PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zagrożenie łubinu wąskolistnego chorobami grzybowymi

Autor: Anna Podleśna

Dodano: 21-05-2017 06:53

Tagi:

Łubin wąskolistny wyróżnia się spośród wszystkich roślin strączkowych w Polsce dużą powierzchnią uprawy. Jest on narażony na porażenie grzybami chorobotwórczymi, które mogą powodować straty plonu oraz obniżenie jego jakości.



Część chorób łubinu wąskolistnego występuje tylko lokalnie, ale niektóre z nich są bardziej rozpowszechnione i w latach epidemii mogą powodować znaczne straty. Średnie szkody spowodowane wystąpieniem chorób w uprawie łubinu są szacowane na ok. 10-15 proc., natomiast epidemiczne wystąpienie danego sprawcy choroby może spowodować lokalnie straty dochodzące nawet do 80-90 proc. plonu.

Występowanie chorób w poszczególnych latach zależy od fazy rozwojowej roślin oraz wielu czynników agrotechnicznych, do których należą: odmiana, zdrowotność nasion użytych do siewu, płodozmian, sposób uprawy, zastosowana ochrona. Często jednak na pojawienie się i rozmiar epidemii znacznie większy wpływ ma rejon uprawy i związane z nim warunki pogodowe w czasie wegetacji. Najlepsze warunki do rozwoju chorób grzybowych to obfite i częste opady oraz wysoka temperatura.

CHOROBY GRZYBOWE O NAJWIĘKSZYM ZNACZENIU

Fuzaryjne więdniecie łubinu, czyli fuzarioza łubinu, należy do najgroźniejszych chorób. Pojawia się w czerwcu, kiedy rośliny kwitną i zawiązują strąki. Tkanka w obrębie szyjki korzeniowej gnije, a na przekroju pędu widoczne jest ciemnienie wiązek naczyniowych. Na łodygach natomiast pojawiają się brunatne - najczęściej podłużne plamy, a na ich powierzchni w czasie wilgotnej pogody widoczny jest nalot grzybni z zarodnikami. Przy silnym porażeniu rośliny więdną i żółkną, a ich liście z czasem całkowicie usychają. Rośliny porażone tymi grzybami można łatwo wyciągnąć z gleby. Przy silnym porażeniu nie zawiązują strąków lub zawiązują strąki ze słabo wykształconymi nasionami. Chorobie sprzyjają wysokie temperatury powietrza przy jednocześnie wysokiej wilgotności powietrza i gleby. Grzyb wywołujący tę chorobę przenosi się za pośrednictwem nasion.

Szara plamistość liści łubinu, znana też jako opadzina liści łubinu, jest równie ważną chorobą. Porażeniu ulegają liście, strąki, niekiedy łodygi, w pewnym stopniu nasiona oraz wyrastające z nich siewki. Objawy pojawiają się w lipcu. Począwszy od najstarszych (dolnych) liści pokazują się na nich okrągłe, najpierw jasne i wodniste plamy o średnicy 2-6 mm. Z czasem przebarwiają się one na kolor szaroniebieski lub szarobrunatny z ciemniejszym obrzeżeniem. Wystąpienie 2-3 plamek na liściu powoduje jego odpadanie, natomiast ogonek liściowy pozostaje najczęściej przy łodydze. Plamy na łodygach i strąkach są okrągłe, o średnicy 1-3 mm, początkowo barwy czerwonobrunatnej, a później ciemniejące. Natomiast łodygi są zbrunatniałe i pogięte, a strąki przeważnie sczerniałe i puste (z wyjątkiem strąków najstarszych na pędzie głównym). W wyniku wystąpienia choroby część roślin zamiera przedwcześnie. Te, które przeżyją, wydają nasiona drobne i pomarszczone. Siewki z nich wyrosłe są karłowate, pogięte, mają zbrunatniałą i przewężoną łodygę.

Fuzaryjna zgorzel łubinu uwidacznia się w okresie wschodów, a więc w początkowych fazach wzrostu łubinu decydujących o obsadzie i kondycji roślin na plantacji. Ponieważ wywoływana jest przez kilku sprawców, trudno określić czynniki środowiskowe sprzyjające jej występowaniu. Pojawia się w warunkach nadmiernej wilgotności gleby, jak i wówczas, gdy ilość wody jest umiarkowana. Temperatura powietrza też nie jest barierą. Choroba rozwija się równie intensywnie przy 5oC, jak i 25oC.

