Rzepak ozimy charakteryzuje rozciągnięte w czasie kwitnienie, czego konsekwencją jest nierównomierne zasychanie łuszczyn i dojrzewanie nasion. Zjawisko to można dostrzec zarówno na pojedynczej roślinie, jak i w całym łanie - tu jest bardzo czytelne ze względu na zmienność glebową. W miejscach o bardziej przepuszczalnym podłożu rośliny szybciej kończą wegetację, a niezebrane osypują nasiona z pękających łuszczyn. Podatność łuszczyn na pękanie jest największa tuż przed żniwami, gdy ich wilgotność spada poniżej 15 proc.

PRZYCZYNY OTWIERANIA SIĘ ŁUSZCZYN

Czynnikiem sprzyjającym pękaniu łuszczyn są deszcze na przemian z wysoką temperaturą. Cykliczne wchłanianie wody i wysychanie powoduje oddzielenie klap od ramy i rozwarcie łuszczyny. Kolejnym czynnikiem nasilającym osypywanie się nasion jest wylegnięcie łanu. Szczególnie wysokie straty występują na plantacjach obitych przez grad. Sprawcami są także szkodniki i choroby grzybowe. Im rośliny są silniej porażone chorobami i zasiedlone przez szkodniki (zwłaszcza łuszczynowe), tym zjawisko bardziej się pogłębia. Pękaniu łuszczyn w pewnym stopniu "pomogli" hodowcy. Współczesne odmiany charakteryzują się szeregiem bardzo korzystnych cech, lecz jednocześnie ich podatność na osypywanie nasion przed zbiorem jest trzykrotnie wyższa w porównaniu do dawnych odmian wysokoerukowych.

KIEDY I CZYM KLEIĆ

Pękaniu łuszczyn można przeciwdziałać, przeprowadzając ich klejenie. Zabieg należy wykonać w fazie dojrzałości technicznej rzepaku, wówczas gdy łuszczyny zmieniają kolor z intensywnie zielonego na seledynowy, ale wciąż są elastyczne. Ma to miejsce 3-4 tygodnie przed zbiorem. Do precyzyjnego wyznaczenia terminu przeprowadzenia klejenia niezbędna jest częsta kontrola stanu łuszczyn. Polega ona na ocenie ich elastyczności. W tym celu zginamy łuszczynę w kształt litery V. Powinna dać się zginać i nie pękać lub lekko pękać bez wyrzucania nasion. Nie należy opóźniać wykonania zabiegu, bowiem nie ma sensu aplikować preparatu na pękające łuszczyny - żaden środek ich już nie sklei.