stosowana, gdy panuje 0oC, jednak zdecydowanie lepsze działanie rozpoczyna się od 5oC. Ta wyższa wartość jest związana z możliwością nalistnego stosowania tej substancji, wtedy przez liście chwastów wnika ona lepiej. Podobne działanie wykazuje izoproturon (Protugan), który jako pojedyncza substancja jest stosowany tylko nalistnie, natomiast jako komponent wielu środków stosowany jest także doglebowo.

Specyficznym herbicydem jest Kerb (propyzamid), który szczególnie dobrze działa w niskich temperaturach. Zero stopni uznane za temperaturę minimalną dla tego herbicydu jest zarazem temperaturą optymalną. Warto zwrócić uwagę, że temperatura maksymalna to zaledwie 15oC. Cechy te można bardzo dobrze wykorzystać, stosując go w rzepaku. Zabiegi mogą być wykonane bardzo późną jesienią, gdy następuje obniżenie temperatury, zwłaszcza że środek ten szybciej rozkłada się na świetle. Stosowany później, gdy dni są coraz krótsze - działa dłużej, czyli bardziej skutecznie. Wydawałoby się pewną niekonsekwencją określanie minimalnej temperatury działania chlorosulfuronu (Glean i generyki) w przedziale od 0 do 8oC. Stosowany w zbożach doglebowo lub nalistnie na młode chwasty nie posiada większych wymagań, ponieważ działa wtedy głównie przez glebę. Jednak wykorzystywany do odchwaszczania użytków zielonych, na których jest pobierany także przez liście i to znacznie starszych chwastów, wymaga wyższych temperatur.

Kolejny preparat o bardzo małych wymaganiach to Axial 100 EC. Już skutecznie działa w temperaturze ok. 1oC, a bardzo skutecznie, gdy w otoczeniu panuje temperatura w granicach 4-5oC. Jest to specyficzny graminicyd zwalczający w zbożach tylko chwasty jednoliścienne. Z grupy tego typu preparatów jako jedyny jest zalecany do zabiegów jesiennych.

Chlopyralid (np. Lontrel 300 SL) jesienią jest masowo wykorzystywany do odchwaszczania rzepaku i mimo wysokiej selektywności, dużo rzadziej w zbożach. W zależności od literatury, spotyka się informacje o początku działania tego preparatu już od 3 lub 6oC. Obie wartości są dość dogodne do zabiegów jesiennych. W rzepakach również masowo, głównie do zwalczania samosiewów zbóż, stosuje się graminicydy. Z chemicznego punktu widzenia są podzielone na dwie grupy, popularnie nazywane "fop" i "dym". Różnice te rzeczywiście są tylko "chemiczne", preparaty zwalczają chwasty i reagują na czynniki zewnętrzne w bardzo podobny sposób. Ustalono, że działanie tych wszystkich preparatów (ok. 20) rozpoczyna się w przedziale 5-8oC.

Środki sulfonylomocznikowe zalecane tylko do zabiegów nalistnych, tak jak Huzar (jodosulfuron) czy mieszaniny fabryczne np. z mezosulfuronem (Alister, Atlantis), wymagają raczej wyższych temperatur. Dolna granica to ponad 6oC, ale dobrze jeżeli minimalna jest jeszcze wyższa i wynosi nawet 10oC.

Minimalna temperatura czasami staje się barierą dla wykonania zabiegów herbicydami zawierającymi 2,4-D, MCPA, dichloroprop, mekoprop i dikambę. Są to tak zwane regulatory wzrostu, które wymagają 8-12oC. Zwłaszcza w późno sianych zbożach zabieg taki czasami jest niemożliwy. Ryzykować nie ma sensu, plantacje odchwaszczane w niższych temperaturach wyglądają jakby w ogóle nie wykonano w nich zabiegu zwalczania chwastów.

Jedną z najbardziej popularnych substancji aktywnych jest nieselektywny glifosat reprezentowany przez Roundup i wiele odpowiedników. Rolnicy często chcą go wykorzystać do całkowitego niszczenia roślinności jesienią. Każdy zabieg wykonany na suche rośliny w temperaturze powyżej zera, bez względu na późniejszy przebieg pogody, będzie zabiegiem skutecznym.

Temperatura nie jest czynnikiem niezależnym od innych elementów otoczenia. Wpływa na nie oraz niejednokrotnie jest od nich uzależniona, modyfikując własne oddziaływanie. Dlatego warto zapoznać się z specyficznymi sytuacjami, w których temperatura jest głównym "bohaterem".

