PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Sadzimy ziemniaki

Autor: dr inż. Piotr Grudnik

Dodano: 25-07-2007 11:57


Ważnym zadaniem uprawy gleby przed sadzeniem jest stworzenie jednorodnie spulchnionej, odpowiednio nośnej warstwy bez brył i kamieni. To ułatwia w późniejszym czasie mechaniczny zbiór. Głębokość tej warstwy powinna wynosić 12–14 cm.

Przed sadzeniem
Uprawa wiosenna gleby ma duży wpływ na warunki wegetacji ziemniaków i decyduje o zbryleniu gleby w okresie zbioru. Gleba skłonna do zbrylania się musi być dokładnie pokruszona na całej głębokości warstwy, z której będzie formowana redlina podczas sadzenia i obsypywania. Bryły ziemi niepokruszone podczas uprawy przedsiewnej pozostaną w redlinie i nie będą zniszczone aż do zbioru. Glebę tak należy pokruszyć, aby przesiewała się przez szczeliny między prętami przenośników odsiewających w kombajnie (o średnicy poniżej 25 mm).

Wiosną, w zależności od warunków panujących na polu, liczbę przejazdów roboczych  powinno się ograniczyć do minimum. Uprawę gleb lekkich najlepiej wykonać bezpośrednio przed sadzeniem agregatem uprawowym składającym się z brony zębowej połączonej z wałem strunowym. W przypadku gleb bardziej zwięzłych, optymalnych do uprawy ziemniaków, ale niezakamienionych, najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie zestawu kultywatora o wąskich zębach, ustawionych w podziałce od 10 do 16 cm i wałów strunowych. Cięższe gleby, skłonne do zbrylania się, wymagają zastosowania aktywnych narzędzi doprawiających, tj. brony wirnikowej z wałem strunowym lub brony o poziomym wale z wałem zębowym, które pozwolą skutecznie rozdrobnić tworzące się po zimie bryły. Na glebach zakamienionych konieczne jest odkamienianie wiosną w celu poprawy jakości uzyskanych plonów. Wykorzystuje się do tego specjalne zestawy maszyn, za których pomocą w pierwszej kolejności wyoruje się bruzdy, a w drugim przejeździe maszyna zbiera i przesiewa warstwę orną, oddziela kamienie i większe bryły, które wrzuca na dno wcześniej wyoranych bruzd. Przy wykonywaniu wszystkich zabiegów doprawiających ważne jest, aby kierunek ostatniego przejazdu zestawu był zgodny z kierunkiem sadzenia.

Czym sadzić
Aktualnie znajdujące się w użytkowaniu sadzarki automatyczne można podzielić – w zależności od typu zespołu wysadzającego – na:
· tarczowo-chwytakowe,
· łańcuchowo-czerpakowe,
· taśmowo-czerpakowe.

Sadzarki z przyrządem tarczowo-chwytakowym należą do konstrukcji przestarzałych i są mało dokładne (przepusty przy sadzeniu dochodzą do 15 proc.) oraz uszkadzają bulwy (do 5 proc.).

Proste w konstrukcji i mające dość dobre parametry dokładności sadzenia są sadzarki z przyrządem łańcuchowo-czerpakowym, a ich pierwszym przedstawicielem była sadzarka o symbolu S-208. Producentami tych sadzarek są m.in.: Bomet Węgrów, Fermstal Dynów, Met-Chem Pilzno, Akpil Pilzno, Polmot Biedaszki Małe. Takie sadzarki mają jednak pewne wady. Metalowe łańcuchy z czerpakami poruszające się w zbiorniku wypełnionym sadzeniakami uszkadzają je podczas sadzenia (do 3 proc.), co może zwiększyć porażenie roślin przez choroby grzybowe. Ponadto z jednakowych czerpaków większe sadzeniaki mogą spadać, a małe będą pobierane po 2 lub 3 jednocześnie – urządzenie wstrząsowe nie zabezpiecza dostatecznie (do 5 proc.). Ograniczony jest w nich zakres regulacji gęstości sadzenia. Zaletą tych sadzarek jest niska cena, są tanie w eksploatacji, a także istnieje możliwość wykorzystania korpusów obsypujących do pielęgnacji.

