PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Bezpieczny ziemniak

Przechowywanie ziemniaków jest najdłuższym etapem w technologii produkcji tej rośliny i może trwać nawet do 9 miesięcy. Ziemniaki są w tym czasie narażone na wiele niebezpieczeństw, takich jak wilgotność, temperatura oraz choroby. Można tego uniknąć, przykładając dużą wagę do sposobu przechowywania.



Optymalne warunki przechowywania ziemniaków można jedynie zapewnić w specjalnie do tego przystosowanych budynkach – przechowalniach, w których istnieje możliwość stworzenia odpowiedniego mikroklimatu (wilgotności i temperatury powietrza, temperatury ziemniaków, składu atmosfery), chroniącego bulwy przed nadmiernymi stratami oraz zapewniającego utrzymanie wymaganej jakości ziemniaków.

Najlepsza przechowalnia
Ze względu na sposób składowania i przechowywania ziemniaków rozróżnia się przechowalnie halowe, komorowe i boksowe. Ze względu na cechy konstrukcyjno-technologiczne składowanie luzem może odbywać się w przechowalniach komorowych z indywidualnymi i szczelnie zamkniętymi pomieszczeniami, w przechowalniach halowych i boksowych – z pomieszczeniami otwartymi i zasypywanymi z góry oraz z korytarzem rozładunkowym między dwoma rzędami boksów. Masa 1 m³ ziemniaków przy składowaniu luzem wynosi około 600 kg, zaś przy składowaniu w paletach skrzyniowych około 400 kg. Wysokość składowania luzem wynosi do 5 m, a wolna przestrzeń nad ziemniakami, powyżej – 100 cm. Składowanie w paletach skrzyniowych odbywa się w przechowalniach komorowych przy spiętrzeniu do 6 palet z zachowaniem przestrzeni technologicznej nad ziemniakami około 100 cm, zaś odstęp od ścian około 20 cm oraz między stosami palet około 10 cm. Przechowalnia do składowania w paletach skrzyniowych przeznaczona jest przeważnie dla ziemniaków jadalnych oraz sadzeniaków. Ziemniaki przeznaczone do przetwórstwa przechowuje się luzem.

Przechowalnia ziemniaków składa się z następujących pomieszczeń: składowania, obróbki, przyjęcia i ekspedycji. Powierzchnia oraz kubatura składowania przechowalni uzależniona jest od przewidywanej ilości ziemniaków oraz sposobu składowania.
Rodzaj użytych maszyn do mechanizacji prac w przechowalni zależy od typu przechowalni: od tego, czy ziemniaki są przechowywane luzem, czy w paletach skrzyniowych oraz od zakresu operacji obróbczych. W przechowalni do składowania luzem zestaw maszyn może składać się z:
- zasobnika dozującego,
- zespołu odsiewaczy zanieczyszczeń i drobnych bulw,
-przenośników transportujących ziemniaki,
- pryzmownika.

Ziemniaki z przyczep przeładowywane są do zasobnika dozującego, którego zadaniem jest przyjęcie całej masy ze środka transportowego i dozowanie z odpowiednią wydajnością do separatorów. W separatorach usuwane są zanieczyszczenia, a więc: luźna ziemia, bryły, kamienie i drobne ziemniaki. Oczyszczone ziemniaki są transportowane do komory składowania i usypywane w pryzmę. Powszechne jest używanie tzw. pryzmowników, których praca może być całkowicie zautomatyzowana. Pryzmowniki umożliwiają zasyp do 5 m wysokości i do 12 m szerokości bez zmiany stanowiska. Sterowanie pryzmownikiem dokonywane jest przy pomocy siłowników hydraulicznych. Automatycznie wykonywane są wszelkie ruchy robocze przenośnika oraz utrzymywana stała wysokość spadku ziemniaków na pryzmę (od 20 do 40 cm). W przypadku przechowywania ziemniaków w paletach skrzyniowych do ich napełnienia potrzebna jest w przechowalni zasypnica palet. Palety skrzyniowe napełniane są przez zasypnice palet, które w wydaniu zautomatyzowanym wprowadzają ziemniaki do dna palety, a następnie w miarę zasypywania automatycznie unoszą się do góry, utrzymując stałą niedużą wysokość nasypu. Po zasypaniu całej palety skrzyniowej zasypnice automatycznie kieruje się do zasypywania następnej. W przypadku napełniania palety przenośnikami wymagane jest stosowanie stabilizatorów opadania w celu zmniejszenia uszkodzeń bulw.