Antraknoza łubinu uznawana jest za najgroźniejszą. Sprzyjają jej wysoka temperatura i wilgotność powietrza oraz duża ilość opadów. Pojawia się już w początkowym okresie wegetacji. Sprawca choroby zakaża młode organy kiełkujących nasion, powodując przedwschodową i powschodową zgorzel siewek. Jednak zasadniczy okres rozwoju choroby to czerwiec, gdy łubin wąskolistny kwitnie i jest najbardziej podatny na porażenie. Choroba występująca na starszych roślinach jest następstwem infekcji wtórnej powodowanej przez zarodniki konidialne grzyba. Najbardziej charakterystycznymi objawami choroby są więdnięcie wierzchołków pędów oraz pastorałowate skręcanie się łodyg, co jest wynikiem zamierania tkanek. W jednym lub kilku miejscach na łodydze widoczne są małe plamy o brązowołososiowej barwie, a jeśli infekcja wystąpiła później, np. w fazie zawiązywania lub wykształcania strąków, objawy choroby widoczne są również na strąkach. Na polu obserwuje się charakterystyczne gniazda porażonych roślin. W warunkach atmosferycznych sprzyjających rozwojowi choroby grzyb przerasta tkanki strąka i zakaża nasiona. Silne porażenie nasion prowadzi do ich zdrobnienia, zniekształcenia i przebarwienia, a silne porażenie strąków powoduje p ozbawienie ich nasion.

REJONIZACJA CHORÓB GRZYBOWYCH ŁUBINU WĄSKOLISTNEGO

Prowadzone badania wykazały znaczne zróżnicowanie w występowaniu i nasileniu chorób grzybowych łubinu wąskolistnego na terenie Polski. Gatunek ten jest najsilniej porażany przez choroby grzybowe w woj. podkarpackim. Województwa: warmińsko-mazurskie i pomorskie to kolejny rejon silnie zagrożony występowaniem chorób na łubinie wąskolistnym. Praktycznie tak samo silna ich presja stwierdzona została na terenie woj. lubelskiego i niewiele mniejsza w woj. podlaskim.

Zdecydowanie mniejsze nasilenie p o r a żenia występuje w woj. kujawsko-pomorskim i mazowieckim. Dotyczy to zarówno ogólnego odsetka roślin porażonych, jak i ilości stwierdzonych chorób. W tych województwach nie stwierdzono występowania: antraknozy i fuzaryjnego więdnięcia łubinu.

Znacznie mniejsze porażenie chorobami grzybowymi, w stosunku do innych rejonów Polski, notowano w woj. wielkopolskim. Stwierdzono tu głównie więdniecie fuzaryjne łubinu i fuzaryjną zgorzel łubinu, a mniejsze porażenie roślin antraknozą, szarą plamistościa liści łubinu oraz zgniliznę twardzikową.

Zdecydowanie najmniej zagrożone chorobami są plantacje łubinu wąskolistnego na terenie woj. zachodniopomorskiego. Atakowane są one tylko przez trzy choroby: szarą plamistość liści łubinu, fuzaryjną zgorzel łubinu i zgniliznę twardzikową.

We wszystkich badanych rejonach Polski występowały: zgnilizna twardzikowa, fuzaryjna zgorzel łubinu i szara plamistość liści łubinu. Są to więc choroby powszechnie spotykane na większym obszarze kraju, przy czym:

największe zagrożenie zgnilizną twardzikową występuje w woj. pomorskim i warmińsko-mazurskim, mniejsze w woj. lubelskim i podkarpackim, a najmniejsze w woj. zachodniopomorskim;

największe zagrożenie fuzaryjną zgorzelą łubinu i szarą plamistością liści łubinu stwierdzono w woj. mazowieckim i kujawsko-pomorskim; więdnięcie fuzaryjne łubinów natomiast - w: warmińsko-mazurskim, pomorskim, podkarpackiem, lubelskim i wielkopolskim;

antraknoza stwarza problem przy uprawie łubinu wąskolistnego w czterech województwach, co świadczy o tym, że jest to choroba występująca rzadziej na tej roślinie, ale stwarzająca bardzo duże zagrożenie ze względu na szybkie rozprzestrzenianie się w łanie. Jej największe nasilenie obserwowano w woj. podlaskim i podkarpackim. Stosunkowo duże porażenie stwierdzono także w woj. lubelskim, a najmniejsze w Wielkopolsce.

Artykuł ukazał się w wydaniu 4/2017 miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • rolnik EKU 2017-05-21 13:42:32
    pryskacie swoje łubiny? co polecacie?
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.203.225.78
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!