PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Łączenie ochrony herbicydowej i dokarmiania mikroelementami

Autor: Krzysztof Domaradzki

Dodano: 03-05-2016 07:31

Tagi:

Wysokie koszty związane z wykonywaniem zabiegów agrotechnicznych wymuszają poszukiwanie nowych rozwiązań. Jednym z nich jest łączenie zabiegów ochrony i nawożenia



Burak cukrowy należy do roślin wymagających intensywnej ochrony oraz starannego nawożenia i pielęgnacji. Kluczową rolę w uzyskaniu satysfakcjonującego poziomu plonowania odgrywa ochrona przed chwastami. Od wielu lat opiera się ona na 3-4 zabiegach systemowych prowadzonych od momentu wschodów chwastów aż do zakrycia międzyrzędzi. Poza ochroną nie mniej ważne jest również właściwe nawożenie. O ile stosowanie makroskładników jest stałym fragmentem technologii uprawy buraka, o tyle potrzeba aplikacji mikroelementów nie zawsze trafia do przekonania rolnika. Warto zatem zastanowić się, czy nawożenie buraka mikroelementami jest celowe, wszak to dodatkowy wzrost kosztów. Czy pierwiastki te mają wpływ na wysokość i jakość plonu korzeni oraz czy można połączyć nawożenie i odchwaszczanie w jednym zabiegu.

Burak cukrowy należy do roślin o wysokich wymaganiach pokarmowych. Zaspokajane są one głównie poprzez nawożenie mineralne, gdyż w ostatnich latach obserwuje się coraz większy deficyt nawozów organicznych. Wobec tego ważne jest nie tylko nawożenie NPK, ale również uzupełnianie niedoboru niezbędnych dla buraka cukrowego mikroelementów, takich jak bor i mangan. W przypadku buraka cukrowego ich okresowy deficyt, pokrywa się z terminami największego zapotrzebowania. Jeszcze w ostatnich dekadach XX w. panował pogląd, że obornik w dawce 30 t/ha z reguły zabezpiecza potrzeby mikroelementowe buraka cukrowego. Niestety, stwierdzenie takie było prawdziwe jedynie w odniesieniu do starszych odmian buraka, których plony nie przekraczały 35 t/ha. Obecnie w przypadku uprawy wysokoplennych odmian mieszańcowych oraz w sytuacji drastycznego spadku produkcji obornika w kraju, a co za tym idzie, coraz częstszej, stosowanej z konieczności, uprawy bezobornikowej należy spodziewać się wzrostu niedoborów mikroelementów wglebie.

ROLA BORU I MANGANU

Bor jest mikroelementem o kluczowym znaczeniu w uprawie buraka cukrowego, gdyż jest niezbędny w wielu procesach fizjologicznych, takich jak: podział i różnicowanie się komórek w tkankach stożków wzrostu, dojrzewanie pyłku i wzrost łagiewek pyłkowych, synteza i transport węglowodanów, fotosynteza i oddychanie, metabolizm RNA i DNA, stabilizacja błon cytoplazmatycznych, działanie przeciwutleniające itp. Największe zapotrzebowanie na bor występuje w młodych tkankach roślin, gdzie najbardziej intensywnie przebiegają procesy metaboliczne, a rośliny nie mają zdolności przemieszczania go z części starszych do młodszych. W przypadku niedostatku tego pierwiastka objawy niedoboru w pierwszej kolejności występują na młodych częściach roślin. W przypadku buraka prowadzi to do obniżenia plonowania oraz spadku zawartości cukru w korzeniach, a także wzrostu udziału substancji melasotwórczych. Na plantacjach buraka może również wystąpić choroba fizjologiczna zwana zgorzelą liści sercowych. Przeciętne roczne pobranie boru z plonami buraka wynosi około 600-700 g/ha, a w warunkach upraw wysokoprodukcyjnych może przekraczać nawet 1500 g. Dostępność boru dla roślin jest najlepsza, gdy wartość pH gleby oscyluje w granicach 5,5-7,2. Również mangan zaliczany jest do mikroelementów o bardzo dużym znaczeniu w uprawie buraka. Pierwiastek ten bierze udział w fotosyntezie, aktywując ponad 30 enzymów. Jego dostępność dla roślin zwiększa się wyraźnie wraz ze spadkiem pH gleby, dlatego w na ogół kwaśnych glebach Polski niedobory manganu występują rzadko. Niemniej jednak w warunkach gleb wapiennych lub nadmiernie zwapnowanych dostępny mangan ulega unieruchomieniu i można spodziewać się tam objawów jego niedoboru, które w skrajnych wypadkach powodują zahamowanie rozwoju korzeni i ograniczają plony cukru.