Do transportu i ustawiania w stosy palet skrzyniowych wykorzystuje się wózki widłowe o napędzie elektrycznym lub spalinowym zasilanym gazem (ze względu bezpieczeństwa i ekologii). Bardzo dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie głowicy obrotowej w wózkach widłowych, która umożliwia łatwe opróżnianie palet skrzyniowych przez przechył boczny, a także usprawnia zestawianie w stosy. Składowanie w paletach, w porównaniu ze składowaniem luzem, ma wiele zalet. Są to przede wszystkim:
- łatwiejsza mechanizacja załadunku i rozładunku przechowalni,
- łatwiejsza organizacja skupu i składowania różnych partii i odmian ziemniaków,
- ułatwiona kontrola przechowywanych ziemniaków,
- ograniczenie rozwoju ognisk gnilnych do jednej palety.
Główną wadą tego typu składowania jest zwiększony koszt ze względu na zakup palet skrzyniowych oraz zwiększone nakłady energetyczne na wentylację.

Grunt to wentylacja
Ziemniaki złożone do przechowalni intensywnie oddychają, pobierając tlen i wydzielając dwutlenek węgla oraz wodę i duże ilości ciepła. Te procesy powodują konieczność intensywnej wentylacji. Głównym parametrem systemu wentylacyjnego w przechowalniach jest natężenie przepływu powietrza wyrażone w m szesc. powietrza na tonę ziemniaków w ciągu jednej godziny (dawka wentylacyjna). Wielkość dawki wentylacyjnej wynika z bilansu cieplnego, jaki występuje w przechowalni. Ciepło wnoszone przez system wentylacyjny musi być zrównoważone ciepłem oddychania, ciepłem wnoszonym przez ziemniaki w czasie napełniania przechowalni, ciepłem przenikającym przez przegrody oraz wydzielonym przez wentylatory i urządzenia. Ciepło odprowadzone przez system wentylacji zależy głównie od wydajności wentylatora, różnicy temperatury między ziemniakami a wentylowanym powietrzem i od czasu wietrzenia. Przy ustalaniu dawki wentylacyjnej należy uwzględnić kierunek użytkowania ziemniaków i strefę klimatyczną Polski. Przykładowo, dla ziemniaków do bezpośredniego spożycia i przeznaczonych na produkty spożywcze (poza rejonem północno-wschodnim) zalecane natężenie przepływu powietrza powinno wynosić 80 m³/t na godzinę.

Podczas sezonu przechowalniczego można wydzielić 5 etapów, które różnią się od siebie przebiegiem temperatury i wilgotności oraz czasem wietrzenia ziemniaków, tj.: osuszanie, dojrzewanie, schładzanie, długotrwałe przechowywanie, przygotowanie do użytkowania. Ze względu na sposób przepływu powietrza w przechowalni wyróżnia się wietrzenie przepływowe i opływowe. System przepływowy występuje w przechowalniach ze składowaniem luzem. W skład systemu wentylacji do składowania luzem wchodzą: budka wentylacyjna z wentylatorem i klapami, główny kanał wentylacyjny, kanał rozprowadzający, wyrzutnia powietrza oraz system sterujący. Kanały wentylacyjne ułożone są na podłodze lub pod podłogą w rozstawie potrzebnej do równomiernego rozprowadzenia powietrza pod całą pryzmą ziemniaków. Powietrze, tłoczone przez wentylatory, przedostaje się przez całą warstwę ziemniaków między bulwami od dołu do góry, powodując osuszanie bulw, odbiór ciepła i wymianę powietrza, a następnie jest usuwane przez wyrzutnię na zewnątrz przechowalni. System opływowy stosowany jest przy składowaniu ziemniaków w paletach skrzyniowych z ażurowymi dnami i bokami. W skład systemu wchodzą: zespół wentylacyjny (wentylator, czerpnia powietrza zewnętrznego, czerpnia powietrza wewnętrznego, rury nadmuchowe) oraz wyrzutnie. Kanały wentylacyjne umieszczone są przy ścianie przechowalni, a podłoga jest gładka, bez kanałów wentylacyjnych, ułatwiająca przez to transport w przechowalni. Powietrze podczas wietrzenia przepływa z dużą prędkością między paletami skrzyniowymi. Tłoczone z zewnątrz powietrze jest zimniejsze o 2–3 st. C od powietrza w przechowalni i dostając się między stosy palet skrzyniowych, opada aż do posadzki. Występuje intensywna wymiana powietrza w warstwie zewnętrznej palety skrzyniowej, natomiast w środku palet wymiana powietrza następuje w sposób grawitacyjny. Wypływ powietrza z komory przechowalni odbywa się przez wyrzutnie, które mogą być umieszczone np. na ścianie przeciwległej lub przylegającej do zespołu wentylacyjnego. Właściwe sterowanie systemem wietrzenia decyduje o prawidłowym przechowywaniu.

