PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Żarłoczne chrząszcze

Są nareszcie preparaty systemiczne chroniące ziemniaki przed stonką przez dłuższy czas. Chrząszcz ten bardzo szybko uodparnia się na substancje aktywne insektycydów.



Mimo wieloletnich prób nie udało się wyhodować odmian ziemniaków odpornych na stonkę ani udanie zaaklimatyzować w Europie któregoś z wrogów naturalnych. Z tych też powodów skazani jesteśmy na niszczenie tego szkodnika środkami chemicznymi.

W obrocie handlowym dominują preparaty porażające układ nerwowy. Jedynie Nomolt 150 SCwyłamuje się z tego schematu. Mechanizm jego działania polega na zakłóceniu procesu wytwarzania chityny. Ogranicza to zakres jego użycia do niszczenia larw stonki. Na owady dorosłe jest jednak nieskuteczny. Chcąc zniszczyć oba stadia podczas jednego zabiegu, należy zastosować insektycydy porażające system nerwowy owadów. Ich oddziaływanie na układ nerwowy nie jest jednakowe. Preparaty zawierające związki fosforoorganiczne (np. Danadim 400 EC, Zolone 350 EC) lub karbaminiany (np. Marshal 250 EC) powodują porażenie ośrodka oddechowego. Pyretroidy jak, np. Decis 2,5 EC, Karate 025 EC,Fastac 100 EC, zakłócają funk-cjonowanie układu ruchu. Z kolei pochodna nereitoksyny (Bancol 50 WP) hamuje żerowanie.

Wybór środka uzależniony jest w dużym stopniu od czasu, jaki pozostaje między wykonaniem oprysku a zbiorem. W handlu są preparaty o długim okresie karencji, jak Chlormezyl 500 EC czy Nurelle D 550 EC, dla których wynosi on 30 dni. Jest to szczególnie istotne w odniesieniu do odmian bardzo wczesnych i wczesnych.

Należy także zwrócić uwagę na temperaturę panującą w momencie wykonywania oprysku. Gdy nie przekracza 180C, skuteczne są środki z grupy pyretroidów, jak np. Bulldock 025 EC, Fury 100 EW, Patriot 100 EC, Sherpa 100 EC. Jeśli temperatura jest wyższa, skuteczniejsze są karbaminiany – Marshal 250 CSi preparaty fosforoorganiczne: Donadim 400 EC (skuteczny tylko na larwy) i Zolone 350 EC.

Stonka ziemniaczana łatwo uodparnia się na stosowane substancje aktywne. Dlatego przy wyborze preparatu należy zwracać na to uwagę i przestrzegać zasady przemiennego ich stosowania. Zamiana Ammo 250 EC na Cyperkill Super 25 EC lub Sherpę 100 EC mija się z celem. Wszystkie te środki zawierają ten sam związek owadobójczy – cypermetrynę. Różnica między nimi polega jedynie na innej nazwie handlowej i cenie. Identycznym błędem staje się zamiana stosowanego wcześniej Decisu 2,5 EC na Patriot 100 EC. Tutaj substancją aktywną jest deltametryna.

Nieporozumieniem okazuje się zaniżanie dawki stosowanego preparatu w kolejnym jego użyciu. Jest to praktyka dość powszechna, a prowadząca do nieoczekiwanie szybkiego wykształcania odporności lokalnej populacji stonki na dany związek chemiczny. Reakcją na stwierdzoną odporność musi być natychmiastowa zmiana doboru stosowanych środków. Pocieszającą informacją jest możliwość ponownego ich stosowania po upływie kilku lat. Badania naukowe dowodzą, że nabyta przez stonkę odporność ma charakter okresowy. Po kilkunastu pokoleniach, a więc praktycznie po 5–6 latach, wrażliwość tego owada na daną substancję aktywną powraca.

Najskuteczniejszą w zwalczaniu stonki ziemniaczanej grupą chemiczną są obecnie neonikotynoidy. Producenci środków ochrony roślin wykorzystują owadobójcze działanie kilku substancji z tej grupy: acetamipryd, imidachlopryd, tiachlopryd, tiametoksam, chlotianidyna. Główna ich zaleta to przenikanie przez liście do wnętrza roślin, gdzie działają systemicznie. Wysoka toksyczność w stosunku do stonki ziemniaczanej umożliwia stosowanie bardzo małych dawek tych środków. Są one tak małe, że ustalone w toku rejestracji okresy karencji wahają się w zależności od preparatu od 3 do 14 dni. Ich cenną zaletą jest wysoka skuteczność działania w szerokim zakresie temperatur. Specyficzna struktura chemiczna tej grupy związków powoduje, że organizmy owadów szkodliwych nie potrafią (oby jak najdłużej) rozłożyć ich do postaci nieaktywnej.