O celowości stosowania nawożenia plantacji buraka cukrowego borem i manganem świadczą wyniki doświadczeń polowych wykonanych w IUNG-PIB we Wrocławiu, które pokazują wpływ tych pierwiastków na wysokość plonów i zawartość cukru w korzeniach (patrz rysunek).

W POSZUKIWANIU OSZCZĘDNOŚCI

Wysokie koszty związane z wykonywaniem zabiegów agrotechnicznych i ochroną buraka cukrowego wymuszają poszukiwanie nowych rozwiązań, jak np. łączenie zabiegów ochrony i nawożenia. W przypadku buraka możliwość łączenia nawożenia z ochroną chemiczną przed chwastami jest ograniczona z uwagi na konieczność wczesnego zwalczania chwastów. Najbardziej sprzyjającym terminem wykonania takiego zabiegu łączonego może być ostatni z posiewnych oprysków herbicydem, przypadający zazwyczaj na fazę rozwojową 6-8 liści buraka. Dlatego w Zakładzie Herbologii i Technik Uprawy Roli IUNG-PIB we Wrocławiu przeprowadzono cykl badań polowych nad możliwością połączenia ochrony herbicydowej z nawożeniem mikroelementami w uprawie buraka cukrowego. W doświadczeniach czterokrotnie stosowano herbicyd Betanal Elite 274 EC (fenmedifam = 91 g/l, desmedifam = 71 g/l i etofumesat = 112 g/l) w dawce 1 l/ha, samodzielnie lub z dodatkiem mikroelementów (bor, mangan). Pierwszy zabieg herbicydowy (T-1) wykonano w fazie liścieni chwastów, a następne (T-2, T-3 i T-4) w odstępach 7-10 dni, gdy pojawiały się nowe wschody chwastów. Czwarty zabieg (T-4), w którym stosowano mikroelementy łącznie z herbicydem, przypadał w fazie 6-8 liści buraka, natomiast piąty (T-5) 3-4 dni po czwartym zabiegu. Bor stosowano w formie kwasu borowego (H3BO3) w dawce 2,3 kg/ha, a mangan w postaci siarczanu manganu (MnSO4•5H2O) - w dawce 8,7 kg/ha, w formie o prysku dolistnego.

EFEKTY ŁĄCZNEGO STOSOWANIA

Na podstawie wykonanych doświadczeń można stwierdzić, że zastosowanie łączne w czwartym zabiegu herbicydu Betanal Elite 274 EC z nawożenia borem i manganem nie miało negatywnego wpływu na wzrost i rozwój roślin buraka. Ponadto dało się zauważyć, że buraki traktowane mikroelementami plonowały lepiej niż rośliny nienawożone. Nawożenie borem powodowało wzrost plonu korzeni o 2-5 proc., manganem o 8-10 proc., natomiast obydwoma tymi pierwiastkami o 2-6 proc. - w porównaniu z roślinami nienawożonymi, a jedynie chronionymi herbicydem. Można zauważyć, że wyższe wartości plonowania osiągano, gdy herbicyd i nawozy stosowano razem w ostatnim, czwartym, zabiegu.

Analizując wpływ sposobu stosowania herbicydu i nawozów mikroelementowych na zawartość cukru w korzeniach buraka cukrowego, można stwierdzić, że wykazywała ona tylko nieznaczne zróżnicowanie. Zastosowanie w ostatnim zabiegu mieszaniny herbicydu Betanal Elite 274 EC oraz nawozów zawierających bor i mangan powodowało, że zawartość cukru wahała się od 18,71 do 19,01 proc., natomiast osobne użycie nawozów po zakończeniu ochrony herbicydowej miało tylko niewielki wpływ na wzrost tej wartości, do poziomu 18,93- 19,08 proc. W przypadku obiektu kontrolnego (nieodchwaszczanego i nienawożonego) zawartość cukru wynosiła 18,21 proc., natomiast w korzeniach buraków traktowanych jedynie samym herbicydem bez nawożenia mikroelementami - 18,73 proc. Najwyższą zawartość cukru (19,08 proc.) zanotowano w korzeniach buraków czterokrotnie opryskiwanych herbicydem Betanal Elite 274 EC, które w osobnym zabiegu nawożono mieszaniną siarczanu manganu i kwasu borowego. Zbliżone wartości - wynoszące 19,01-19,02 proc. - obserwowano, gdy herbicydu Betanal Elite 274 EC użyto z dodatkiem soli manganu, niezależnie od terminu zastosowania tego mikroelementu.

Sód, potas i azot α-aminokwasowy określane są mianem tzw. melasotworów, czyli związków utrudniających przerób korzeni buraka, a jednocześnie ograniczających pozyskanie cukru w procesie technologicznym oraz zwiększających jego straty w melasie. Wzrost zawartości tych związków w korzeniu prowadzi do pogorszenia jakości surowca. Zjawisko to może być spowodowane przez przebieg pogody oraz czynniki agrotechniczne, jak np. zbyt wysokie nawożenie azotowe i potasowe, opóźniony termin siewu buraków, a niekiedy również przez stosowane herbicydy.