Najnowocześniejsze są sadzarki taśmowo-czerpakowe. Wyposażone w podwójny szereg czerpaków z wymiennymi wkładkami do większych i mniejszych sadzeniaków, z możliwością rozstawy międzyrzędzi do 90 cm i szerokiego zakresu gęstości sadzenia w granicach od 14–50 cm (co 3 cm), zapewniają minimalne uszkodzenia podczas sadzenia (do 0,5 proc). Mają zbiorniki do 3000 kg, poruszają się z prędkością do 8 km/ha, uzyskując wydajność do 1,5 ha/h. Możliwy jest montaż na sadzarce siewnika do nawozów mineralnych oraz urządzenia do zaprawiania lub opryskiwania sadzeniaków podczas sadzenia przeciwko rizoktoniozie. Wytworzona piana doprowadzona jest do komory zasilającej sadzarkę, gdzie pokrywa sadzeniaki tuż przed umieszczeniem ich w glebie. Innym rozwiązaniem jest instalacja dyszy opryskujących na końcu przenośnika czerpakowego sadzarki, gdzie spadająca do gleby bulwa przechodzi przez strefę rozpylonej cieczy środka chemicznego z dwóch stron tuż przed umieszczeniem ich w redlinie. Ten rodzaj opryskiwacza oferuje firma Bayer.

Najlepsze są sadzarki z napędem hydraulicznym i bezstopniową regulacją sadzenia, wyposażone w elektroniczne sterowanie, z kontrolą dokładności sadzenia. Głównym producentem sadzarek automatycznych taśmowo-czerpakowych są Agromet w Brzegu (Unia Group) oraz Remprodex w Człuchowie. Pierwszy produkuje sadzarkę dwurzędową Kora 2, która ma specjalne wyposażenie do sadzenia ziemniaków podkiełkowanych i podsiewacz nawozów. W ofercie firmy są również sadzarki 4-rzędowe (Kora 4, Kora 4H i Kora 4HP) o ładowności zbiornika od 800 do 2200 kg i wydajności do 1,5 ha/h. Remprodex produkuje sadzarki: 2-rzędową S211 z siewnikiem nawozowym (o ładowności 100 kg) i 4-rzędową. Prawie wszystkie produkowane sadzarki taśmowo-czerpakowe wyposażane są w zagarniacze talerzowe.

Krajowe sadzarki taśmowo-czerpakowe nie odbiegają jakością pracy od czołowych firm zagranicznych, jak: Hassia, Cramer, Gruse i Grime. Podstawowym warunkiem pracy każdej sadzarki jest wyrównana wielkość sadzeniaków. Różnica między wielkością sadzeniaków w tej samej partii bulw nie powinna być większa niż 1–1,5 cm. Staranne dostosowanie bulw pod względem wielkości i zdrowotności jest podstawowym zadaniem rolnika, które należy wykonać przed sadzeniem.

Po amerykańsku
Oprócz redlinowej technologii sadzenia ziemniaków istnieje zagonowy sposób ich uprawy, stosowany od wielu lat w USA, w Wielkiej Brytanii jako alternatywa dla szerokich międzyrzędzi. W Polsce ten sposób sadzenia nie jest jeszcze rozpowszechniony. Pole przed sadzeniem musi być oczyszczone z kamieni i brył przy użyciu specjalnych maszyn odseparowujących. Sadzenie przebiega w dwóch przejazdach. Zadaniem pierwszego przejazdu jest wyciągnięcie zagonów przy użyciu specjalnego obsypnika, np. na szerokość 150 lub 180 cm, zależnie od rozstawu kół ciągnika. W następnym przejeździe 3- lub 4-rzędową sadzarką wykonuje się sadzenie. W ten sposób uzyskuje się niemal optymalną przestrzeń wzrostu pojedynczej rośliny i pełną obsadę roślin na jednostkę powierzchni.

Ta technologia ma zastosowanie w intensywnej produkcji nasiennej, gdyż uzyskuje się wyższy plon ogółem w porównaniu do sadzenia klasycznego. Jedyne utrudnienie ma miejsce podczas zbioru, gdyż kombajn przerabia większą masę gleby, co zmniejsza nieco wydajność maszyny. Zaletą tej metody jest zmniejszenie erozji wodnej, zapobieganie wymywaniu azotu i zielenieniu bulw. Formowanie zagonów można również wykonywać późną jesienią, dzięki czemu wiosną gleba szybciej się ogrzewa, osycha i w związku z tym możliwe jest wcześniejsze sadzenie, szybsze dojrzewanie i zbiór. Podstawową wadą tego sposobu uprawy jest brak możliwości bezpośredniego zbioru kombajnami jednorzędowymi.

Zagonowy sposób uprawy i sadzenia może być rozważany w połączeniu z innymi postępowymi technologiami bezorkowymi, uprawą w mulcz, usuwaniem kamieni, zbiorem bezpośrednim kombajnami dwurzędowymi lub dwuetapowymi.