Jeżeli panuje zbyt niska temperatura (także wilgotność) umożliwiająca działania herbicydu, zgodnie z zaleceniami należy dawkę podnieść do maksimum (jednocześnie jest to zwiększenie kosztów zabiegu).

W niektórych przypadkach zbyt niską temperaturę można "zastąpić" dodatkiem adjuwanta, zgodnie z zaleceniem etykiety.

Należy wiedzieć, że niektóre doglebowe substancje aktywne, takie jak np. metazachlor, gdy po zabiegu nastąpią silne opady deszczu, mogą spowodować zahamowanie wzrostu roślin lub deformację liści rzepaku, zwłaszcza w niskich temperaturach. Objawy te są szczególnie widoczne wówczas, gdy rzepak uprawia się na glebach lekkich i piaszczystych, mają one jednak charakter przejściowy i nie wpływają na przezimowanie oraz plonowanie rzepaku.

Niektóre substancje aktywne są bardzo lotne. Np. podczas stosowania chlomazonu w wysokich temperaturach może dojść do zjawiska inwersji. W praktyce polega to na unoszeniu się oparów cieczy roboczej i po ochłodzeniu opadniecie jej w promieniu nawet kilkuset metrów. Jeżeli spadną na rośliny wrażliwe, mogą spowodować ich uszkodzenie lub zniszczenie.

Informacja o minimalnej temperaturze oznacza (oprócz glifosatu), że preparat powinien być zastosowany w określonej temperaturze, która powinna się utrzymywać przez okres ok. tygodnia po zabiegu, chociażby przez kilka godzin dziennie.

To samo zagadnienie często jest sformułowane w etykiecie, że dany preparat można stosować, jeżeli przez tydzień po zabiegu średnia temperatura dobowa nie jest niższa niż (różne wartości w zależności od preparatu) oC. Warto wiedzieć, że średnia temperatura dobowa jest terminem typowo meteorologicznym. Możliwości jej obliczania są różne. Jest to zawsze średnia arytmetyczna z kilku pomiarów. Dokładna średnia obejmuje średnią z ośmiu pomiarów o godzinach 00.00; 03.00, 06.00,09.00, 12.00, 15.00, 18.00 i 21.00. Jako prawidłowy (chociaż mniej dokładny) przyjmuje się czterokrotny pomiar z godzin parzystych lub nieparzystych. Również jako średnia temperatura dobowa jest akceptowana średnia z minimalnej i maksymalnej temperatury, jaką zanotowano podczas doby. W praktyce najłatwiej jest uzyskać dane z najbliższej stacji meteorologicznej. Wykonywanie pomiarów samemu jest utrudnione ze względu na odczyty podczas nocy (ewentualnie można je pominąć i posługiwać się średnią z trzech pomiarów). Najłatwiejszym rozwiązaniem jest zaopatrzenie się w termometr minimum-maximum.

Często stosuje się mieszaniny herbicydów przygotowywane tuż przed zabiegiem w zbiorniku opryskiwacza, których temperatury działania są zupełnie inne. Wykazano tendencje, że mieszanina skutecznie działa, zastosowana w temperaturze komponentu, który zaczyna działać w niższej temperaturze.

Zastosowanie herbicydu w zbyt niskiej temperaturze na ogół nie uszkadza rośliny uprawnej, ale nie wykazuje działania chwastobójczego. Preparaty stosowane w zawysokich temperaturach skutecznie niszczą chwasty, ale wywołują stres, uszkodzenia, a nawet całkowite zniszczenia rośliny uprawnej.

Na zakończenie jeszcze jedna bardzo praktyczna rada. Przed zabiegiem należy temperaturę mierzyć, ale nie odczytywać jej z termometru umieszczonego na budynku gospodarskim lub mieszkalnym. Nie należy korzystać z komunikatu radiowego lub telewizyjnego. Temperaturę należy zmierzyć w miejscu zabiegu.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • jasiek 2014-10-16 19:50:04
    2-3 lata temu byłem na szkoleniu gdzie była dyskusja z autorem i wówczas twierdził on (ku mojemy zdziwieniu), że temperatura nie ma wpływu na działanie herbicydów...
  • ikcomas 2014-10-16 07:44:18
    no właśnie też szukałem, myślałem że tylko ja nie widzę
  • xsd 2014-10-15 19:58:25
    dlaczego nie ma tabelki
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.23.251
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!