W ubiegłym roku wschodom i wzrostowi buraków sprzyjało wyraźne ocieplenie na początku maja, przy dobrym uwilgotnieniu gleby. Lipcowa susza zdecydowanie zahamowała ich wzrost. Głębokie ukorzenienie buraków pozwoliło jednak na zminimalizowanie skutków niedoboru wody, a sierpniowe opady przyczyniły się do szybkiego przyrostu masy korzeni. Można więc stwierdzić, że w ubiegłym roku czynnik pogodowy nie miał decydującego wpływu na plony i zbiory buraków. A może trafniejsze będzie określenie, że nie przesądził o sukcesie lub porażce plantatorów. Ich sytuacja dochodowa kształtowała się niewątpliwie pod wpływem wspólnej polityki rolnej.

Tańsze buraki

Od kiedy znaleźliśmy się w Unii Europejskiej, wydawało się, że dla rolników uprawiających buraki cukrowe nastały, i na dłużej zawitały, lepsze czasy. Cena buraków cukrowych w UE jest regulowana. Dzięki temu, że polscy plantatorzy objęci zostali wspólnotową regulacją dotyczącą branży cukrowniczej, otrzymali w roku 2004 aż o ponad połowę wyższą cenę skupu buraków niż rok wcześniej. Sytuacja taka utrzymała się również w roku 2005. Można by więc rzec, że plantatorzy znaleźli się pod szczęśliwą gwiazdą. Nie trwało to jednak długo.

W roku 2006 nastąpiły kolejne zmiany. Od 1 lipca zaczęła obowiązywać nowa regulacja rynku cukru, zgodnie z którą zasadniczej zmianie uległa minimalna cena skupu buraków cukrowych. Została ona obniżona i w minionej kampanii wyniosła 32,86 euro za tonę. Rok wcześniej buraki w kwocie A skupowano po 46,72 euro za tonę. W ciągu najbliższych lat cena ta będzie systematycznie zmniejszana. W zamian za obniżkę ceny rolnicy dostają pomoc w formie tzw. płatności cukrowej. W 2006 roku wysokość rekompensat do tony buraków cukrowych ustalono na poziomie 33,94 zł – przy założeniu, że wydatek cukru z 1 tony buraków standardowych (o zawartości 16 proc. cukru) wynosi 140 kg.

Dotkliwy spadek

Sytuację produkcyjno-ekonomiczną plantatorów buraków cukrowych w ubiegłym roku odzwierciedlają dane rachunku symulacyjnego, przeprowadzonego przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w tych gospodarstwach, które są oceniane w ramach tzw. systemu AGROKOSZTY. Wśród tych gospodarstw wybrano do badań te, w których w ubiegłym roku uprawiano buraki.