Analizując poziom melasotworów w korzeniach buraka, można zauważyć pewne zróżnicowanie w ich zawartości - w zależności od sposobu stosowania ochrony herbicydowej i nawożenia mikroelementowego. Rośliny opryskiwane herbicydem Betanal Elite 274 EC w mieszaninie z nawozami mikroelementowymi zawierały od 5,78 do 6,76 mmol sodu w 1 kg korzeni, natomiast gdy nawożenie stosowano osobno, wartości te były wyższe i wynosiły od 6,42 do 7,06 mmol/kg. W korzeniach roślin niechronionych herbicydem i nienawożonych wartość ta wynosiła 6,66 mmol/kg. Najniższa zawartość sodu występowała w korzeniach buraka opryskiwanego mieszaniną herbicydu Betanal Elite 274 EC oraz soli manganu i boru (5,78 mmol/kg), natomiast najwyższa (7,06 mmol/kg) - w przypadku osobnego stosowania herbicydu i nawozu zawierającego bor.

Zawartość potasu wahała się na poziomie od 46,00 do 49,52 mmol/kg w przypadku roślin opryskiwanych mieszaniną herbicydu i nawozów oraz w granicach 45,00-48,90 mmol/kg, gdy nawożenie i ochronę herbicydową stosowano oddzielnie. Najwięcej potasu (49,52 mmol/kg) występowało w korzeniach roślin opryskiwanych herbicydem Betanal Elite 274 EC z dodatkiem soli manganu, natomiast najmniej, gdy nawożenie borem stosowano 3-4 dni po ostatnim oprysku herbicydem.

Poziom azotu α-aminokwasowego wahał się w granicach od 15,99 do 18,59 mmol/kg korzeni, gdy nawożenie stosowano łącznie z opryskiem herbicydowym. W przypadku, gdy zabiegi te stosowano oddzielnie, jego zawartość była niższa i wynosiła od 14,00 do 15,89 mmol/kg. Najwyższą zawartość tego związku (18,59 mmol/kg) stwierdzono w przypadku czterokrotnego oprysku herbicydem Betanal Elite 274 EC z dodatkiem do ostatniego zabiegu boru, natomiast najniższą (14,00 mmol/kg), gdy herbicyd oraz nawożenie borem stosowano oddzielnie (tab.).

OSTROŻNIE Z ŁĄCZENIEM AGROCHEMIKALIÓW

Przeprowadzone trzyletnie doświadczenia polowe wykazały możliwość bezpiecznego i efektywnego stosowania mieszaniny herbicydu Betanal Elite 274 EC oraz dolistnego nawożenia borem i manganem. Działanie takie od 14 czerwca 2011 r. nie jest sprzeczne z prawem, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1107/2009 każdy środek ochrony roślin można stosować w mieszaninie z innymi agrochemikaliami, np. nawozami, o ile etykieta środka nie zawierała wyraźnego zakazu, ze względu na jakiekolwiek niebezpieczeństwo z tym związane. Oczywiście, bezwzględnie należy przestrzegać pozostałych zaleceń zawartych w etykiecie środka, które pozwolą uniknąć przykrych niespodzianek. Ponadto należy pamiętać, że zgodnie z obowiązującym w naszym kraju prawodawstwem środki ochrony roślin muszą być stosowane właściwie, tj. zgodnie z zasadami dobrej praktyki ochrony roślin, w której zabiegi są wykonywane tak, aby zapewnić akceptowalną skuteczność przy minimalnej niezbędnej liczbie zabiegów i tylko z niezbędnym zużyciem środka. Bezwzględnie nie wolno przekraczać maksymalnej dawki każdorazowego zastosowania oraz maksymalnej dopuszczalnej liczby zastosowań rocznie. Ponadto należy zwrócić szczególną uwagę na dopuszczalny okres pomiędzy ostatnim zastosowaniem a zbiorem rośliny uprawnej. Warto również przypomnieć, że producent środka ochrony roślin ponosi odpowiedzialność tylko w przypadku, gdy środek został zastosowany zgodnie z etykietą, natomiast nie dotyczy to innych zastosowań, nieujętych w etykiecie, jak np. łącznego stosowania z innymi agrochemikaliami. W takim przypadku pełną odpowiedzialność i ewentualne ryzyko ponosi wykonujący zabieg i nie ma on podstaw do wystąpienia o odszkodowanie od producenta środka. Zatem rolnicy nie powinni dowolnie łączyć agrochemikaliów ze sobą.

Artykuł pochodzi z wydania 4/2016 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę miesięcznika Farmer

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.156.51.193
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!