Matematyka w redlinach
W zależności od wielkości wysadzanych bulw, kierunku produkcji i stosowanego rozstawu międzyrzędzi, możemy wyliczyć zalecaną gęstość sadzenia, wg wzoru:

G = 10 000 mkw. x ip/ ik x l

G – zalecana gęstość sadzenia (m); 
ip – liczba pędów na wysadzanej bulwie sadzeniaka (szt.)
ik – zalecana liczba pędów dla danego kier. prod. (tys. szt. na 1 ha);
l – rozstawa rzędów (m)

Dokładne przygotowanie sadzeniaków ma duży wpływ na równomierność sadzenia, prawidłowy wzrost i rozwój rośliny, lepsze wykorzystanie składników pokarmowych z gleby i nawozów, czyli na wysokość plonów. Sadzeniaki przeznaczone na najwcześniejszy zbiór powinny być podkiełkowane, a dla pozostałych kierunków użytkowania – pobudzone.
Podkiełkowanie przyczynia się do przyspieszenia wschodów o ok. 2 tygodnie w stosunku do niepodkiełkowanych. Sadzeniaki podkiełkowane posiadają zwiększoną dynamikę rozwoju i większą odporność na niższe temperatury w początkowym okresie wzrostu (5–6 st.C).

Technologia sadzenia
Sadzenie przy użyciu sadzarek jest warunkiem zbioru kombajnowego. Najlepszą pracę sadzarek osiąga się, gdy wielkość bulw jest wyrównana na dwie podstawowe frakcje: 3–4,5 cm lub 4,5–6 cm. Dokładne wykonanie sadzenia jest podstawowym warunkiem dalszych zabiegów, jak mechaniczna pielęgnacja, ochrona i zbiór. Ziemniaki można sadzić w redlinach, zagonach lub na płasko. Ten ostatni sposób, przeciwdziałający erozji wietrznej, jest stosowany w niektórych suchych rejonach USA i Rosji. Jednak najpopularniejszym sposobem sadzenia jest sadzenie bulw w redlinach, których rozstaw w poszczególnych krajach jest zróżnicowany. W Polsce najczęściej stosuje się rozstaw redlin o wymiarze 62,5 i 67,5 cm. Ale wielu producentów ziemniaków stosuje już zwiększoną szerokość międzyrzędzi, tj. 75 cm i 90 cm (zwłaszcza na chipsy i frytki).

Rozszerzanie międzyrzędzi w uprawie ziemniaka wpływa na jakość bulw oraz spełnia wiele funkcji natury ekologicznej i technicznej, m.in.:
· ograniczenie nacisku kół ciągników na system korzeniowy, stolony, bulwy,
· zmniejszenie udziału bulw zazielenionych i porażonych,
· zmniejszenie ilości uszkodzeń mechanicznych bulw przy zbiorze,
· zwiększenie wydajności pracy i zmniejszenie kosztów produkcji,
· lepsze pokrycie roślin środkami ochrony roślin.

Gęstość sadzenia
Gęstość sadzenia w rzędzie uzależniona jest od wielkości sadzeniaków, zamierzonego kierunku użytkowania, rodzaju gleby oraz od rozstawu międzyrzędzi. Optymalna gęstość sadzenia w rzędzie np. przy produkcji ziemniaków jadalnych o średnicy sadzeniaków (3–4 cm) i rozstawie 67,5 cm powinna wynosić 24 cm, zaś dla międzyrzędzi o rozstawie 75 – 21 cm. Dla ziemniaków użytkowanych na frytki, sadzeniaki o tej samej wielkości powinny być w zasadzie wysadzane tylko w rozstawie 75 cm. Zalecana gęstość sadzenia na sadzeniaki powinna wynosić 18 cm przy rozstawie 67,5 cm, a 15 cm przy rozstawie 75 cm.

Głębokość sadzenia
Głębokość sadzenia (4–7 cm) powinna być równomierna i jak najmniejsza, ale dostosowana do wielkości sadzeniaków oraz rodzaju gleby. Zwiększenie głębokości sadzenia o 3–5 cm zmusza do zwiększenia głębokości kopania o 1–2 cm, co odpowiada zwiększeniu przerabianej masy ziemi przez kombajn o 100–250 t/ha. Inaczej mówiąc: głębokość bruzdki, w którą wysadzane są sadzeniaki, powinna być taka, aby wierzch sadzeniaka znajdował się nie niżej niż 1 cm poniżej powierzchni pola przygotowanego do sadzenia. Przykrycie sadzeniaków powinno wynosić 10–12 cm powyżej poziomu powierzchni pola przed sadzeniem.

Źródło: Farmer 07/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.80.189.255
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!