PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Występowanie chorób liści kukurydzy w Polsce, czy wzrasta ich znaczenie?

Występowanie chorób liści kukurydzy w Polsce, czy wzrasta ich znaczenie?

Autor: Artykuł promocyjny dostarczony przez firmę BASF

Dodano: 09-04-2014 09:00

Istotnym czynnikiem wpływającym na plonowanie kukurydzy jest występowanie chorób poważnie ograniczających jej funkcje życiowe. Sprawcy chorób byli do niedawna niedocenianą grupą agrofagów występujących na roślinach kukurydzy.



Według najnowszych badań mogą one być przyczyną 20-30% strat w plonach a lokalnie nawet 80%. W Polsce południowej dominującą chorobą okresu wegetacji kukurydzy jest żółta plamistość liści kukurydzy (Setosphaeria turcica). W późniejszych fazach rozwojowych często także występuje drobna plamistość liści kukurydzy (Kabatiella zeae) oraz rdza kukurydzy (Puccinia sorghi). Kolby kukurydzy są często zasiedlane przez grzyby rodzaju Fusarium, których występowanie wpływa na skażenie ziarna mikotoksynami, pogorszenie jego, jakości zarówno jako materiału rozmnożeniowego, jak i przetwórczego na paszę lub konsumpcję oraz utrudnia przechowywanie.

Wraz ze wzrostem częstotliwości uprawy kukurydzy wzrasta zagrożenie tej uprawy przez porażenie grzybami chorobotwórczymi, nie tylko przenoszonymi przez zainfekowane ziarno lub glebę, ale także przez pozostające na polu resztki roślin. Najczęściej źródłem chorób okresu wegetacji są resztki pożniwne, które przy częstym następstwie uprawy kukurydzy po sobie są podstawowym źródłem infekcji.

Drobna plamistość liści kukurydzy (Kabatiella zeae)

Choroba ta występuje w różnych rejonach świata, w tym także w Polsce jednak obserwowana jest jedynie na roślinach kukurydzy. W sprzyjających warunkach środowiska może silnie infekować rośliny i wywoływać znaczne straty w plonach. Potęgowane są one przez silne występowanie fuzariozy na osłabionych przez drobną plamistość liści kukurydzy roślinach.

Objawy drobnej plamistości liści kukurydzy występują na blaszkach i pochwach liściowych oraz na liściach okrywających kolby w postaci drobnych, jasnych, przeświecających plam o średnicy 2-5 mm z czerwonobrunatną obwódką oraz chlorotycznym pierścieniem wokoło. Fot. 1 i 2. Z czasem środkowa część plam brunatnieje i wykrusza się. Większe skupienia plam powstają wzdłuż nerwów i na brzegach liści. Silne porażenie prowadzi do przedwczesnego zamierania liści, a niekiedy nawet całych roślin. Patogen zimuje w postaci grzybni w nasionach oraz we fragmentach porażonych roślin pozostających na polu.

Rdza kukurydzy (Puccinia sorghi)

Jest rozpowszechniona w wielu krajach świata i rozprzestrzenia się wraz z uprawą kukurydzy. Ma duży wpływ na obniżenie plonu ziarna. Oceniane straty plonu związane są z powierzchnią porażenia liści w zależności od stadium rozwoju roślin. Zostało stwierdzone, że obniżka wagi ziarna od 3-8 % wynika z każdych 10% uszkodzonej, zainfekowanej powierzchni liścia.

Objawy chorobowe: na obu stronach liści rozwijają się podłużne, jasnobrunatne, początkowo otoczone skórką, później pylące skupienia urediniospor. Fot. 3. Następnie na obu stronach liści wytwarzają się, przeważnie wydłużone, często zlewające się początkowo przykryte skórką, później otoczone jej resztkami, poduszeczkowate czarne skupienia teliospor.

Żółta plamistość liści kukurydzy (Setosphaeria turcica; Helmintosporium turcicum)

Choroba grzybowa kukurydzy, zwana również helmintosporiozą powodowana jest przez sprawcę Setosphaeria turcica. Najczęściej występuje w południowej Polsce, czyli w najcieplejszych rejonach uprawy kukurydzy. Grzyb zimuje na resztkach pożniwnych a także na ziarnie siewnym w postaci grzybni i zarodników. Chorobie sprzyja wiatr, umiarkowanie deszczowa pogoda, uszkodzenie liści przez mszyce oraz porażenie przez inne grzyby. Pierwsze objawy choroby pojawiają się na dolnych liściach, później na środkowych oraz liściach okrywowych kolb.

Objawy chorobowe występują najpierw, jako wodniste szarozielone plamy, a następnie szarobrunatne z ciemnobrunatną lub czerwono fioletową obwódką. Plamy są owalne, często o nieregularnych wydłużonych brzegach, w środku ciemniejące. Jeżeli na liściu wystąpi kilka plam to blaszka liściowa pęka i liść zasycha. Fot. 4. Choroba ta powoduje kilkuprocentowe straty plonu ziarna i pogorszenie jego jakości szczególnie dla produkcji paszy. Także w przypadku tej choroby niszczenie resztek pożniwnych jest skutecznym sposobem ograniczenia źródła infekcji.

Fuzarioza (kolb) kukurydzy (Fusarium spp.)

Fuzarioza kolb powoduje zniszczenie ziarniaków oraz ich zanieczyszczenie metabolitami wtórnymi Fusarium spp. Powodowana jest najczęściej przez kilka gatunków Fusarium. Objawy fuzariozy kolb najczęściej są widoczne dopiero po usunięciu zewnętrznych liści okrywających. Fot. 5. Widoczna jest wówczas bardzo obfita biała, różowa lub czerwonawa grzybnia z licznymi sporodochiami, rozwijająca się na ziarniakach. Niekiedy w przypadku silnego porażenia kolb przez gatunki wyróżniające się patogenicznością: F. graminearum, F. culmorum zniszczeniu mogą ulegać liście okrywające kolbę.

Źródłem patogena w nowym sezonie wegetacyjnym są ziarniaki oraz resztki pożniwne roślin, głównie kolby i łodygi, w których grzyb może przetrwać. (F. culmorum i F. graminearum). Kolby infekowane są przez znamiona słupków w trakcie kwitnienia oraz przez uszkodzenia na skutek żerowania owadów. Szczególnie istotnym szkodnikiem jest omacnica prosowianka (Ostrinia nubilalis), której nasilenie występowania jest skorelowane z nasileniem fuzariozy kolb. Infekcji dokonują głównie zarodniki konidialne (w przypadku F. graminearum możliwa jest także infekcja przez askospory). Czynnikami ograniczającymi występowanie fuzariozy kukurydzy są zabiegi agrotechniczne - podorywka oraz głęboka orka. Ze względów fitosanitarnych nie powinno się uprawiać kukurydzy na tym samym polu częściej, niż co cztery lata. Zaleca się stosowanie zapraw nasiennych. Uprawa roślin i ich odmian mniej podatnych na porażenie przez Fusarium spp. oraz odpornych na omacnicę prosowiankę w istotnym stopniu ogranicza straty.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.196.86.89
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!