Najpopularniejsza i najchętniej stosowana w zwalczaniu stonki ziemniaczanej w Polsce substancja aktywna tej grupy chemicznej to acetamipryd, który wchodzi w skład Mospilanu 20 SP. W odróżnieniu od niszczącego wpływu na stonkę jest bezpieczny dla ludzi i zwierząt stałocieplnych, ptaków, ryb i pozostałej fauny wodnej. Równocześnie nie jest toksyczny dla pszczół i innych owadów pożytecznych, na których ochronę kładzie się dziś wielki nacisk. Dlatego też Mospilan zaleca się w integrowanej ochronie roślin i integrowanej produkcji wielu różnych upraw. W glebie ulega szybkiej biodegradacji (nie może być przez to wykorzystany jako zaprawa nasienna), co zapobiega jego przedostawaniu się do wód gruntowych. Produkty rozkładu nie wywołują spontanicznych mutacji u zwierząt i roślin. Równie bezpieczny dla pożytecznych owadów okazuje się tiachlopryd – nazwa handlowa preparatu Calypso 480 SC.

W wielu wypadkach oprysk przeciwko stonce musi być poprzedzony zniszczeniem chwastów, których kwiaty są licznie odwiedzane przez pszczoły. Ognicha (gorczyca polna) jest typowym chwastem tej uprawy, masowo występującym w zachwaszczeniu wtórnym. Wykonanie zabiegu przeciwko stonce na kwiecistej od chwastów plantacji ziemniaków z użyciem toksycznego dla pszczół środka może doprowadzić do ostrego konfliktu z sąsiadem pszczelarzem. Z tego powodu z dużą ostrożnością należy stosować insektycyd ProAgro 100 SL wykorzystujący inny związek chemiczny z grupy neonikotynoidów – imidachlopryd. Jest on bardzo toksyczny dla pszczół. Imidachlopryd to składnik zapraw nasiennych, choć z badań naukowych wynika, że jest w stanie przeniknąć do pyłku i nektaru roślin. Pszczoły pobierające pokarm, który zawiera nawet śladowe ilości tej substancji, mogą ulegać zatruciu. Zapominają drogę do ula i pożytku. Przyniesiony do ula skażony pokarm wpływa hamująco na rozwój larw i płodność matek pszczelich. Podobnie mało selektywny dla pszczół jest tiametoksam (Actara 25 WG) i chlotianidyna (Apacz 50 WG).

Aby nowe środki służyły jak najdłużej, nie można ich nadużywać. Grozi to bowiem szybkim wykształceniem odporności. Szkody powodowane przez stonkę można z powodzeniem ograniczyć, stosując neonikotynoidy tylko jeden raz i dobierając do przemiennego zastosowania insektycyd z innej grupy chemicznej.

Insektycydy na stonkę ziemniaczaną Fosforoorganiczne: Danadim 400 EC (substancja aktywna: dimetoat, dawka: 1l/ha, karencja: 21 dni), Zolone 350 EC (fosalon, 1,5–2 l/ha, 15 dni).

Karbaminiany: Marshal 250 CS (karbosulfan, 1 l/ha, 7 dni).

Pyretroidy: Ammo 250 EC (cypermetryna, 0,1–0,12 l/ha, 2 dni), Bulldock 025 EC (beta-cyflutryna, 0,2–0,3 l/ha, 7 dni), Cyperkill Super 25 EC (cypermetryna, 0,1–0,12 l/ha, 14 dni), Decis 2,5 EC (deltametryna, 0,2–0,3 l/ha, 7 dni), Fastac 100 EC (alfa-cypermetryna, 0,08–0,1 l/ha, 14 dni), Fury 100 EW (zeta-cypermetryna, 0,15–0,2 l/ha, 14 dni), Karate Zeon 050 CS (lambda-cyhalotryna, 0,12–0,16 l/ha, 7 dni), Patriot 100 EC (deltametryna, 0,05–0,075 l/ha, 7 dni), Rapid 060 CS (gamma-cyhalotryna, 0,08 l/ha, 14 dni), Sherpa 100 EC (cypermetryna, 0,25–0,3 l/ha, 14 dni), Sumi-Alpha 050 EC (esfenwalerat, 0,2–0,25 l/ha, 14 dni).

Benzoilomocznik: Nomolt 150 SC (teflubenzuron, 0,25 l/ha, 14 dni).

Nereitoksyny: Bancol 50 WP (bensultap, 0,3–0,4 kg/ha, 3 dni), Bancol Super 500 SC (bensultap, 0,4 kg/ha, 3 dni).

Fenylopirazole: Regent 200 SC (fipronil, 0,1 l/ha, 14 dni).

Neonikotynoidy: Actara 25 WG (tiametoksam, 0,08 kg/ha, 14 dni), Apacz 50 WG (chlotianidyna, 0,04–0,045 kg/ha, 7 dni), Mospilan 20 SP (acetamipryd, 0,08 kg/ha lub 0,15 kg/ha na plantacjach nasiennych, 3 dni), ProAgro 100 SL (imidachlopryd, 0,1–0,2 l/ha, 3 dni).

Chloronikotynyle: Calypso 480 SC (tiachlopryd, 0,05-0,1 l/ha, 3 dni).

Preparaty dwuskładnikowe: Chlormezyl 500 EC (chloropiryfos + dimetoat, 1-1,5 l/ha, 30 dni), Enduro 258 EC (oksydemeton metylowy + beta-cyflutryna, 0,4-0,6 l/ha, 28 dni), Nurelle D 550 EC (chloropiryfos + cypermetryna, 0,4-0,6 l/ha, 30 dni), Nurelle Max 515 EC (chloropiryfos + alfa-cypermetryna, 0,4–0,6 l/ha, 30 dni).

Źródło: "Farmer" 09/2008

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.105.205
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!