Sterowanie
W zakres sterowania wchodzi głównie załączanie wentylatorów i otwieranie klap. Sterowanie może być dokonywane ręcznie, może też być częściowo lub całkowicie zautomatyzowane. System ręcznego sterowania, chociaż jest prosty, ma istotne wady – tzn. duża część czasu sprzyjającego wentylacji nie jest odpowiednio wykorzystana – trudno cały czas śledzić temperaturę i wilgotność w przechowalni i na zewnątrz. Do sterowania wentylacją w nowoczesnych przechowalniach wykorzystywane są sterowniki mikroprocesorowe, łącznie z czujnikami i urządzeniami wykonawczymi. Najczęściej czujniki mierzą temperaturę i wilgotność powietrza zewnętrznego, powietrza napływającego w kanale głównym oraz temperaturę ziemniaków na dwóch poziomach. Mikroprocesor przez analizę aktualnych parametrów (powietrza zewnętrznego i temperatury ziemniaków) w porównaniu do zadanych parametrów powoduje działanie odpowiednich elementów wykonawczych. Mogą być otwierane klapy wentylacyjne, załączone wentylatory, załączona chłodnia lub nagrzewnica.

System przepływowy, w porównaniu z opływowym, ma wiele zalet, w tym:
- schładzanie wymaga ok. 2-krotnie krótszego czasu wietrzenia,
- umożliwia szybkie i równomierne osuszenie bulw,
- powoduje małe zróżnicowanie ubytków naturalnych w przechowywanych ziemniakach,
- umożliwia dobre rozprowadzenie środków chemicznych przeciwko kiełkowaniu ziemniaków za pomocą układu wentylacyjnego,
- dawki wentylacyjne są o połowę mniejsze.
Koszt przechowywania ziemniaków w przechowalni o składowaniu w paletach skrzyniowych jest najdroższym sposobem, w porównaniu do składowania luzem droższym o mniej więcej 20 proc. Ma jednak wiele zalet.
Aby uzyskać jak najmniejsze straty i wysoką jakość ziemniaków, należy je przechowywać w przechowalniach z kontrolowaną atmosferą. Budowa przechowalni w gospodarstwie rolnym jest przedsięwzięciem kosztownym. Jednym z czynników zwiększających opłacalność uprawy i przechowywania ziemniaków jest zmniejszanie kosztów, na przykład poprzez tworzenie grup producenckich. Wspólne działanie może przynieść oszczędności w kosztach (wspólny zakup, użytkowanie drogich specjalistycznych maszyn i urządzeń, budowa dużych i nowoczesnych przechowalni). Dzięki temu można zaoferować wysokiej jakości produkt prawie przez cały rok.

Źródło: Farmer 18/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • Radosław 2015-09-08 21:22:03
    Oferujemy Państwu nowoczesną metodę ocieplania poddaszy oraz fundamentów budynków metodą natrysku pianą poliuretanową, która posiada nieporównywalne właściwości termo jak i hydro izolacyjne w porównaniu z dotychczasowymi metodami wykonywania izolacji typu styropian wełna mineralna folia kubełkowa itp. Po natrysku pianą nie pojawiają się mostki termiczne jak w przypadku wyżej wymienionych materiałów izolacyjnych co przekłada się na zminimalizowanie do zera ubytków ciepła, a finalnie na oszczędności w sezonie grzewczym. Piana PUR jest bezpieczna dla otoczenia i ludzi. Natrysk pianą PUR załóżmy poddasza 200m kwadratowych jest wykonywany w jeden dzień. Posiadamy własne agregaty prądotwórcze przez co nie narażamy Klienta na dodatkowe koszty. W przypadku jakichkolwiek pytań proszę dzwonić, a fachowo udzielimy odpowiedzi.
  • Agrokonsulting 2012-02-01 18:47:05
    Polecamy nowoczesne, całkowicie zautomatyzowane systemy dla przechowalni owoców i warzyw.
    Sprawdzone w praktyce systemy.Doradzimy również w doborze sposobu przechowywnia.
    Agrokonsulting@pl
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.90.86.231
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.